Кіріспе

20 ғасырдағы танго операсы Астор Пьяццолланың "Мария де Буэнос-Айрес" – 1968 жылдың 8 мамырында Буэнос-Айрестегі Сала Планетада тұсаукесер өткен, Астор Пьяццолланың музыкасы мен Хорасио Феррердің либреттосы бар танго операсы (танго оперетасы). Сюреалистік сюжеттің бірінші бөлігі Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы бір әйелдің басынан өткен оқиғаларды қамтиды; екінші бөлігі оның өлімінен кейін орын алады. Кейіпкерлер қатарында Мария (және оның өлімінен кейін Марияның көлеңкесі), паяда әншісі; Буэнос-Айрес әлемнің түрлі өкілдері; ақын және баяндаушы рөліндегі паядор; дуендеге ұқсас гоблин; дуенденің басқаруындағы марионеткалар; психоанализшілер циркі; макарон жасаушылар; және құрылысшылар бар. Либреттоның көптеген элементтері Мария мен Исаның анасы Мариямға (испан тілінде María) немесе Исаның өзіне ұқсастықтарды көрсетеді. Вашингтонда орналасқан және аргентиналық дирижер Серджо Буслие басқарған Панамерикандық симфониялық оркестр бұл туынды 1996 жылдың қыркүйегінде Вашингтонда тұсаукесерлеп, 2001 жылдың наурыз айында қайта орындады. (Вашингтон Пост, 1996 жылғы 19 қыркүйек; Вашингтон Пост, 2001 жылғы 19 наурыз). Ұлыбританиядағы тұсаукесер 2000 жылдың 2 маусымында Лондонның Пикок театрында BOC Ковент-Гарден фестивалі аясында өтті. 2003 жылы Римдегі Grand Thermae Villa-да жартылай сахналық қойылым жазылып, Kultur Video DVD-де жарық көрді. 2004 жылы Джон Абулафия Аргентинаның «Қылай соғысы» кезеңіне жақын уақытта «Мария де Буэнос-Айрес» атты толыққанды би театрын жасады. Марияның биін және әнін Джульетта Анахи Фриас орындады. Бұл қойылым Ұлыбританияның Бат театры Рояль, Бакстон опера үйі және Норвич театры Рояль театрында гастрольдік сапармен аяқталды. Миннеаполистегі (Миннесота) Jeune Lune театры (2005), Португалиядағы Teatro Nacional de São João (Порту) және Opera São Carlos (Лиссабон) (2006, 2007, 2007 жылы Норвегияда гастрольде болды), Нью-Йорктегі Skirball Center-дегі Gotham Chamber Opera (2008), Канберра, Австралия (Ұлттық көпмәдени фестиваль, 2008) және өте сәтті Teatro di Capua (2008) қойылымы бірнеше театрларда, соның ішінде Санкт-Петербургтегі Эрмитаж театрында, Ресейде, Мәскеуде (2009 жылы Мәскеудегі Алтын маска фестивалінде екі номинация алды) және 2010 жылы Эдинбург фестивалінде көрсетілді. Австралиялық Leigh Warren and Dancers би компаниясы мен Оңтүстік Австралияның Мемлекеттік операсының жаңа толыққанды сахналық қойылымы 2010 жылдың 15 қазанында Аделаидада ашылып, 2011 жылдың қыркүйегінде Брисбен фестивалінде орындалды. Бұл қойылымның қайта өңделген нұсқасы Мельбурндағы Викториан Операның 2013 жылғы маусымында Ли Уоррен мен Бишілер мен Викториан Операсының Мельбурн Рицитал орталығында бірлесіп жасаған жұмысы ретінде көрсетілді. Оны тағы бір рет Ли Уоррен режиссерлік етті, дирижер Джеймс Крэббпен және музыканы Аргентинада туған пианист Андреа Кац