Кіріспе

Жапондық саясатты қолдау ұйымы Жапон тарих оқулықтарын реформалау қоғамы (新しい歴史教科書をつくる会) – 1996 жылдың желтоқсанында Жапония тарихына қатысты ұлтшылдық көзқарасты тарату мақсатымен құрылған топ.

Өнімдер мен көріністер

Жапон тарих оқулықтарын реформалау қоғамы өз мақсатын жапон тарихының өзін-өзі кінәлаушы бейнелеріне қарсы күресу деп сипаттайды. Олардың пікірінше, оқулықтар жапон тарихының қараңғы жақтарына тым көп назар аударады, соның салдарынан соғыстың салдары үшін жауаптылықты тек Жапонияға жүктейді. Бұл топ сонымен қатар соғыстан кейінгі американдық оккупацияның жапондықтардың тарихқа деген көзқарасын өзгертуге тырысқанын, осылайша елдің қайтадан халықаралық қауіпсіздікке қауіп төндірмеуін қамтамасыз етуді көздегенін мәлімдейді. 1999 жылы қоғам Жапонияның әр префектурасында жаңа оқулықты жарнамалау үшін ұйымдар құрды, ал 2000 жылы Жапониядағы басқа ұлтшыл үкіметтік емес ұйымдармен бірлесіп, білім беру кеңестерін жаңа оқулықты қабылдауға ықпал етуге тырысты. Либералды-демократиялық партия мүшелері де Жапон тарих оқулықтарын реформалау қоғамын қолдау үшін бірлестіктер құрды. Оқулық ақыры бекітілді, бірақ ішкі және халықаралық сынға ұшырады. Сынға байланысты, Жапониядағы орта мектептердің барлығының 0,05 пайызы ғана оқулықты қабылдады. Олардың "Атараши рекиши кёкашо" (新しい歴史教科書, New History Textbook) тарих оқулығы, "Фусоша" (扶桑社) баспасынан шыққан, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Жапон империясының соғыс қылмыстарын толық жатпағаны немесе оларды азайтып көрсеткені үшін қатты сынға ұшырады, мысалы, Нанкин қырғыны, Канто қырғыны және құлық әйелдерін пайдалану саясаты. Оқулық сонымен қатар Жапонияның Лианкорт тауларына жасаған талабын, Жапонияда Такесима, Оңтүстік Кореяда Докдо деп аталатынын, және Жапония басқаратын, бірақ Қытай Халық Республикасы мен Қытай Республикасы (Тайвань) талап ететін Сенкаку аралдарын, Қытайда Дяоюй деп аталатынын да көрсетеді.

Қоғамдық қабылдау

2001 жылы маусымда Жапонияда коммерциялық кітап ретінде жарық көрген оқулық 2004 жылдың маусым айына дейін алты жүз мың дана сатылды. Саудалық сәттілікке қарамастан, кітапты тек бірнеше мектеп пайдаланды – Токио және Эхиме облыстарының әкімдіктері басқаратын мүгедек балаларға арналған алты мектеп және жеті жекеменшік мектеп, бұл 2002 оқу жылындағы жасөспірімдердің 0,03 пайызын құрады.

