Кіріспе

Ирландиялық христиандық қасиетті нәрсе
Бахал Ису (латын тілінен baculus Iesu, "Исаның таяғы") – христиандық қасиетті нәрсе болған. Аңыз бойынша, Әулие Патрик өзінің танымал алтын шыбығын, ол үнемі Исаның таяғы деп танылған, және оның Жақсы Жаңалықтар кітабымен, Армагх кітабы деп белгілі, жақында ғана құрылған Ольстердегі Армагх соборына алып келген. Дәстүрге сәйкес, бұл таяқ Әулие Патрикке Этруск теңізіндегі аралда тұратын, оны Иса Мәсіхтен алған жалғыз батыр берген. Иса бұл таяқты Патрик келгенде оған беруді жалғыз батырға бұйырған.

Армагтан Баллибогал арқылы Дублинге дейін

1106 жылы Армагтың бас немесе коарбы лауазымы Ui Sinaich әулетінің мүшелерінен мүшелеріне ауысып, Сельс (Ceallach немесе Ceallach) осы лауазымды жетінші рет иеленді. Ол епископтық орынды дүркіндік билікке беру дәстүрін тоқтатуды қалап, алдымен дін қызметкері, сосын епископ болып, Армаг архиепискобы болды. Ол епископ ретінде осы лауазымға құқылы болды, бірақ дүркіндік ретіндегі құқығынан бас тартты. Туыстары оны орнынан ығыстырып, билігін тартып алмақ деп қорқып, 1113 жылы Бахал Исуді Баллибогальға әкелді. 1129 жылы Сельс қайтыс болғаннан кейін, ол өзіне жақын емес архиепископты тағайындады. Оның таңдауы – Мәлмхаедхок О'Моргейр, болашақ Әулие Малахи. Ол Малахиге Бахал Исуді де жіберді, бірақ оны Сельстің туысы Морроу тартып алды, ол таяқты Флан Уи Синайхқа сақтауға берді, бұл Малахинің лауазымын иеленуіне кедергі келтірді. 1134 жылы Морроу қайтыс болды, ал Армагтың дүркіндік билеушісі ретінде Сельстің ағасы Ниалл тағайындалды, бірақ оның әулеті енді «осы дүркіндік талап епархияға келтірген ар-ұятты және қорлықты» көріп, Ниалды қуды. 1135 жылы Флан Уи Синайх қайтыс болды, ал Әулие Малахи Бахал Исуді оның мұрагерінен сатып алып, сол жылдың 7 шілдесінде оны жасырылған үңгірден алып, ақыры архиепископ болды. 1137 жылы Малахи архиепископтық лауазымынан Геласийге өтті, ол Бахал Исуді Баллибогальға қайтарды, онда 1113 жылы епископ Самуэль Ух Айнгли таяқты сақтау және қорғау үшін жер бөлген еді. 1173 жылы Пемброктың 2-графы Ричард де Клэр Баллибогальдан таяқты алып, Дублиндегі Крайст-Черч соборында сақтауға жіберді. Таяқ протестанттық реформацияға дейін Крайст-Черчте қалды.

Таяқты жою

1538 жылы ағылшындардың қайта басып алуынан кейін, оның алтын әшекейлері мен қымбат тастары алынып, Англия архиепискобы Джордж Браунның бұйрығымен Дублиндегі Христос шіркеуінің қасындағы Скиннерс Роуде өртеліп жіберілді. Бұған себеп, ол "сенімсіз жәдігер" саналғандықтан болды.