қадағалады. Бұл қойылымда Марияның рөлін Шери Бугарт, кантор рөлін Николас Динопулос, баяндаушы рөлін Алирио Заварче ойнады, сонымен қатар танго бишісі Эндрю Гилл, сиқыршы Джеймс Джеймс және контурщик Жасинта Роханның эпизодтық рөлдері көрсетілді. Питтсбургтегі Квант театрының жаңа қойылымы, Андрес Кладераның музыкалық жетекшілігімен, Карла Бустың сахналық жетекшілігімен және бендонеонист Бен Богартпен 2011 жылдың 24 наурызында ашылды. Операны швед тіліне Лейф Янзон аударды және 2011 жылдың 15 қазанында Питеодағы (Швеция) Acusticum-да Питео камералық операсының тұсаукесері өтті. 2011 жылдың 22 қазанында Хорватияның Загреб қаласында орналасқан Ватрослав Лисинский концерт залының жаңа толыққанды сахналық қойылымы тұсаукесер өтті. Спектакльдің режиссері - Марио Ковач, Миран Ваупотичтің басшылығымен «Загреб солистері» және Горан Джерковичтің басшылығымен «Иван Филипович» камералық хоры. Бандонеонды 2008 жылы Астор Пьяццолла сыйлығының иегері Александр Николич орындады. Цирк номерлерін Circorama цирк компаниясы орындады. Әншілері Сандра Румино, Хорхе Родригес және Хосе Луис Баретто болды. Лонг-Бич операсы бұл туынды 2012 жылдың 29 қаңтары мен 4 ақпанында Калифорния штатының Сан-Педро қаласындағы Warner Grand театрында компанияның көркемдік директоры Андреас Митисек жасаған қойылымда орындады. Бұл қойылымда опера 1970 және 1980 жылдардағы «Қылай соғыстан» кейін Буэнос-Айресте қойылды. Бұл фильм туралы Los Angeles Times газетінде жазылған. Форт-Уорт, Техас штатындағы Артес-де-ла-Роза мәдениет орталығы 2012 жылдың 11 мамырында Адам Адольфоның режиссерлігімен «Мария де Буэнос-Айрес» операсын ұсынды, хореограф ретінде Элис Лавалли және музыка директоры ретінде Джош Брэдфорд қатысты. Бұл тарихи Роза Марине театрында қойылды. Мария рөлінде дебют жасаған Грейс Нили болды. Бұл актриса Солтүстік Техас театр қауымдастығында Circle Theatre сахнасында жиі көрінеді. Марияның сүйіктісі, Эль Паядор рөлін Кит Уоррен орындады, ал Эль Дуенде, Goblin Ghost Storyteller рөлінде J. P. Cano болды. Цинциннати операсы бұл туынды 2012 жылдың 25 және 27 шілдесінде сопрано Каталина Куэрво, баритон Луис Алехандро Ороско және Эль Паядор рөлінде Хайро Куэстамен қойды. Режиссері Хосе Мария Кондеми болды, ал Тони сыйлығын жеңіп алған бишілер Фернанда Ги және Гильермо Мерло, сондай-ақ бендонеон орындаушысы Бен Богарт өнер көрсетті. Лексингтон филармониялық оркестрі 2013 жылдың 1-3 ақпаны аралығында Нью-Йорк негізді аргентиналық меццо-сопрано Соланж Мердиниан және баритон Луис Ороскомен «Мария» операсын ұсынды. Баяндаушы рөлін Энрике Андраде орындады, ал қойылымды Джон де лос Сантос режиссерлік етті. Бен Богарт бендонеонда орындады. 