Кіріспе
Orobanchaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктердің паразиттік түрі – Lathraea squamaria, немесе жалпы тіс өсіруші, Orobanchaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктердің бір түрі. Ол Еуропаның көп бөлігінде кең таралған, сондай-ақ Түркияда да кездеседі. Ол қарағай және алғырдың тамырларында паразиттік етеді, кейде басқа да ағаштарда кездеседі. Бұл Orobanchaceae тұқымдасының мүшесінің фотосинтез қабілетін жоғалтып, паразиттік өсімдікке айналған екінші жағдайы болып табылады. Өсімдік жапырақты орман және тік беткейлерде өседі. Оның құрамында қалың, етті, түссіз жапырақтармен жабылған, тарамдалған ақшыл түсті жер асты сабақтары бар, олар жер бетіне жасырыну үшін иілген. Сәуір және мамыр айларында жер бетіне шығатын бөліктері – гүлдері бар қысқа өркендер, олар екі еріншелі, күңгірт қызғылт гүлдерден тұратын шоғырды құрайды. Сонымен қатар, өсімдік өздігінен тозаңданатын, жер астындағы клейстогамиялық гүлдерді де өндіре алады. Бұған қоса, жер асты сабағының сынған бөліктерінен де жаңа өсімдіктер өсіп шыға алады.
Lathraea squamaria, the common toothwort, is a species of flowering plant in the family Orobanchaceae. It is widely distributed in Europe and also occurs in Turkey. It is parasitic on the roots of hazel and alder, and occasionally other trees, and represents the second occasion on which a member of the family Orobanchaceae lost the ability to photosynthesize and became parasitic. It occurs in shady places such as deciduous woodland and hedge sides. The plant consists of a branched whitish underground stem closely covered with thick, fleshy, colourless leaves, which are bent over so as to hide under the surface. The only portions that appear above ground in April to May are the short flower bearing shoots, which bear a spike of two lipped dull purple flowers, but is also able to produce cleistogamic underground flowers which fertilise themselves. It is also able to regenerate from broken fragments of the underground stem.
Сипаттама
Тісқұрт – көктемнің соңында гүлді сабақтарды құрайтын көпжылдық өсімдік. Төменгі, түкті, кремі түсті қызғылт гүлді сабақтар бір жақты шоғырға жиналып, белгілі бір биіктікке дейін өседі. Сабақтағы аз ғана қабыршақтар жапырақтардың орнында болады, бірақ бүкіл сабақта хлорофилл жоқ. Жеке қызғылт гүлдер салбырап тұрады, қысқа гүлсабақтары, екі ерінді және ашық жапырақшалары бар. Күлте тістері дөңгелектелген және түкті. Жапырақтарды бейнелейтін қабыршақтар да су шығарып, ол жерге сіңіп, өсімдіктің төңірегіндегі топырақты жұмсартады. Сырттан олар хлорофиллдің болмауы және жапырақтарының кішіреюі арқылы гетеротрофтық екендігін көрсетеді. Британ аралдарында Англия мен Солтүстік Ирландияда, сондай-ақ Шығыс Англияның, Оңтүстік-Батыс Англияның, Уэльстің, Шотландияның және Ирландия Республикасының төмендіктерінде кездеседі. Оның табиғи ортасы – жапырақты орман, тік қоршаулар және өзендер мен ағындардың жағалаулары. Ол Чеширдегі ерекше қорғалатын табиғи аумақ (SSSI) – Хэтэртон Флештің ішінде өседі.