Кіріспе

1969 жылғы фильм, 1932 жылғы фильм. "Келісім жасы" – Майкл Пауэлл режиссерлік еткен 1969 жылғы романтикалық комедиялық драма. Фильмде Джеймс Мейсон (Пауэллбен бірлесе продюсерлік еткен), Хелен Миррен өзінің маңызды фильмдік дебютінде, және Джек МакГоуран ойнайды, сондай-ақ актриса Нева Карр Глин де қатысады. Питер Йелдхэм жазған сценарий Норман Линдсейдің 1938 жылы жарық көрген, өзінің өмірінен алынған сол аттас романы негізінде жасалған, ол автор фильм шыққан жылы қайтыс болды.

Сюжет

Брэдли Морахан (Джеймс Мейсон) – австралиялық суретші, Нью-Йорктегі жетістіктер мен өмір салтынан шаршаған. Жастық шағындағы жігерін қайта табу үшін ол Австралияға оралады. Ұлы Барьер рифінің шағын, сирек қоныстанған аралының жағасындағы шатырда орналасады. Сол жерде ол Кора Райан (Хелен Миррен) атты жас қызбен танысады. Кора өзінің жалғыз туысы, қиын мінезді, джин ішетін «Ма» әжесімен (Нева Карр Глин) бірге өскен. Ақша табу үшін Кора Брэдлиге теңізден аулаған балықтарын сатады. Кейін ол оған көрші әйелдерінен ұрлаған тауықты сатады. Брэдлиді ұры деп күдіктенгенде, ол Изабельге ақы төлеп, Корадан енді ұрлық жасамауға уәде алады. Брисбенде шаштараз болу арманын орындау үшін ақша жинауына көмектесу мақсатында, ол оған өзінің моделі болуы үшін жалдамақы төлейді. Ол оны қайта жандандырып, оның шығармашылық мұзасы болады. Брэдлидің жұмысына оның көп жылдық «досы» Нат Келлидің (Джек МакГоран) келуі кедеріс келтіреді. Нат алимент төлеуден қашып, полициядан жасырынып жүр. Брэдли оған қарыз бергеннен бас тартқанда, Нат Брэдлимен бірге тұруға шақырады. Бірнеше күннен кейін Брэдлидің шыдамы таусылады, бірақ Нат одан ақша алу ниетімен Изабельге қызығушылық танытады. Керісінше, ол күтпеген жерден оны зорлайды. Ертесі күні ол аралдан асығыс кетеді, бірақ Брэдлидің ақшасын және оның бірнеше суреттерін ұрлап алады. «Ма» Кораның Брэдли үшін жалаңаш поза бергенін көріп, оны кәмелетке толмаған немересімен байланыс жасады деп айыптайды. Брэдли ешқандай жамандық жасағанын жоққа шығарады. Соңында ол оған кетіп қалуын өтіну үшін қалған ақшасын береді. Кора анасының жасырын ақша сақтаған жерін білгенде, оның соңынан қуады. Қайырсудың нәтижесінде «Ма» төбеден құлап, мойнын сындырып, көз жұмады. Жергілікті полицей егде әйелдің жиі мас екенін ескере отырып, одан әрі тергеудің қажеті жоқ деп шешеді. Сол түні Кора Брэдлидің үйіне келеді, бірақ ол оны тек моделі ретінде қарастыратынын білгенде көңілі қалады. Ол қашып кеткенде, Брэдли оның соңынан суға секіріп, оны әдемі жас әйел ретінде көреді.

