Кіріспе

Мортаньский Вальтер (Фландрияда, шамамен 1100 жылы туған; 1174 жылы Лаонда қайтыс болған) – схоластикалық философ және католик теологы.

Өмірбаян

Уолтер Турнай қаласындағы мектептерде білім алды және Шампео Вильгельмінің басшылығымен оқыды. 1120 жылы ол Лаонда мұғалім болды, онда Реймстік Альберихпен келіспеушілікке ұшырады. 1136 және 1144 жылдар арасында Париждегі Сент-Женевьева мектебінде сабақ берді. Парижден Лаонға қайтып келгеннен кейін, ол сол кафедраның епископы болды.

Шығармалары

Вальтердің негізгі еңбектері – Үштік туралы трактат және алты "Опускула". "Opuscula" еңбектерінің бесеуі Лукас д’Ашеридің "Spicilegium" (Париж, 1723) еңбегінде, ал алтыншысы П. Л. (CLXXXVI, 1052) басылымында жарияланған. Ұлттық кітапхананың 17813 нөміріндегі қолжазбада сақталған және 1892 жылы Бартелеми Оро жартылай жариялаған логикалық түсіндірме де оған жатқызылады. Соңында, оның Абелардқа жазған хаты қолға түскен, онда ол Платонның дененің жанның жоғары операциялары мен талпыныстарына кедергі келтіретіні туралы көзқарасын баяндайды. "De sacramento conjugii" еңбегінде Вальтер неке туралы мәселені талқылайды. Ол некенің тараптардың өзара келісімімен жасалатынын мәлімдейді, бірақ әйелдерге қатысты: "Егер наразылық білдірмесе, ол келіскен болып саналады" деп қосады.

Философия

Универсалиялар мәселесінде Уолтер, Джон Солсберидің сөзіне қарағанда, бейтараптардың (индифферентистердің) басшысы болды. Олардың пікірінше, универсалияның өзі бейтарап, бірақ түрлі мәртебелерді (статустарды) қосу арқылы жеке нысанның белгісі (предикаты) болады, яғни анықтамалар немесе кемінде, қарастыру тұрғысы. Мысалы, Сократ – бақылаушының мәртебесіне немесе қарастыруына байланысты жеке тұлға, түр (адам) немесе туыс (жануар). Бұл теорияның маңыздылығы – ол барлық нақты болмысты жеке болмыс деп жариялайды және универсалиядағы (нақты немесе туыстық) кез келген бірлік – ойдың туындысы екенін көрсетеді. Сондықтан, бұл Шампоның Вильгельмі мектебінің шектен тыс реализміне қарсы наразылық болып табылады және сонымен бірге 13 ғасырда нақты қалыптасқан орташа реализмге жол ашады.