Кеудешелек – тарихы бай, төс қаупінен сақтайтын қару. Ежелгі заманнан бері қолданылып, алғашқылары былғары, қоладан жасалған. Қорғаныс, мәртебе символы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дене алдыңғы бөлігін қорғайтын қару-жарақ түрі.
Type of armor that protects the front of the torso
Көкірекшенің немесе мойындықтардың мақсаты – денені жарақаттан қорғау, діни маңызы болуы немесе әлеуметтік статустың белгісі ретінде тағылуы мүмкін.
A breastplate or chestplate is a device worn over the torso to protect it from injury, as an item of religious significance, or as an item of status.
Еуропалық
Ортағасырлық қару-жарақтарында кеуде қалқаны – торсты жабатын пластиналық қарудың алдыңғы бөлігі. Ол ежелгі заманнан бері әскери қажеттілікке жарайтын, көбінесе былғарыдан, қоладан немесе темірден жасалатын. Шамамен 1000 жылға қарай Еуропада тұтас пластиналар қолданыстан шығып, сол кездегі атты әскерлер төсенішпен жабылған киім үстінен хауберк киеді. 1340 жылы Еуропада нағыз кеуде қалқандары қайта пайда болды, алғашқыда олар балқытылған темірден, кейін болаттан жасалды. Бұл алғашқы кеуде қалқандары бірнеше пластинадан құралды және тек жоғарғы торсты ғана жабатын, ал төменгі бөлігі 1370 жылға дейін пластинамен қорғалмады. Бір бөліктен тұратын кеуде қалқандарының алғашқы дәлелі 1365 жылға жататын Пистоя соборындағы алтарьлық суретте табылды. 15 ғасырдың басында толық, жеңіл, бір немесе екі бөліктен тұратын кеуде қалқандары кеңінен қолданылды. Француз тіліндегі pancier, ағылшын тіліндегі pauncher және неміс тіліндегі panzer терминдері де қолданылды. 1600-1650 жылдар аралығында екі пластинадан тұратын кеуде қалқандары жасала бастады. Оқтан қорғайтын жилеттер – қазіргі заманғы кеуде қалқандарының тікелей мұрагері.
In medieval weaponry, the breastplate is the front portion of plate armour covering the torso. It has been a military mainstay since ancient times and was usually made of leather, bronze or iron in antiquity. By around 1000 AD, solid plates had fallen out of use in Europe and knights of the period were wearing mail in the form of a hauberk over a padded tunic. True breastplates reappear in Europe in 1340 first composed of wrought iron and later of steel. These early breastplates were made of several plates and only covered the upper torso with the lower torso not being protected by plate until the development of the fauld around 1370. The first evidence for one piece breastplates is from an altarpiece in the Pistoia cathedral dated to 1365. Complete, lightweight, one or two piece breastplates were readily used by the first decade of the 15th century. The French term pancier, which became English pauncher and German panzer, was also used. Sometime between 1600 and 1650 a form of breastplate was developed that consisted of two plates in close contact. Bullet proof vests are the modern descendant of the breastplate.
Классикалық мифология
Зевс пен Афина екеуі де кейде ешкі терісінен жасалған қалқан немесе "Эгис" деп аталатын көкірекше киген болып бейнеленеді. Афинаның қалқанының ортасында Медузаның басы бейнеленген.
Both Zeus and Athena are sometimes depicted as wearing a goatskin shield or breastplate called an Aegis. At the center of Athena’s shield was the head of Medusa.
Азиялық
14 ғасырдағы Маджапахит империясы кармбаланг деп аталатын кеуде қалқанын өндірді. Осы типтегі кеуде қалқанын ең көп пайдаланғандардың бірі – Гаджа Мада, ол сунд атақты патихинің мәліметінше, алтынмен өрнектелген кармбаланг киген, алтын қабатты найзамен қаруланған және алмаз әшекейлермен толық қалқанмен қаруланған. "Kidung Sunda" поэмасының 2-кантосы, 85-шумағында Гаджа Маданың мантрилері (министрлері немесе шенеуніктер) алтынмен әшекейленген тізбекті қару немесе кеуде қалқаны киген және сары киім кигендігі айтылады.
The 14th century Majapahit Empire manufactured breastplate, called karambalangan. The most notable people using this type of breastplate is Gajah Mada, which is reported by Sundanese patih as wearing golden embossed karambalangan, armed with gold layered spear, and with a shield full of diamond decoration. In Kidung Sunda canto 2 stanza 85 it is explained that the mantris (ministers or officers) of Gajah Mada wore armor in the form of chain mail or breastplate with gold decoration and dressed in yellow attire.
Киелі кітап
Киелі кітаптағы Мысырдан шығу кітабында айтылғандай, "көкше қалқан" немесе "көкше жаға" яһуди бас діни қызметкерінің киімдерінің бірі болған. Ол 12 түрлі асыл тасқа бекітілген, бүктелген матадан тігілген киім болды, әр тасқа Израильдің 12 руының аты жазылған. Еврей кітаптарында да, Жаңа өсиетте де "көкше қалқан" сөзі әділетсіздіктен өзін қорғауды бейнелеу үшін қолданылады.
According to the biblical Book of Exodus, a "breastplate" or "breastpiece" was among the clothes of the Jewish High Priest. It was a folded over cloth garment embedded with 12 different gemstones, each inscribed with the name of a tribe of Israel. In both the Hebrew Bible and the New Testament, the word 'breastplate' is used figuratively to describe protecting oneself from unrighteousness.
Солтүстік Америка
19 ғасырдағы Ішкі жазықтар халқының шаш түтікшелі кеудешелері Батыс Үндістанның конхынан жасалған, Нью-Йорк портына балласт ретінде әкелініп, кейін Жоғарғы Миссури өзенінің жергілікті американдықтарына саудаланған. Олардың танымалдылығы 1854 жылы команчтар ойлап тапқаннан кейін жылдам тарады. Олар тым қажулы және қымбат болғандықтан қару ретінде қарастырылмады, бірақ бизонға аң ауру азайып, жазықтардағы үндістер арасындағы экономикалық төмендеу кезінде байлықтың символы болды.
The hair pipe breastplates of 19th century Interior Plains people were made from the West Indian conch, brought to New York docks as ballast and then traded to Native Americans of the upper Missouri River. Their popularity spread rapidly after their invention by the Comanche in 1854. They were too fragile and expensive to be considered armour, and were instead a symbol of wealth during the economic depression among Plains Indians after the buffalo were almost exterminated.
Төс пластинасы
Бұл силикон немесе осыған ұқсас пластиктен жасалған жилет немесе кеуде пластинасы, ол ер адам артисінің кеудесіне әйелдің кеудегін немесе декольтесін имитациялау үшін кигізіледі. Олар әдетте артистің тері түсіне немесе костюм түсіне сай түсте болады.
This is a silicone or similar type of plastic vest or torso plate that is placed over the male performer's chest, to mimic a woman's breast or cleavage. They are usually in a colour that matches the performer's own skin or to match an associated costume.