Кіріспе

Дима Хасао ауданы – Үндістанның Ассам штатындағы әкімшілік аудан. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, ол Ассам штатындағы ең сирек қоныстанған аудан. Дима Хасао ауданы – Ассамның екі автономды тау ауданының бірі. Аудан орталығы Хафлонг – штаттың жалғыз таулы курорты.

Этимология

"Дима Хасао" Димаса тілінде "Димаса төбелері" деген мағынаны білдіреді.

Орта ғасырлар

Орта ғасырлар кезеңінде (1500–1854) Дима Хасао Димаса патшалығының құрамына кірді, астанасы Майбанг және Димапур қалалары болды. Ахом Буранжиде айтылғандай, Димаса патшалығы қазіргі Нагаон ауданындағы Копили өзенінен басталып, қазіргі Голахат ауданындағы Дхансири өзеніне дейін созылған. Бұл аймаққа Качар және Солтүстік Качар (Дима Хасао) аудандарының бөліктері, сондай-ақ Ассам штатының Хожай, Нагаон, Голахат және Карби Англонг аудандары, ал Нагаланд штатының Димапур ауданы кіреді.

Колониялық кезең

Колониялық кезеңде қазіргі Качар ауданындағы Хаспур әкімшілік орталығы болды. Бірақ ішкі тартыстар ескі Качар Корольдігінің екіге бөлінуіне әкеп соқты. Димасаның соңғы патшасы Говинда Чандра Хаснуса, Каши Чандраға Качардың таулы аймағын (яғни Махур өзені мен оңтүстіктегі Нага таулары, батыста Доянг өзені, шығыста Дхансири өзені және солтүстіктегі Ямуна өзені аралығы) әкімшілік мақсаттар үшін тапсырды. Бірақ, көп ұзамай ол таулы бөлікте тәуелсіздік жариялады. Бұл Говинда Чандра Хаснусаның Каши Чандраны опасыздықпен өлтіруіне себеп болды. Ашуланған Каши Чандраның ұлы, Туларам Сенапати, Качар Корольдігінің таулы бөлігінде өз билігін орнатуға тырысып, үнемі саяси жағдайды тұрақсыздандырды. Ақырында, британдықтардың көмегімен Туларам Качар Корольдігінен өз аумағын бөліп алды. 1829 жылы британдықтардың өкілі Дэвид Скотт, Туларамды Качардың таулы аймағының билеушісі ретінде мойындау туралы келісім жасады. 1850 жылы Туларам қайтыс болды, ал Ангами шабуылдарының жиілеуі және Семхор ауылындағы ауыр оқиға Туларамның аумағына британдықтардың ықпалын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1852 жылы оның аумағы Британдық Ассамның Ноугонг ауданының құрамына қосылды, ал Асалу оның орталық кеңсесі болды. 1866 жылы бұл бөлімше таратылып, Качар, Нага таулары және Ноугонг аудандары арасында бөлістірілді. Дима Хасао ауданының қазіргі аумағы ескі Качар ауданының құрамына кірді. 1880 жылы бұл бөлік Качар ауданындағы Гунжунгте орналасқан бөлімше болып құрылды. 1895 жылы кеңсе Хафлонгқа көшірілді. Содан бері Хафлонг 1951 жылға дейін кеңсе болып қала берді. 1970 жылдың 2 ақпанында үкімет тәуелсіз әкімшілік аудан, атап айтқанда Солтүстік Качар таулы ауданын, автономды Солтүстік Качар таулы аудандық кеңесінің географиялық шекарасымен жариялады.

География

Аудандық штаб-пәтер Хафлонг қаласында орналасқан. Дима Хасао ауданы белгілі бір аумақты алып жатыр. Бұл Карби Анлонгтан кейін Ассамның екінші үлкен ауданы болып табылады. Дима Хасао ауданы солтүстік-шығыста Карби Англон ауданымен және Нагалендпен, шығыста Манипурмен, солтүстікте Хожай ауданымен, солтүстік-батыста Батыс Карби Англон ауданымен, батыста Мегалайямен және оңтүстікте Качар ауданымен шектеседі.

Халық саны

2011 жылғы санақ бойынша Дима Хасаоның халқы 214 102 адамды құрады, бұл Үндістандағы 640 ауданның ішінде 588-ші орынға ие. Ауданның халқының тығыздығы 2001-2011 жылдар аралығында 13,53% өсті. Дима Хасаода әр 1000 еркекке 931 әйел шақалдайды, ал сауаттылық деңгейі 78,99% құрайды. Ауданды мекендейтін негізгі тайпалық қауымдар: Димаса Качари, Земе Нага, Хмар, Куки, Карби, Хаси, Хрангхол, Биате және басқа да тайпалар.

Этникалық топ | Өсім қарқыны (он жылдық) | 2001 | 2011 | Дін (2001) | Дін (2011)
---|---|---|---|---|---
Жалпы | +13.83% | 188 079 | 214 102 | Индуистер 69.91% | Индуистер 67.07%
Димаса | +14.83% | 64 881 | 74 502 | Индуистер 98.73% | Индуистер 99.19%
Куки | +43.69% | 16 757 | 24 079 | Христиандар 91.98%, Индуистер 7.56% | Христиандар 93.17%, Индуистер 6.03%
Нага | +21.98% | 17 078 | 20 832 | Христиандар 52.20%, Индуистер 43.72%, Анимистер 3.43% | Христиандар 53.67%, Индуистер 40.46%, Анимистер 5.14%
Хмар | +8.7% | 13 863 | 15 070 | Христиандар 98.71% | Христиандар 99.18%
Карби | +16.59% | 7 973 | 9 296 | Индуистер 63.18%, Христиандар 36.52% | Индуистер 50.77%, Христиандар 48.69%
Хаси | +17.89% | 3 157 | 3 722 | Христиандар 95.31% | Христиандар 96.94%
Кіші тайпалар | +8.6% | 4 719 | 4 342 | Христиандар 59.00%, Индуистер 38.12% | Христиандар 62.92%, Индуистер 34.94%
Тайпалық емес | +3.41% | 59 651 | 61 686 | Индуистер 86.57%, Мұсылмандар 7.34%, Христиандар 4.57% | Индуистер 85.80%, Мұсылмандар 6.50%, Христиандар 5.57%