Кіріспе

Американдық экспрессионист суретші (1922–1993)

Роберт Генри Де Ниро (3 мамыр 1922 – 3 мамыр 1993), көбінесе Роберт Де Ниро аға деп танылатын, американдық абстрактілі экспрессионист суретші және актер Роберт Де Нироның әкесі болған.

Өмір және ертедегі мансап

Роберт Де Ниро аға Нью-Йорк штатының Сиракуза қаласында ирланд-американдық анасы Хелен М. (құрмет аты – О’Райли; 1899–1999) дүниеге келген. Хеленнің анасы – Мэри Э. Бернс (Джон мен Мэри Бернстің қызы), ал әкесі – Дандрумдық Элен Холлдан туған Деннис Фрэнсис О’Райли, Эдвард О’Райлидің екінші әйелі. Бұрын Деннистің анасы туралы шатасулар болған, оның анасы Эдвардтың екінші әйелі Маргарет деп есептелген. Де Нироның итальян-американдық әкесі Генри Мартин Де Ниро (1897–1976) 1887 жылы Ферраццанодан эмиграциялаған ата-анасы – Анжелина Меркурио мен Джованни Ди Нироның отбасында дүниеге келген. Роберт үш баланың үлкені болды; ол және оның бауырлары Джон мен Джоан Сиракузада өсті. Де Ниро 1939–1940 жылдары Йозеф Альберстің басшылығымен Қара Тау колледжінде оқыды. Альберстің сурет салуға қатысты тым талдаушылық көзқарасы Де Нироның интуитивті стиліне сай келмесе де, Баухаус мектебінің шеберінің тәжірибесі мен халықаралық көренелігі ұзаққа созылған әсер қалдырды. Де Ниро Ханс Хофманмен оның Массачусетс штатындағы Провинстаун қаласындағы жазғы мектебінде оқыды. Хофманның Абстрактілі экспрессионизм және Кубистік формализм туралы оқытуы Де Нироның қалыптасқан суретші ретінде дамуына зор ықпал етті. Хофманның жазғы мектебінде ол Вирджиния Адмиралмен танысты, ол 1942 жылы оған тұрмысқа шықты. Жұбайлар Нью-Йорктің Гринвич-Виллидж ауданындағы кең, жарық студияға көшіп, сурет салуға мүмкіндік алды. Олар өзінің айналасын жазушылар Анаис Нин мен Генри Миллер, драматург Теннесси Уильямс және актриса, сондай-ақ әйгілі Берлин бишісі Валеска Герт сияқты талантты достармен қоршады. Адмирал мен Де Ниро 1943 жылдың тамызында ұлдары Роберт Энтони Де Ниро дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай ажырасты, себебі Де Ниро аға өзінің гомосексуалдығын ашты. 1944 жылы Де Ниро ақын Роберт Дунканмен қарым-қатынаста болды. 1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басында Нью-Йоркте Ханс Хофманмен және Провинстаунда, Солтүстік Каролинадағы Қара Тау колледжінде Йозеф Альберспен оқығаннан кейін Де Ниро бес жыл бойы Хилла Ребайдың аңызға айналған Объективті емес өнер мұражайында жұмыс істеді. 1945 жылы ол Нью-Йорктегі Пегги Гуггенхаймнің «Осы ғасырдың өнері» көрмесіне қатысты, ол Еуропалық модернистердің және Джексон Поллок, Марк Ротко, Роберт Матервелл және Клайффорд Стилл сияқты жаңадан пайда болған Абстрактілі экспрессионистер тобының мүшелерінің өнерін көрсететін жетекші галерея болды. Де Ниро келесі жылдың сәуір және мамыр айларында Гуггенхайм галереясында өзінің алғашқы жеке көрмесін өткізді. Ол кезде ол көбінесе бейнелі элементтері бар абстрактілі стильде жұмыс істеді. Осы кезеңдегі көптеген жұмыстары 1949 жылы студиядағы өрт салдарынан жоғалып кетті. 1950 жылдары Нью-Йорктегі Чарльз Иган галереясында Виллем де Кунинг және басқа да ерте Абстрактілі экспрессионист суретшілердің жұмыстары көрсетілді, Де Нироның жеке көрмелері өтті. Сыншылар Де Нироның жарқын түстермен толтырылған, импровизацияланған композицияларын, сондай-ақ босқан натюрморттары мен әдемі бейнелерін мақтады. 1950 жылдардың ортасына қарай Де Ниро Уитни жылдық, Stable жылдық және еврей мұражайы сияқты маңызды топтық көрмелерге тұрақты түрде қатысты. 1958 жылы ол Лонгвью қорының сыйлығына ие болды. 1961–1964 жылдары Де Ниро Францияға, Парижге және оның айналасындағы ауылдарға сурет салу үшін сапар шекті. Осы кезеңде коллекционер Джозеф Хиршхорн Де Нироның галереяшысы Вирджиния Забриски арқылы суретшінің көптеген суреттерін және қағаз беттеріндегі жұмыстарын сатып алды, олар қазір Вашингтондағы Хиршхорн мұражайы мен мүсін бағының тұрақты коллекциясында сақталады. 2015 жылы Хиршхорн мұражайы мен мүсін бағының басқарушыларының бұйрығымен Де Нироның бірқатар суреттері Christie's аукцион үйінде сатылды, түскен қаражат мұражайдың жаңа туындыларын сатып алу бағдарламасын дамытуға жұмсалды. 1968 жылы ол Гуггенхайм стипендиясын алды.

