Махатма Гандидің Севаграм ауылы

Кіріспе

Севаграм ("Қызмет ететін елді мекен" деген мағынада) – Үндістанның Махараштра штатындағы қала. Бұл қала Махатма Гандидің ашрамының және 1936 жылдан 1948 жылы қайтыс болғанға дейін ол тұрған жерінің орны болды. Сабармати ашрамынан кейін Севаграм ашрамы Махатма Гандидің тұрған жері болғандықтан, ерекше маңызға ие.

Шолу

Севаграм, бастапқыда Сегаон, Варда қаласынан шамамен 8 км қашықтықта орналасқан шағын ауыл. Ганди ауылдың шетінде ашрам құрды, ол кейіннен кеңейді. Гандидің ізбасары Вардалық Сет Жамналал Баджадж ашрамға 300 акрға жуық (1,2 км²) жерді бөлді. Ашрамның жанында Үндістанның тәуелсіздік күресіне байланысты заттар сақталатын мұражай бар.

Тарих

Ганди 1930 жылы тұз сатьяграхасы үшін Сабармати ашрамынан Ахмадабадқа жолға шыққанда, Үндістан тәуелсіздік алғанға дейін Сабарматиға қайта оралмаймын деп шешті. Ганди екі жылдан астам уақыт түрмеде отырды. Бостандыққа шыққан соң, ол Үндістанды аралап саяхаттады. Орталық Үндістандағы бір ауылды өзінің бас штабы етіп алуға бекінді. 1934 жылы ол өзінің ізбасары және өнеркәсіпші Жамналал Баджаджтың шақыруымен Вардаға келді және Вардадағы Жамналалдың бунгалосындағы (Баджавади) бір бөлмеде, сондай-ақ Махила ашрамының Прартхана мандирінде біраз уақыт тұрды. 1936 жылдың сәуір айында Ганди Варданың шетіндегі Сегаон ауылында қоныстанды және оны «қызмет ауылы» деген мағына беретін Севаграм деп атады. Ганди Севаграмға келген кезде 67 жаста болды. Ашрамда Ганди, Кастурба және олардың ізбасарлары үшін салынған шағын үйлер дәстүрлі ауылдық үйлерге ұқсас еді. Ашрамда касталық кедергіні жою мақсатында кейбір харижандар ортақ асханада жұмыс істеді. Виноба Бхаведің Парам Дхам ашрамы жақын жердегі Дхам өзенінің жағасында орналасқан. Севаграмда маңызды ұлттық мәселелер мен қозғалыстарға қатысты көптеген шешімдер қабылданды. Бұл елдің ішкі күштеріне сай Ганди жасаған ұлт құру шаралары үшін бірқатар мекемелердің орталық орнына айналды. Севаграм Махараштра штатындағы Варда қаласынан 8 шақырым, ал Нагпур қаласынан 75 шақырым қашықтықта орналасқан. Көптеген қиындықтарға қарамастан, Ганди осы жерде қоныстануға шешім қабылдады. Ол әйелі Кастурбадан басқа ешкімді өзімен бірге ұстауға ниеттенбесе де, жұмыстың көптігіне байланысты Севаграм ашрамы толыққанды мекемеге дейін жеткенше, оған көптеген әріптестер қажет болды. Севаграмда пошта немесе телеграф кеңсесі сияқты ешқандай инфрақұрылым болған жоқ. Барлық хаттар Вардадан жеткізілді. Бұл аймақта тағы бір Сегаон ауылы болды, ол киелі Гаджанан Махараджтың тұрған жері ретінде белгілі болды. Сондықтан Гандиге келген хаттар дұрыс мекенжайға жеткізілмейтін жағдайлар жиі кездесетін. Осы себепті 1940 жылы осы ауылды Севаграм, яғни «қызмет ауылы» деп атауға шешім қабылданды. Ганди 1935 жылдың қаңтарында Манганвадиде болды және 1936 жылдың 30 сәуірінде Севаграмға алғашқы рет сапар жасады.

When Gandhi started his padayatra (foot march) in 1930 from Sabarmati Ashram to Ahmedabad for the Salt Satyagraha, he decided not to return to Sabarmati till India achieved independence. Gandhi was imprisoned for more than two years. On his release he spent sometime travelling around India. He decided to make a village in Central India his headquarters. He came to Wardha in 1934, at the invitation of his follower and industrialist, Jamnalal Bajaj and stayed in one of the rooms at Jamnalal's bungalow (Bajajwadi) at Wardha and in the Prarthana mandir of Mahila Ashram for sometime. In April 1936, Gandhiji established his residence in a village called Segaon at the outskirts of Wardha, which he renamed as Sevagram, which means 'village of service'. Gandhiji was 67 years old when he came to Sevagram. The small homes which were built in the ashram for Gandhi and Kasturba, and his followers were similar to the typical village homes. The ashram employed some harijans in the common kitchen to break the caste barrier. Vinoba Bhave's Param Dham Ashram is located on the banks of the Dhaam river close by. Many decisions on important national matters and movements were taken at Sevagram. It became the central place for a number of institutions for the nation building activities devised by Gandhiji to suit the inherent strength of this country. Sevagram is 8 km from Wardha town in Maharashtra and 75 km from Nagpur. In spite of many practical difficulties, Gandhiji decided to settle here. Though he did not have any intentions of keeping anybody with him except his wife Kasturba, pressure of work necessitated more colleagues with him till Sevagram Ashram became a full fledged institution. There were no facilities at Sevagram, not even a post or telegraph office. The letters used to be brought from Wardha. There was another village in this region named Shegaon, made famous by the residence of Saint Gajanan Maharaj. So, Gandhiji's letters used to get misdirected. Therefore, it was decided in 1940 to rename this village as Sevagram or 'the village of service'. Gandhiji stayed in Manganwadi during January 1935 paid his first visit Sevagram on 30 April 1936.

Көлік

Севаграм теміржол және автобуспен жақсы байланысқан. Севаграм теміржол стансасы негізгі ауылдан 6 км қашықтықта орналасқан. Бұрын станса Вардха Шығыс теміржол стансасы деп аталатын. Севаграм – Хаура-Нагпур-Мумбай жолындағы станса. Сондай-ақ, солтүстіктен оңтүстікке және шығыстан батысқа қарай баратын көптеген пойыздар осы маршрут арқылы өтеді. Варуд стансасы жақынрақ, бірақ онда аздаған пойыздар тоқтайды. Ең жақын әуежай шамамен 55 км қашықтықта, Нагпур қаласында орналасқан. Британ вице-королі лорд Линлитгоу (1936-1943 жылдары қызмет еткен) Бапу Кутиде тікелей байланыс желісін орнатқан. Бұл себепті британдықтар Гандимен үнемі байланыста болуды қалаған. Лорд Линлитгоу бірде Гандимен бірге Севаграм ашрамында бір түн өткізген.

Білім

Севаграмда Үндістанның алғашқы ауылдық медициналық колледжі, Махатма Ганди атындағы медицина ғылымдары институты, сондай-ақ ауылдық траст басқаратын Бапурао Дешмух атындағы инженерлік колледж орналасқан.