Жаңа тарих оқулығы 2005 нұсқасы

Жапон тарих оқулықтарын реформалау қоғамы аударған. Нанкин трагедиясы: "1937 жылдың тамызында Шанхайда (шетелдік мүдделердің орталығы) екі жапон сарбазы, біреуі офицер, атып өлтірілді. Осы оқиғадан кейін Жапония мен Қытай арасындағы жағдай ушықты. Жапон әскери шенеуніктері Нанкин, ұлтшылдардың астанасын басып алса, Чан Кайши басылатындығын ойлады; олар желтоқсанда осы қаланы басып алды. * Бірақ Чан Кайши өзінің астанасын шалғайдағы Чунцин қаласына көшірді. Қақтығыс жалғасты. Ескерту *Осы кезде көптеген қытай сарбаздары мен азаматтық адамдар жапон әскерлерінен қаза тапты немесе жараланды (Нанкин оқиғасы). Құжаттық деректер оқиғаның нақты құрбандар санына күмән тудырады. Бұл пікірталас бүгінге дейін тоқтаған жоқ" (49-бет). Марко Поло көпірі оқиғасы: "1937 жылдың 7 шілдесінде Жапон сарбаздары Марко Поло көпіріне (Пекиннен тыс) жақын жерде маневр жасап жатқанда, оларға оқ атылды. Келесі күні бұл оқиға (Марко Поло көпірі оқиғасы) қытай әскерлерімен қақтығысқа ұласты. Оқиға салыстырмалы түрде шағын болды және оны жергілікті деңгейде шешуге тырысты. Бірақ Жапония Ұлттық үкімет шұғыл жұмылдыру бұйрығын шығарғаннан кейін Қытайға көптеген әскер жіберуге шешім қабылдады. Осы оқиғалар сегіз жылдық соғыстың бастауы болды" (49-бет). Ұлы Шығыс Азияның өркендеу аймағы: "Соғыс Азия халықтарына зор қиындықтар мен азаптар келтірді. Жапон басқыншылығынан туған шығындар (әскери және азаматтық) Қытайда ең жоғары болды. Жапондықтар Оңтүстік-Шығыс Азия елдерін басып алған сайын әскери әкімшілік құрды. Жергілікті тәуелсіздік қозғалысының көшбасшылары өз елдерін батыс державаларының езгісінен азат ету үшін осы әскери әкімшіліктермен ынтымақтасты. Бірақ жапондықтар жергілікті халықтан жапон тілін үйренуді және синтоизм ғибадатханаларында құлшынып ғибадат етуді талап еткенде, қарсылыққа тап болды. Одақтастармен біріккен жапонға қарсы күштер партизан соғысына қатысты, оған жапон әскерлері қатаң жаза берді. Бұл қақтығыстарда көптеген адамдар, соның ішінде бейбіт тұрғындар да қаза тапты. Соғыстың барысы Жапонияға қарсы бұрылып, азық-түлік азайғанда, жапондықтар жергілікті халықты қажырлы еңбекке мәжбүрледі. Соғыс аяқталғаннан кейін Жапония осы елдерге өтемақы төледі. Кейін Жапония Азияны басып алу мен соғысты ақтау үшін "Ұлы Шығыс Азияның өркендеуі" философиясын насихаттады деп айыпталды. Кейін Жапония жеңіліп, жапон әскерлері Азиядан шыққаннан кейін, осы бұрынғы отарлар келесі он екі жыл ішінде өз күштерімен тәуелсіздікке қол жеткізді. Кейбір жапон сарбаздары Азияда қалып, тәуелсіздік үшін күреске қатысты. Жапонияның оңтүстікке қарай жылжуының бастапқы мақсаты ресурстарды алу болды, бірақ ол Азиядағы тәуелсіздік қозғалыстарын да ынталандырды" (54-бет). Жапондық әрекеттер Азия халықтарын шабыттандырды: "Жапон сарбаздары Азия елдерін көп жылдар бойы отарлаған Батыс Еуропа күштерін ығыстырды. Олар бізді таңқалдырды, өйткені біз ақ адамды жеңе алмаймыз деп ойлаған едік, олар бізге сенімділік сыйлады. Олар бізді ұзақ ұйқыдан оятып, ата-бабаларымыздың жерін қайтадан өз елімізге айналдыруға көндірді. Біз жапон сарбаздары Малайя түбегінен өтіп бара жатқанда оларды құттықтадық. Жеңілген британдық әскерлердің қашқанын көргенде, бұрын ешқашан сезілмеген қуанышқа толыдық." (Раджа Дато Нонг Чик, Малайзия тәуелсіздік қозғалысының көшбасшысы және Малайзияның Өкілдер палатасының бұрынғы мүшесінің жазбаларынан үзінді) (54-бет).