Кіріспе

Неміс тектес жылдам тағам – Currywurst – неміс тектес жылдам тағам. Ол әдетте шошқа етінен (Bratwurst) жасалған, тілімделген немесе шағын кесектерге бөлініп, дәмді кетчуп немесе томат пастасына негізделген, кәрі ұнтағы қосылған соуспен немесе кәрі және басқа дәмдеуіштермен дайын кетчуппен дәмделеді. Бұл тағам көбінесе картоп фримен бірге беріледі.

Тарих

Карривурстты 1949 жылы Берлинде Герта Хоувер өнертабыс еткен, ол Германиядағы британдық сарбаздардан кетчуп немесе Вустершир соусын және карри ұнтағын алғаннан кейін. Ол бұл ингредиенттерді басқа да дәмдеуіштермен араластырып, грильденген шошқа еті шұжығының үстіне құйды. Хоувер арзан, бірақ тойымды болатын бұл тағамды Берлиннің Шарлоттенбург ауданындағы көшеде сата бастады, ол қаланың қираған бөліктерін қайта жарақтауға келген құрылысшылардың арасында танымал болды. Ең жақсы күндері бұл орын аптасына 10 000 порция сатты. Кейін ол 1974 жылға дейін жұмыс істеген шағын мейрамхана ашты. 30 маусымда 2013 жылы Хоувердің 100 жылдық мерейтойы Google Doodle арқылы тойланды. Бүгінде карривурст көбінесе алып жүруге арналған тағам ретінде, Schnellimbisse (шағын тағам сататын орындарда), дәмханаларда немесе "майлы қасықтарда", мейрамханалардағы балалар менюлерінде немесе көше тағамы ретінде сатылады және әдетте картоп қызылшасымен немесе нан рулеткасымен (Brötchen) беріледі. Ол бүкіл Германияда, әсіресе Берлин, Гамбург және Рур аймақтарында танымал. Осы аймақтарда қолданылатын шұжықтың түрі және соустың құрамында айтарлықтай айырмашылықтар бар. Көбінесе паприка немесе ұсақталған пияз қосылады. Халал тағам сататын орындар көбінесе сиыр етінен жасалған шұжықпен карривурст дайындайды. Ол үйде дайындауға арналған супермаркеттегі өнім ретінде сатылады. Deutsches Currywurst Museum бағалауынша, Германияда жыл сайын 800 миллион карривурст желінеді, оның 70 миллионы Берлинде ғана. Вольфсбургтағы Volkswagen зауытында жылына шамамен 7 миллион Volkswagen карривурсты өндіретін өз шаруашылығы бар, олардың көпшілігі Volkswagen қызметкерлеріне тікелей қызмет көрсетеді.

Танымал мәдениетте

Бұрынғы канцлер Герхард Шредер – карри-сусттың белгілі жанкүйері. Дәстүр бойынша, Берлин мэріне үміткер болып түскен әрбір адам карри-суст сататын орында суретке түседі. Герберт Грёнемейердің 1982 жылғы "Total Egal" альбомындағы "Currywurst" әні осы тағамға арналған құрметпен жазылған. Уве Тиммнің 1993 жылғы "Карри-сустты табу" романы 1998 жылы театрға қойылды және 2008 жылы осы атпен фильм түсірілді. Сюжет негізінен карри-суст Гамбургте ойлап табылған деген нақтыланбаған теорияға құрылған. 2009 жылдың тамызында Берлинде Германияның карри-суст мұражайы ашылды, ол осы тағамның 60 жылдығына арналған. Мұражайға жыл сайын шамамен 350 000 адам келіп тұратын. 2018 жылдың желтоқсан айында ол мұңайып жабылды. 2019 жылы Берлин мемлекеттік монетасы карри-сусттың 70 жылдығын мерекелеу үшін естелік монета шығарды, бұл тағамды алғаш рет Берлинде Герта Хеуэр сатқан. Герта Хеуэр: Карри-суст тамырлары. Күміс қорытпасынан жасалған монетада ағаш тісқақпен қадалған және соусы құйылған екі карри-суст (баспа түсімен боялған) және фонда Герта Хеуэрдің суреті бейнеленген (жазу: 70 Jahre Currywurst). Монетаның екінші жағында Бранденбург қақпасы бейнеленген (жазу: Münze Berlin, 2019).