Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көне грек қаласы – көне Криттегі қала.
Ancient Greek city
the town in ancient Crete
Рамнус (Ῥαμνοῦς; Ραμνούς), сондай-ақ Рамнус немесе Рамнус, Эвбея бұғазына көз салып тұрған, жағалауда орналасқан Аттикадағы көне грек қаласы. Оның қираған орындары қазіргі Агия-Марина қаласының солтүстік-батысында, Марафон муниципалитетінің аумағында жатыр. Бұл жер ежелгі Грекиядағы ең маңызды, кешірімсіз кек алушы қасиетті Немезис құдайының қасиетті орнымен танымал болған. Рамнус – ең жақсы сақталған аттикалық демостың орны. Бұл қала теңіз жолдары үшін стратегиялық маңызға ие болды және афиналық гарнизонмен, жас ерлерден (эфебтер) тұратын жасақпен қорғалған. Қалпына келтірілген акрополь оның екі жағында орналасқан екі кішкентай портына үстемдік етеді, олар ежелгі заманнан бері кеңінен толып, Пелопоннес соғысы кезінде Афинаға астық тасылған. Ол атын қалың тікенді бұта – долананың атынан алған, ол әлі де осы жерде өседі.
Rhamnous (Ῥαμνοῦς; Ραμνούς), also Ramnous or Rhamnus, was an ancient Greek city in Attica situated on the coast, overlooking the Euboean Strait. Its ruins lie northwest of the modern town of Agia Marina in the municipality of Marathon. The site was best known in antiquity for its sanctuary of Nemesis, the implacable avenging goddess, her most important in ancient Greece. Rhamnous is the best preserved Attic deme site. It was strategically significant on the sea routes and was fortified with an Athenian garrison of ephebes (young men). A fortified acropolis dominates the two small harbours located on either side of it which have silted up extensively since antiquity, and into which grain was imported for Athens during the Peloponnesian War. It derived its name from Buckthorn, a thick prickly shrub, which still grows upon the site.
Орналасқан жері
Рамус Атиканың шығыс жағалауында орналасқан. Қала үштен екі бөлігін теңіз қоршаған, тасты жарым аралдың үстінде, 5 шақырымға жуық ені бар шағын жазықта жатқан. Тар қырқас жарым аралды құрлықтан жақындаған таулармен байланыстырып, оны Атиканың қалған бөлігінен бөліп тұрды. Марафон мен Ороп қалалары арасындағы жол да жақын маңда орналасқан. Псевдо-Скилакстің «Периплі» еңбегінде Рамус бекінілген орын ретінде сипатталған; ал Демосфеннің жарлығынан оның Аттикадағы маңызды қамалдардың бірі саналғаны көрінеді. Афиналық гарнизон Рамуста, тау басындағы кішкентай қоршауда тұрақты түрде орналасып, теңіз жолдарын бақылап отырды. Бұл қала ежелгі дәуірде Немезис құдайына арналған жақын жердегі киелі орын болғандықтан әйгірленген. Киелі орындағы екі ғибадатхананың ішіндегі кішкентайы б.з.д. 6 ғасырдың соңында салынған және б.з.д. 480-479 жылдардағы Грекияға жасалған бірінші парсы шапқынында қираған болуы мүмкін. Ғибадатхананың орнында Темида мен Немезис құдайларына арналған жаңа ғибадатхана салынды. Басқалар бұл ғибадатхана Пелопоннес соғысының соңында Спартаның парсы одақтастарымен қиратылғанын айтады. Немезиске арналған үлкен ғибадатхананың құрылысы б.з.д. 460-450 жылдары басталып, 430-420 жылдарға дейін жалғасты. Бұл құдайға, оның құлшылығын қорлаған варварлардан кек алғаны үшін құрмет көрсету мақсатымен салынған болуы керек. Пелопоннес соғысы б.з.д. 431 жылдан бастап құрылысты тоқтатты, бағаналардың ойылған жолақтары аяқталмай қалды, ал стилобат блоктарының оңай зақымданатын бұрыштары мен жоғарғы беттерінде қорғау үшін артық мрамор қалды. Кейіннен ғибадатхананың шығыс жағы қатты зақымданып, жоғарғы қабаттары жаңа блоктармен жөнделді, бұл б.з.д. 200 жылы Македонияның Филипп V жасаған шабуылдарынан болған деп есептеледі. Рамус – атақты шешен Антифонның туған жері.