Кейінгі мансап

1970 және 1980 жылдары Де Ниро АҚШ-тың, Нью-Йорк, Сан-Франциско, Канзас-Сити, Лос-Анджелес және Вашингтон, округ Колумбияны қоса алғанда, көптеген мұражайларында және галереяларында көрмелерін ұсынып тұрды. Ол бірнеше өнер мектептерінде және колледждерде сабақ берді, олардың ішінде Нью-Йорк студия мектебі, Купер одағы, Әлеуметтік зерттеулер мектебі және Бейнелеу өнері мектебі бар. Де Ниро 1974 жылдың көктемінде Мичиган мемлекеттік университетінің өнер кафедрасында арнайы шақырылған суретші болып жұмыс істеді. Оның туындылары бірнеше мұражай коллекцияларына енген: Олбрайт Нокс өнер галереясы, Арканзас өнер орталығы, Бруклин мұражайы, Балтимор өнер мұражайы, Батлер американдық өнер институты, Коркоран өнер галереясы, Крокер өнер мұражайы, Денвер өнер мұражайы, Хекшер өнер мұражайы, Хиршхорн мұражайы және мүсін бағы, Канзас-Сити өнер институты, Метрополитен өнер мұражайы, Ұлттық академия мұражайы, Монетный музей, Парриш өнер мұражайы, Провинштаун өнер қауымдастығы және мұражайы, Смитсониан американдық өнер мұражайы, Уодсворт атенеумы, Уэзерспун өнер мұражайы, Уитни американдық өнер мұражайы, Йель университетінің өнер галереясы және Йеллоустоун өнер мұражайы.

Өлім және мұра

Де Ниро аға 1993 жылғы 3 мамырда (оның 71 жасқа толған күні) таңертең Манхэттендегі үйінде қатерлі ісіктен қайтыс болды. 1993 жылы түсірілген «Бронкс тарихы» фильмі Де Нироның естелігіне арналды; бұл оның ұлы Роберт Энтони Де Нироның режиссерлік дебюті болды. 2010 жылы Роберт Энтони Де Ниро «Трибека кино институты басқаратын және Роберт Энтони Де Ниро қаржыландыратын жыл сайынғы 25 000 долларлық» Роберт Де Ниро аға сыйлығының құрылуын жариялады. Бұл сыйлық «сурет салу саласындағы үздіктерді және жаңашылдықты іздеуге берілген, мансабының ортасындағы американдық суретшіге бағытталған». Жеңімпаздар қатарында Стэнли Уитни, Джойс Пенсато, Кэтрин Мерфи және Лора Оуэнс бар. Де Ниро аға 2014 жылғы «Суретшіні еске алу» атты қысқа метражды деректі фильмнің тақырыбы болды. Роберт Энтони Де Нироның сөзінше, «Оның жасағандары, барлық еңбектері туралы ойлағанда, оның есінде сақталып, ұмытылмауына көз жеткізуім керек. Мен оның лайықты бағалануын қалаймын. Бұл менің міндетім, ол әрқашан суретшілер ұзақ уақыттан кейін ғана танылатынын айтатын».