2015 жылдың наурыз айында Викториан Операсы «Мария де Буэнос-Айрес» операсын ұсынды, меццо-сопрано Малена Дайен, Буэнос-Айрес тумасы, Мария рөлінде, баритон Луис Ороско, тенор Мартин Нуссбаум және бендонеон орындаушысы Давид Алсина қатысты. Испан дирижері Рамон Тебар қойылымды басқарды, режиссерлік жасаған Антонио Салатино және аргентиналық танго бишісі Пабло Репун хореографиясын қойды. 2019 жылы Дайен бұл туынды Bare Opera үшін Нью-Йорк қаласындағы ерекше орында қойып, Дэвид Розенмейер дирижерлік етіп, Трой Огилви хореографиясын қойды, ал Сангмин Чэ жасаған интерактивті проекциялар қолданылды. Brown Opera Productions 2015 жылдың 13-15 наурызы аралығында Провиденс, Род-Айленд штатында 1986 жылғы Туркуэн нұсқасының Солтүстік Америкадағы тұсаукесерін ұйымдастырды, сахналық режиссерлік Александр Дж. Гарсия Моралес, музыкалық жетекшілік Элеонор Сиден және Сами Оверби жасады. Көлемді актер құрамында меццо-сопрано Мариам Бекаури бас рөлде, Мадлен Слейтер Мими/Марионетка I рөлінде, Лилиана Луна Нельсон Хельга/Жоғарғы Көлеңке рөлінде, Морайо Аканде Заза/Орталық рөлінде, Ноа Любин Дуенде рөлінде, Якоб Муканд Тито рөлінде, Якоб Ладен Гуиндон Гато/Анализ I рөлінде болды. Хореографияны Джонатан Адам жасады, ал Стэнли Муньос, Анджали Кэрролл және Аида Пальма басты би рөлдерін орындады. Атланта операсы 2017 жылдың ақпанында көркемдік директор Томер Звулун режиссерлік еткен және Каталина Куэрво мен Луис Ороско бас рөлдерін орындаған иммерсивті жаңа қойылым жасады. Бұл қойылымның сәттілігі Атланта операсының 2017–2018 маусымын ашқан Жаңа Орлеан операсында қайта қойылды. Келесі жылы Звулун басқарған және Куэрво мен Ороско бас рөлдерін орындаған осы қойылым Нью-Йорк қалалық операсының маусымын Le Poisson Rouge-де иммерсивті өнер көрсетумен ашты. Содан кейін 2019 жылдың наурызында қойылым Атлантаға қайтып оралды, онда сатылған билеттердің саны бойынша рекордтық көрсеткіштер тіркелді, ал актер құрамында Соланж Мердиниан мен Густаво Фейлен болды. Дес-Мойнс метро операсы 2017 жылдың 7 және 13 шілдесінде Мария рөлінде Элиз Куальята, Эль Паядор рөлінде Рикардо Ривера және Эль Дуенде рөлінде Родольфо Нието қатысқан «Мария» операсын ұсынды. Сахналық режиссері Октавио Карденас болды. Бұл қойылым Opera Today басылымында жарияланды. Милл Сити жазғы операсы 2017 жылдың 14-20 шілдесінде Миннеаполисте Мария рөлінде Каталина Куэрво, Эль Паядор рөлінде Луис Алехандро Ороско және Эль Дуенде рөлінде Милтон Лоайза қатысқан «Мария» операсын ұсынды.

Қысқаша мазмұны

Боэнос-Айрес қаласының кедей маңындағы "Құдай мас болған бір күні" дүниеге келген жаман белгісі бар Мария, Буэнос-Айрес қаласының орталығына барады, онда ол танго музыкасына еліктіріліп, секс-қызметкер болады. Ұрылар мен жезөкшелер, қара массаға жиналып, оның өлімін шешеді. Өлгеннен кейін ол тозаққа, яғни қаланың өзіне сотталады; оның көлеңкесі қазір қалада жүр. Ол қыздығына оралды, goblin ақынының сөзімен жүкті болды және үш құрылыс жұмыскерінің (Magi) және макаронды түйісетін әйелдердің куәлігімен Бала Марияны туды, ол өзі болуы мүмкін.