Кіріспе
1941 жылы АҚШ президенті Франклин Рузвельттің 8802 нөміріндегі атқарушы бұйрығы – 1941 жылдың 25 маусымында президент Франклин Д. Рузвельт қол қойған атқарушы бұйрық. Ол елдің қорғаныс өнеркәсібінде, соның ішінде компанияларда, кәсіподақтарда және федералдық агенттіктерде этникалық немесе нәсілдік дискриминацияға тыйым салды. Бұйрық Әділ жұмыспен қамту практикасы комитетін де құрды. 8802 нөміріндегі атқарушы бұйрық – АҚШ-та тең мүмкіндіктерді қолдауға және жұмыс берудегі дискриминацияны тыйым салуға бағытталған алғашқы федералдық шара болды, бірақ ол заң емес. Бұл Реконструкция кезеңінен бергі алғашқы азаматтық құқықтар жөніндегі директива еді. Президент бұйрыққа қоса жасаған мәлімдемесінде соғысқа жұмсалуды атап өтіп, "ұлт ішіндегі демократиялық өмір салтын барлық топтардың көмегі мен қолдауы болған жағдайда ғана табысты қорғауға болады" деді және дискриминация туралы хабарларды келтірді: Нәсіл, дін, тері түсі немесе ұлттық тегіне байланысты қорғаныс өндірісімен айналысатын салалардан қажетті жұмысшылар шеттетілгендігінің куәліктері бар, бұл жұмысшылардың моральдық жағдайына және ұлттық бірлікке зиян келтірді. Бұл бұйрық А. Филип Рэндольф, Уолтер Уайт және Вашингтонға наурыз ұйымдастыруға қатысқан басқа да азаматтық құқық қорғаушыларының қысымына жауап ретінде шығарылды. Олар 1941 жылдың 1 шілдесінде Вашингтонға наурыз ұйымдастыруды жоспарлаған, өнеркәсіп және әскери салалардағы нәсілдік дискриминацияға наразылық білдіру мақсатында.
Executive Order 8802 was an executive order signed by President Franklin D. Roosevelt on June 25, 1941. It prohibited ethnic or racial discrimination in the nation's defense industry, including in companies, unions, and federal agencies. It also set up the Fair Employment Practice Committee. Executive Order 8802 was the first federal action, though not a law, to promote equal opportunity and prohibit employment discrimination in the United States. It represented the first executive civil rights directive since Reconstruction. The President's statement that accompanied the order cited the war effort, saying that "the democratic way of life within the nation can be defended successfully only with the help and support of all groups," and cited reports of discrimination:
There is evidence available that needed workers have been barred from industries engaged in defense production solely because of considerations of race, creed, color or national origin, to the detriment of workers' morale and of national unity. The order was issued in response to pressure from civil rights activists A. Philip Randolph, Walter White and others involved in the March on Washington Movement, who had planned a march on Washington, D. C., on July 1, 1941, to protest racial discrimination in industry and the military.
Қорғаныс өнеркәсібіндегі кемсітушілікке әкеп соқтыратын бұйрық
Бұйрық шығарылған кезде АҚШ әлі ресми түрде Екінші дүниежүзілік соғысқа қатыспаған еді, және ол 1941 жылдың желтоқсан айында Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін ғана болды. Дегенмен, АҚШ басқа жолдармен, мысалы, «Ленд-Лизинг» заңы арқылы Одақтас державаларды жабдықтау арқылы соғысқа қатысып үлгерген. АҚШ-тың жабдықтаушы рөлі, сондай-ақ соғысқа ресми түрде кіруге дайындалуы АҚШ экономикасын Ұлы депрессиядан шығаруға көмектесті. Бірақ соғыстың экономикалық пайдасы көбінесе ақ американдықтарға тиді. Шындығында, 1940 жылдың сәуір және қазан айлары аралығында ақ американдықтардың жұмыссыздық деңгейі 18%-дан 13%-ға дейін төмендесе, қара американдықтардың жұмыссыздық деңгейі 22%-да тұрақтап қалды. Сегрегацияның әлі де заңды болған дәуірінде (1954 жылы Браун мен Білім беру жөніндегі кеңес ісі бойынша Жоғарғы сот сегрегацияны конституцияға қайшы деп шешкеніне дейін) қара жұмысшыларға жұмыс табуға тыйым салынды, тіпті еңбек тапшылығы өте күшті болған кезде де. АҚШ еңбек қызметі (USES) жүргізген сауалнамаға қатысқан қорғаныс өнеркәсібі компанияларының жартысынан азы қара жұмысшыларды жұмысқа алуға құлықсыз екенін мәлімдеді. Жұмыспен қамтудағы айырмашылықты қара және ақ американдықтардың кәсіби біліктілігіндегі айырмашылықтармен толық түсіндіру мүмкін емес еді. Солтүстік Америка авиациясының президенті олардың біліктілігіне қарамастан, қара жұмысшыларды ұшақ жұмысшылары немесе механиктер ретінде жұмысқа алу компания саясатына қайшы екенін айтты. Рузвельт әкімшілігінің басқа мүшелері қорғаныс өнеркәсібі зауыттарын қара жұмысшыларға қатысты кемсітушілікті тоқтатуға шақырды, бірақ Рэндольф тек атқарушы бұйрық шығарылса ғана шеруді тоқтататынын мәлімдеді. Олар МОММ басшыларының Рузвельтпен Ақ үйde кездесуін ұйымдастыруға көмектесті. 18 маусымда өткен кездесу (жоспарланған шеруге екі апта қалғанда) тез арада тоқтап қалды. Рэндольфтің атқарушы бұйрық беру талабына жауап ретінде Рузвельт былай деді: «Жарайды, Фил, мен мұны істей алмайтынымды білесің. Егер мен сіздерге бұйрық берсем, онда басқа топтар да келіп, өздеріне де бұйрық беруімді сұрайтын болады».