Rhamnus was situated on the east coast of Attica. The town occupied a small plain 3 miles (5 km) wide, atop a rocky peninsula surrounded by the sea for two thirds of its circumference. A narrow ridge connected the peninsula with the mountains which closely approached it on the land side and shut it out from the rest of Attica. Nearby was the road between Marathon and Oropus. It is described in the Periplus of Pseudo Scylax as a fortified place; and it appears from a decree in Demosthenes to have been regarded as one of the chief fortresses in Attica. An Athenian garrison was permanently stationed at Rhamnus, in the small enclosure at the top of the hill, to watch over navigation. It was chiefly celebrated in antiquity on account of its nearby sanctuary for the worship of Nemesis, who was hence called by the Latin poets Rhamnsusia virgo and dea Rhamnusia. Of the two temples in the sanctuary, the small temple is the earlier and dates from the late 6th century BC and was probably destroyed in the First Persian invasion of Greece of 480–479 BC. A new temple to both the goddesses Themis and Nemesis was built over the remains. Others argue that the temple was destroyed towards the close of the Peloponnesian War by the Persian allies of Sparta. Construction of the larger temple to Nemesis began around 460–450 BC and continued until 430–420. It was probably erected in honour of the goddess who had taken vengeance on the barbarians for outraging her worship. The Peloponnesian War must have interrupted the completion from 431 BC and carving of the column flutes was not done and the stylobate blocks were left unfinished, retaining the protective excess marble on their easily damaged corners and upper surfaces. Later the temple was severely damaged at its eastern end and the upper courses repaired with new blocks, thought to be caused by the armies of Philip V of Macedon during his raids in 200 BC. Rhamnus was the birthplace of the orator Antiphon.
Рим дәуірі
Қала Плиний Ескінің заманында да бар болған. Шамамен 46 жылы, Августың әйелі Ливияға және император Клавдийге қасиетті орында құрбандық шалынған. Біздің заманымыздың 2-ші ғасырында Герод Аттик императорлар Марк Аврелий мен Луций Вердің бюстерін, сондай-ақ өзінің шәкірті Полидевконның мүсінін сыйға тартып, арнады. Ғибадатханалар біздің заманымыздың 4-ші ғасырына дейін сақталды. Рхамностағы Немезис культі Византия императоры Аркадийдің 382 жылы елдегі қалған көпқұдайлық ғибадатханаларды жою туралы бұйрығымен ресми түрде тоқтатылды, бірақ қасиетті орын мен бекіністің қалдықтары ешқашан толығымен көмілмеді және содан бері көрініп тұр.
The city was still in existence in the time of Pliny the Elder. In c. 46 AD, dedications were made at the sanctuary to the deified Livia, the wife of Augustus, and to the emperor Claudius. In the 2nd century AD, Herodes Atticus made dedications of busts of the emperors Marcus Aurelius and Lucius Verus as well as a statue of his pupil Polydeucion. The temples survived until the 4th century AD. The cult of Nemesis at Rhamnous came to a formal end with the decree of the Byzantine emperor Arcadius in 382 AD that ordered the destruction of any surviving polytheist temples in the countryside, but the remains of the sanctuary and the fortress were never entirely buried and have remained visible ever since.
Қала
Рамонның бекінілген акрополі шамамен 28 метр биіктіктегі, 230x270 метрге жуық ауданы бар төбеде орналасқан. Қала қабырғалары Агия Маринадан алынған жергілікті мәрмәрден салынған. Жақсы сақталған басты қақпасы тар тізбекте орналасқан және оңтүстік қабырғаға іргелес, шамамен бірдей биіктікте. Бұл бекініс төмен қарай кеңейіп, кішкентай театрды, гимназияны, Дионис құдайына арналған шағын ғибадатхананы, сондай-ақ бірнеше басқа қоғамдық ғимараттар мен тұрғын үйлерді қамтыды. Қала қабырғаларының сыртында да көптеген ғимараттар болған. Рамон мен Марафон арасындағы жол бойындағы жерлеу орындарынан көптеген қабір ескерткіштері табылды.
The fortified acropolis of Rhamnous occupies a c. 28m high hill of area approximately 230 by 270m. The city walls were constructed of the local marble from Agia Marina. The well preserved principal gate is situated upon the narrow ridge and adjoins the southern wall, about in height. The extension of the fortification further down the hill embraced the little theatre, the gymnasium, a small sanctuary of Dionysos, a number of other public buildings and dwellings. There were also significant numbers of buildings outside the walls. Many grave monuments have been recovered from burials along the road between Rhamnous and Marathon.
Немезистің киелі үйі
Қаладан оңтүстікке қарай 600 метр жерде орналасқан, негізінде бірнеше бейнелі суреттер бар. Паузанияның сөзіне сүйенсек, бұл мүсінді Феидий парсылар трофей құрылысы үшін әкелген париялық мәрмәр блогынан жасаған. Басқа авторлар мүсіннің авторы Феидийдің шәкірті – Парос азаматы Агоракрит екенін айтады. Дегенмен, Феидий мүсіннің нағыз жасаушысы болған, бірақ ол құрметті шәкіртіне сыйлаған деген кең пікір қалыптасқан. Құлаған қиратындардың арасында Рамнус Немезисімен шамалас өлшемдегі алып мүсіннің фрагменттері табылды; бірақ бұл фрагменттер Паузания айтқандай париялық тастан емес, атик мәрмәрінен жасалған. Алайда, 19 ғасырдың басында бұл жерді зерттеген Уильям Мартин Лик атап өткендей, парсылар әкелген тас блок туралы әңгіме – аңыз немесе Паузанияны жаңылыстыру үшін Немезис дінінің қызметкерлері ойлап тапқан өтірік болуы мүмкін. Немезис ғибадатханасын жөндеуге қолданылған блоктар түпнұсқа блоктардан өзгеше, ал құралдар да мүлдем басқа, бұл жөндеулер рим дәуірінде, ескі классикалық ғибадатханаларға қызығушылық жаңадан оянған кезде жасалғанын көрсетеді. Ғибадатхананың шығыс жағындағы архитравтың орталық бөлігінде Демос құдайы Ливияға арналған қайта бағышталған жазу бар, ол жөндеумен байланысты болуы мүмкін. Бұл қайта құрудың құны жоғары болған, себебі ол шығыс бөлігін ауыстыруды талап етті, бұл фриз, геизон, мүмкін, тимпанон, еңіс геизон, акротерий және, мүмкін, симаның, шатырдың және төбелік ойыстардың бөлігін қайта жасауды қажет етті. Атикадағы басқа ғибадатханалардың күйрегенінен айырмашылығы, Немезис ғибадатханасы пайдалы бөліктерінен айырылмаған және Афинаға толығымен көшірілмеген. Оның орнына, ол мақтанышпен жергілікті ескерткіш ретінде қайта жаңғыртылды.