Өндіріс

Норман Линдсейдің романы 1938 жылы жарық көрді және Австралияда тыйым салынды. 1961 жылы продюсер Оскар Николс фильмнің нұсқасын жариялады, ол Дан О’Херлихи мен Глинис Джонстың басты рөлде ойнауын қалады. 1962 жылы Майкл Пате құқықтарды алып, ақырында Майкл Пауэллді шақырды. Олар Питер Йелдамды адаптацияны жазуға тартты. Линдсейдің романына бірнеше өзгерістер енгізілді, соның ішінде оқиға орнын Жаңа Оңтүстік Уэльстен Бариер рифіне көшіру және суретшінің сәтсіздікке ұшырауының орнына табысқа жетуі. Бюджеттің басым бөлігін Лондондағы Columbia Pictures ұсынды. Пауэлл мен Мейсон «Мен қайда бара жатқанымды білемін!» фильмінде бірге жұмыс істегісі келді, бірақ олар гонорар мәселесінде келісімге келе алмады және Мейсон Шотландияға баруға келіспеді. «Келісім дәуірі» аяқталғаннан кейін Пауэлл Мейсонды Шекспирдің «Сорақы дауыл» пьесасының нұсқасына тартып алуға тырысты, бірақ бұл жоба іске аспады. Патедің сөзіне сүйенсек, бастапқыда 17 жастағы белгісіз австралиялық актрисаны тауып, оны Мейсонның қарсыласы ретінде қою жоспарланған. Кейін «Дельфин күні» фильмінде дельфин жаттықтырушысы болған және «Көк лагуна» фильмінде Брук Шилдстің жалаңаш түсіріліміне дублер болған австралиялық суға түсуші және модель Кэти Трауттке Кора рөлі ұсынылды. Ақырында, 22 жасар Хелен Миррен бұл рөлге ие болды. Джон Кобёрнның суреттері «Нью-Йорк галереясы» сахнасында, ал Пол Дельпраттың суреттері мен эскиздері Дунк аралындағы сахналарда қолданылды. Джеймс Мейсон осы фильмде өзінің болашақ әйелі Кларисса Кеймен танысты; ол Австралиядағы Брэдлидің бұрынғы қатыны Мегтің рөлін ойнады. Олардың бірге түсірілген сахнасы төсекте түсірілді, ал пневмониядан жазылып жатқан Кейдің дене температурасы жоғары болды. Кейде оны Кларисса Кей Мейсон деп атайтын. Фильм түсіру 1968 жылдың наурыз айында Альбион Парк ат жарыс жолында және Брисбендегі басқа жерлерде, сондай-ақ Квинсленд жағалауындағы Ұлы Барьер рифіндегі Данк аралы мен Пуртабой аралында өтті. Ішкі түсірілімдер Сиднейдің шығыс ауданындағы Ajax Film Centre-де жүзеге асырылды. Су астындағы түсірілімдерді Рон мен Валери Тейлорлар алғашқы көркем фильмдері ретінде жүзеге асырды.

Саундтрек

Австралиялық композитор Питер Скульторптың музыкасы Колумбия компаниясының басшылары тарапынан бастапқы нұсқасынан шығарылып тасталды, себебі олар оны тым ерекше деп санады. Жаңа музыканы британдық композитор Стэнли Майерс жазды.

Цензура

"Еркіндік дәуірі" Австралияда қысқартусыз шығарылып, британдық кино классификациялық кеңесінен де қысқарту талаптарысыз өтті, бұл 2009 жылы 9 711 900 австралия долларына бағаланды. 1969 жылы Австралиядағы ең танымал фильмдердің 13-і болды. Filmink журналы: "Мен көрермендердің Мейсон үшін келгеніне көз жеткізбеймін, актер ретінде ол өте жақсы болғанымен, көбінесе пейзаж мен ашық тақырыптар қызықтырды, және осы рөлді басқа ондай-ақ жұлдыздар да осы деңгейде ойнай алатын еді".

Сыни

Австралиядан тыс жерде сыншылар өте жағымды пікір білдірген жоқ. Пенелопа Мортимер The Observer газетінде: «Мен Джеймс Мейсонды өте бағалаймын және "Келісім дәуірі" фильмін көргенге дейін ол қателік жасай алмайды деп ойладым. Оны кешіріп, ұмытып кетуіңіз жөн» деп жазды. Реставрацияны Майкл Пауэллдің жанкүйері Мартин Скорсезе бастады, ал жұмысты The Film Foundation кинорежиссер Тельма Шонмейкердің қадағалауымен жүзеге асырды. Тельма Шонмейкер 1984 жылдың 19 мамырынан бастап 1990 жылы қайтыс болғанға дейін Пауэллдің әйелі болған. Қайта жаңартылған нұсқа АҚШ-та 2009 жылдың қаңтарында «Өмір мен өлім туралы» фильмімен бірге Пауэлл фильмдерінің қос дискілік жинағының бөлігі ретінде DVD-де жарық көрді. Ұлыбританияда Sony Pictures компаниясы шығарды, BBFC «12» рейтингісін берді және түпнұсқа музыкасы сақталды. Сондай-ақ фильм телеарнадан көрсетілді. Ұлыбританиядағы Film Four арнасында 2012 жылдың желтоқсанында тұңғыш рет көрсетілді. Umbrella Entertainment 2012 жылдың шілдесінде Австралияда қайта жаңартылған нұсқаның DVD-ін шығарды, оған Мартин Скорсезе «Келісім дәуірі» туралы, тарихшы Кент Джонспен аудио түсіндірме, «Келісім дәуірінің» түсірілуі, Хелен Миррен: Корамен әңгіме және Рон мен Валери Тейлордың «Төменде» туралы материалдары кірді.