Кіріспе

Күміс флот — 1943 жылы түсірілген британдық Екінші дүниежүзілік соғыс фильмі, сценарийін Вернон Сьюэлл мен Гордон Уэлсли жазған және режиссерлік еткен. Фильм "The Archers" атты тудың астында Повелл мен Прессбургер өндірген.

Сюжет

Екінші дүниежүзілік соғыстың басында нацистер Нидерландыны басып алып, Яап ван Лейден бас инженер болып жұмыс істейтін су асты кемелер құрастыру шеберханасын бақылауға алады. Неміс гестапосының "қорғаушысы" фон Шиффер ван Лейденнен жаңа үкіметпен ынтымақтастық жасауды сұрайды. Шешімін ойластырып жатқанда, ван Лейден бастауыш мектептің жанынан өтеді де, мұғалімнің оқушыларына испан күміс флотын тұтқындаған және отандастарын азаттық үшін күресуге шақырган голланд халық есімдерінің батыры Пит Хейн туралы айтып жатқанын естиді. Содан кейін ван Лейден фон Шиффердің ұсынысын қабылдауға шешім қабылдайды. Осылайша, ол неміс оккупациясына қарсы жасырын саботаж науқанын бастайды, өзінің "Пиет Хайн" атты кодоволық атымен қол қойған хаттар мен граффити қалдырады. Осы арқылы ван Лейден 12 голланд инженеріне сынақ барысында су асты кемесін ұрлап, тұтқынға алынған нацистік экипажымен бірге Англияға аттандыруға көмектеседі. Кейіннен екінші су асты кемесінің құрылысы аяқталғаннан кейін, ван Лейден келесі күні таңертең жарылатын бомбаны су асты кемесінің машина бөліміне орналастырады. Ол үйге оралып, бірнеше жоғары ранкті нацистік шенеуніктерді су асты кемесінің алғашқы (және соңғы) теңіз сынағына қатысуға көндіреді. Алайда, голланд қарсылық күресшісі Бастиан Петерс ван Лейденнің үйіне жасырын кіріп, оны Квислинг деп айыптап, атып өлтірумен қорқытады. Бірақ ван Лейден Петерстің өзінің "Пиет Хайн" екеніне көндіреді. Петерс өзін-өзі атып, ван Лейденге күдік тудырмайды, содан кейін тапаншаны ван Лейденге береді, осылайша оның "Пиет Хайн" екенін сақтайды. Келесі күні таңертең су асты сынағы кезінде екінші су асты кемесі ван Лейден орнатқан бомбаның жарылуынан зақымданып, машина бөлімі суға толып, барлығы қаза табады.

Өндіріс

Кейбір көріністер Кингс-Линн қаласында түсірілді. Вернон Сеуэллдің айтуынша, Гордон Уэлсли "режиссер болғысы келді, мен "Жоқ, ко-режиссер болмайды! Мен оған қарсымын. Бір ғана режиссер керек". Сондықтан ол менің атыммен бірге "сценарийі мен режиссері" деп көрсетті, бірақ сценарийді ол жазды, фильмді түсіруде режиссерлік жұмысына ешқандай қатысы болған жоқ".