Әділ еңбек тәжірибесі комитеті (FEPC)
Бұйрық Президенттің Өндіріс басқару кеңсесі құрамында Әділ жұмыспен қамту практикасы комитетін (FEPC) құрды, ол АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа кірер алдында қорғаныс саласындағы мемлекеттік тапсырыстарды біріктіруге жауапты болды. FEPC-нің міндеті – өнеркәсіпті дискриминацияға қарсы талаптармен таныстыру, күдікті бұзушылықтарды тергеу және "негізді деп табылған шағымдарды жою үшін тиісті шаралар қабылдау" болды. Комитет сондай-ақ 8802-ші жарлықты тиімді пайдалану жолдары бойынша федералдық агенттіктерге және Президентке ұсыныстар жасауы тиіс еді. Дегенмен, FEPC кішкентай штаты мен шектеулі қаржыландыруымен шектелді, өйткені оның алғашқы құрамында 11 адам болды және бюджеті 80 000 АҚШ долларын құрады. АҚШ соғысқа қатысқаннан кейін FEPC 9040-шы жарлық бойынша құрылған Соғыс өндірісі жөніндегі кеңес бағынысына берілді. 1943 жылдың мамыр айында 9346-шы жарлық шығарылды, ол FEPC-нің құзыретін мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асыратын федералдық агенттіктерге кеңейтіп, оны тәуелсіз статусына қайтарды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін комитет 1945 жылдың 17 шілдесінде заңмен таратылды. 8802-ші жарлық қорғаныс өнеркәсібіндегі жұмысқа орналасудағы дискриминация мәселесін шешсе де, үкімет 1948 жылға дейін қарулы күштердегі сегрегацияны тоқтатпады, ол кезде Президент Гарри С. Трумэн 9981-ші жарлыққа қол қойды. Кейіннен Конгресс 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңтың VII тарауын және 1965 жылғы 11246-шы жарлықты қабылдады, олар жұмысқа орналасу және қоғамдық орындардағы дискриминацияға тыйым салды.
Итальяндық және неміс американдықтар
Екінші дүниежүзілік соғыс итальяндық немесе неміс тегіндес көптеген азаматтарға кері әсер етті, бұл Рузвельт әкімшілігінің пікірінше, соғысқа қатысушылардың рухын төмендетіп, соғыс күшін әлсіретуі мүмкін еді. Шындығында, кейбір үкімет шенеуніктері осы этникалық кемсітуді афроамерикандықтарға қарағанда маңыздырақ деп есептеді.
Мексикалық американдықтар
Мексикалық американдықтар жұмыс орындарында және қоғамдық көлікте кемсітушілікке ұшырады, көбінесе оларды иттерден де артық емес деп есептеді. 8802-ші жарлық қорғаныс өнеркәсібінде "тегі, діні, түсі немесе ұлттық шығу тегі" бойынша кемсітушілікке тыйым салды. 8802-ші атқару жарлығымен Әділ еңбек практикасы комитеті (FEPC) құрылды. Бұл комитет афроамерикандықтардың әділ жұмыспен қамтылуын қамтамасыз еткенімен, Американың Латын Америкасы елдеріне қатысты сыртқы саясатының салдарынан мексикалық американдықтарға сол деңгейде қорғауды ұсына алмады. Мысалы, FEPC кемсітушілік туралы шағымдарды талқылау үшін ашық тыңдаулар өткізуге тиіс болды, бірақ мексикалық американдықтардан келген шағымдармен айналысатын істерді қарау кезінде, тыңдаулар көбінесе соңғы сәтте тоқтатылды, себебі жаппай кемсітушілік туралы ақпараттың жария болуы "Жақсы көршілік саясатына" зиян келтіруінен қорқынышты. Сонымен қатар, Брасеро бағдарламасында да жұмыс орнындағы кемсітушілік орын алғанмен, ұқсас себептермен шағымдар назарға алынбады. Екінші буын мексикалық американдықтары жұмыс орындарындағы мәселелерді көтеруде белсендірек болды және кең таралған кемсітушілікке қарсы шешім ретінде кәсіподақтарға қосылуға көбірек дайындық танытты.