600m south of the town, with several figures in relief on its base. According to Pausanias, this statue was made by Pheidias, from a block of Parian marble which the Persians had brought with them for the construction of a trophy. Other writers say that the statue was the work of Agoracritus of Paros, a disciple of Pheidias. It was however a common opinion that Pheidias was the real author of the statue, but that he gave up the honour of the work to his favourite disciple. Among the ruins were fragments of a colossal statue, corresponding in size with that of the Rhamnusian Nemesis; but these fragments were made of Attic marble, and not of Parian stone as stated by Pausanias. It is, however, not improbable, as William Martin Leake, who visited the site in the early 19th century, has remarked, that the story of the block of stone brought by the Persians was a fable, or an invention of the priests of Nemesis by which Pausanias was deceived. The blocks used to repair the Temple of Nemesis are distinct from the original blocks and the tooling is quite different which suggests that the repairs were made in the Roman period, when interest in the old Classical temples was renewed. The central block of the architrave on the east end of the temple bears an inscription of rededication to the goddess Livia by the Demos, which may be associated with the repairs. This reconstruction must have been costly since it involved replacing the east end, which required making duplicate blocks for the frieze, geison, perhaps the tympanon, the raking geison, the acroteria, and perhaps part of the sima, rooftiles, and ceiling coffers. Unlike other temples in Attica which had fallen into disrepair, the Temple of Nemesis was not stripped of useful parts or removed whole to Athens. Instead, it was restored with pride as an important local monument.
Немезис мүсіні
Үлкен ғибадатхананың камерасында Немезистің құлшылық мүсіні орналасқан, оны Фидийдің шәкірті Агоракритос, өздерінің жеңіске жетуі үшін тым сенімді парсылар әкелген деп айтылатын Пария мәрмәрінен жасаған. Мүсін ғибадатхананың ішкі бөлмесінде орналасқан және шамамен 4 метр биіктікте болған. Римдік тарихшы және зергер Варро оны грек мүсіндерінің ең тамаша үлгісі деп бағалаған. Алтын тәж орнату үшін тесілген, өмірлік мөлшерден асып түсетін мәрмәр бас мүсінінің қираған қалдықтарын британдық сәулетші Джон Ганди XIX ғасырдың басында тапқан, қазір ол Британ мұражайының қорында сақталуда. Бұл стильдік тұрғыдан б.з.д. 440–432 жылдардағы Парфенонның фронтон мүсіндерімен ұқсас. Түпнұсқа мүсіннің көптеген бөліктері табылып, ерте христиандар құлшылық мүсінін жойғаннан кейін шашырап кеткен жүздеген сынықтардан қайта құрастырылды, бұл кіші масштабтағы он бір римдік көшірмелерді анықтауға мүмкіндік берді. Мүсіннің негізі, шамамен 90 см биіктігінде және 240 см енінде, сондай-ақ қайта құрастырылды; негіздің үш жағында Еленаның анасы Немезиске Леда арқылы табысталуы бейнеленген.
The cella of the large temple housed the cult figure of Nemesis, sculpted by Agorakritos, a pupil of Phidias, from the block of Parian marble alleged to have been brought by the overconfident Persians for their triumphal stele. of the goddess stood within the cella of the temple and was around 4m high. The Roman historian and connoisseur Varro rated it the finest example of Greek sculpture. The badly damaged remains of an over life size marble head from a cult statue of Nemesis, with perforations for attaching a gold crown, was discovered by the British architect John Gandy in the early nineteenth century and is now part of the British Museum's collection. This has a stylistic similarity to the pediment sculptures of the Parthenon of 440–432 BC. Many parts of the original statue have been recovered and reconstructed from the hundreds of fragments found scattered about after the destruction of the cult image by early Christians, and this allowed the identification of a total of eleven Roman copies on a smaller scale. The base of the statue, approximately 90 cm high and 240 cm wide, has also been reconstructed; on three sides of the base, the nearly in the round scene shows the presentation of Helen to her mother Nemesis by Leda.