Кіріспе

Ағылшын модернист жазушысы (1890–1937)

Мэри Фрэнсис Бътс (13 желтоқсан 1890 – 5 наурыз 1937), күйеуі арқылы Мэри Родкер деп те белгілі, – ағылшын модернист жазушысы. Оның шығармалары «The Bookman» және «The Little Review» сияқты әдеби журналдарда, сондай-ақ Т. С. Элиот, Х. Д. және Брайер сияқты замандастары тарапынан мойынға алды. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның еңбектері 1980 жылдары қайта жариялана бастағанға дейін ұмытқа кетті.

Өмір

Бетс 1890 жылғы 13 желтоқсанда Дорсет графтығының Пул қаласында Мэри Джейн (құрметті әкесі Бриггс) мен капитан Фредерик Джон Бетстің қызы ретінде дүниеге келді. Оның Антони есімді кіші інісі болған. Кейінірек олар ағасымен аралары суық болды. Оның арғы атасы Томас Баттс, ақын және суретші Уильям Блейктің досы еді. 1906 жылы анасы Блейктің картиналарын сатты, ал 1907 жылы қайтадан тұрмысқа шықты. 1909 жылдан 1912 жылға дейін Мэри Лондонның Вестфилд колледжінде оқыды, онда ол алғаш рет өзінің екіұстаздық сезімдерін сезді. Ол ондағы білімін аяқтаған жоқ, бірақ Эпсом жарысына сапар ұйымдастырғаны үшін колледжден шығарылды. Ол Лондон экономика мектебінде оқып, 1914 жылы бітірді. Ол оккультист Алистер Кроулидің шәкірті болды. Ол және басқа студенттер Кроулимен бірге оның "Магика" (Төртінші кітап) (1912) еңбегін жазуға қатысты және авторлық құқыққа ие болды. 1916 жылы ол өмірінің соңына дейін жалғасатын күнделікті жазуды бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдарында ол Лондонда тұрып, Хакни Виктегі Лондон округі кеңесі үшін әлеуметтік жұмыс істеді және лесбияндық қарым-қатынаста болды. Содан кейін ол модернист ақын Джон Родкермен танысты, ол сол кезде пацифист, сол кездегі ақын және пацифист Роберт Тревелянмен бірге Доркингте жасырынған еді. 1918 жылдың мамырында Родкерге тұрмысқа шықты, ал 1920 жылдың қарашасында олардың қызы Камилла Элизабет дүниеге келді. Бетс сондай-ақ Родкердің пацифизмін қабылдады, ол оның "Қиял хаттар" (1928) кітабын суреттеді. 1921 жылдың ортасында ол мен Мэйтленд Сицилиядағы Алестер Кроулидің Телема аббаттығында он екі апта өткізді; ол ондағы тәжірибелерді қорқынышты деп тапты және есірткіге тәуелді болды. 1922 және 1923 жылдары ол мен Мэйтленд Тайнехам, Дорсет маңында біраз уақыт өткізді, ал оның 1920 жылдардағы романдары Дорсет пейзажының маңызды бөлігін құрайды. 1923 жылы оның "Жұмысты жылдамдату және басқа да әңгімелер" атты әңгімелер жинағы жарық көрді, ал 1925 жылы оның алғашқы романы "Жыңғырлардың күлі" (Роберт МакАлмон баспасы) жарық көрді. "Жыңғырлардың күлі" - табиғаттан тыс элементтері бар соғысқа қарсы роман. 1927 жылы Родкермен ажырасып кетті. 1928 жылы Бетс "Ақымақпен қаруланған" романын жариялады. 1930 жылы ол гомосексуал суретші Уильям Парк "Габриэль" Аткинге немесе Айткенге (1897–1937) үйленді (Мэри өзін миссис Айткен деп атады, бірақ жазулары үшін бойының атын сақтап қалды). Бірнеше уақыт Лондон мен Ньюкасл қалаларында тұрғаннан кейін, олар 1932 жылы Корнуоллдың батыс шетіндегі Пэнвит түбегіндегі Сенненде қоныстанды, бірақ 1934 жылы олардың некесі бұзылды. Бетс табиғатты қорғауды ынтамен қолдады және өзінің "Жолаушыларға ескерту" және "Сыбайлас жемқорлық тұзақтары" атты памфлеттерінде ағылшын ауылдарын ластағанына шабуыл жасады.

Мұра

Мэри Баттстың портреті 1924 жылы Седрик Моррис салған, ал оның портреттік суреті Жан Кокто жасаған (оның "Кристалл кабинет" атты естеліктерінің алдына қойылған). Мэри Баттстың құжаттары Йель университетінің Бейнеке кітапханасында сақтаулы. Оның өмірбаянын Н. Блондел 1998 жылы жариялаған.