Кіріспе
Тарихи мамандық
the legal and ecclesiastical offices
The word prothonotary has been recorded in English since 1447, as "principal clerk of a court," from L. L. prothonotarius (c. 400), from Greek protonotarios "first scribe," originally the chief of the college of recorders of the court of the Byzantine Empire, from Greek πρῶτος protos "first" + Latin notarius ("notary"); the h appeared in Medieval Latin. The title was awarded to certain high ranking notaries.
заңдық және діни лауазымдар
the legal and ecclesiastical offices
The word prothonotary has been recorded in English since 1447, as "principal clerk of a court," from L. L. prothonotarius (c. 400), from Greek protonotarios "first scribe," originally the chief of the college of recorders of the court of the Byzantine Empire, from Greek πρῶτος protos "first" + Latin notarius ("notary"); the h appeared in Medieval Latin. The title was awarded to certain high ranking notaries.
"Протонотариус" сөзі 1447 жылдан бері ағылшын тілінде "соттың бас хатшысы" ретінде тіркелген. Бұл сөз L. L. prothonotarius (шамамен 400 ж.) грек тілінен алынған, бұл Византия империясының сотының жазбаларын сақтау коллегиясының басшысы, алғашқы мағынасы "бірінші жазушы" болған. Грекше πρῶτος (protos) – "бірінші" және латынша notarius ("нотариус") сөздерінен құралған. "h" әрпі Орта ғасырлық латын тілінде пайда болған. Бұл атақ белгілі бір жоғары дәрежелі нотариустарға берілді.
the legal and ecclesiastical offices
The word prothonotary has been recorded in English since 1447, as "principal clerk of a court," from L. L. prothonotarius (c. 400), from Greek protonotarios "first scribe," originally the chief of the college of recorders of the court of the Byzantine Empire, from Greek πρῶτος protos "first" + Latin notarius ("notary"); the h appeared in Medieval Latin. The title was awarded to certain high ranking notaries.
Византиялық қолданыс
Протонотариус (πρωτονοτάριος), сонымен қатар проедрос немесе primikērios нотариустардың, орта ғасырлық Византияда (7-ден 10-ғасырға дейін) әртүрлі әкімшілік департаменттердегі нотариустар алқаларының басшысы ретінде қызмет етті. Императорлық нотариустардың (сардар сот хатшылары), түрлі секрэта немесе логофесияның (мемлекеттік министрліктердің), сондай-ақ әрбір тема немесе провинция үшін протонотариустар болды. Соңғылары 9-шы ғасырдың басында пайда болып, провинцияның бас азаматтық шенеуніктері ретінде, тікелей басқарушы генералдан (стратег) төмен жұмыс істеді. Олардың негізгі міндеттері – әкімшілік және қаржылық мәселелерді шешу (әдетте, олар Сакеллионның қаржы министрлігіне қарасты), сонымен қатар темалық армияларды жабдықтаумен айналысты. Бұл лауазым 11-ші және 12-ші ғасырлардан кейін, темалар мен логофесиялармен бірге жойылды, бірақ Палеолог дәуіріне дейін императордың бас хатшысы ретінде қызмет еткен жалғыз протонотариусқа қатысты іздер сақталған.
Облыстық соттар
Новая Шотландия және Принс-Эдвард аралының провинциялық соттарында протонотариус – бас сот хатшысы. Квебекте протонотариус – бұрын Квебек Жоғарғы сотының кеңсе меңгерушісі деп аталатын лауазымды білдіретін термин.
Ұлыбритания
Патша сотының және жалпы арыз сотының бас хатшысы протонотариус деп аталды. Оның орынбасары Екінші протонотарий немесе Екінші дәрежелі протонотарий болды. Бұл лауазымдар жақсы төленетін және сатып алуға болатын. Көп жағдайда жұмыссыз қалған лауазымдар 1837 жылы жойылып, олардың орнына магистр лауазымы енгізілді. Протонотарий және оның орынбасары Дурхам және Садберге графтығының Палатин жақтастық сотының азаматтық істер жөніндегі бас шенеуніктері болды. Протонотарий және оның орынбасары Ланкастер графтығының Палатин жалпы арыз сотының бас қызметкерлері болды. Бұл лауазым 1873 жылғы заңмен екі Палатин соты таратылғанға дейін сақталды.
Үндістан
Бомбей жоғары сотының бас хатшысы және әкімшілік бөлімінің басшысы Протонотариус және Аға Магистр деп аталады.
Америка Құрама Штаттары
Бұл термин бұрын АҚШ-та жиі қолданылғанмен, қазір Пенсильвания және Делавэр штаттарының соттары ғана бас хатшыларын "протонотарийлер" деп атайды.
Пенсильвания штаты
Пенсильвания штатының біріктірілген сот жүйесі бірнеше сот әкімшілерін протонотарий деп атайды. Пенсильвания Жоғарғы Соты екі орынбасар протонотарийді қызметке тағайындайды, біреуі Филадельфияда, екіншісі Питтсбургте, олар Харрисбургтегі протонотарийдің қызметін күшейтеді. Пенсильвания Жоғарғы Сотының бас әкімшісі де протонотарий атанады және Харрисбург, Филадельфия және Питтсбург қалаларында кеңселері бар. Пенсильванияның жалпы соттары да өздерінің бас хатшыларын протонотарийлер деп атайды, бірақ Делавэр округінің ерекше басқару хартасы бойынша, онда протонотарийдің орнына сот хатшысы қызмет етеді. Сол сияқты, Аллегени округінің хатшылары Сот тіркемелері департаменті ретінде біріктірілген, және бұл округте протонотарий лауазымы жоқ. Пенсильванияның Апелляциялық соты және кіші соттар (аумақтық соттар, Филадельфия қалалық соты және Питтсбург қалалық соты) протонотарийлерге ие емес; олардың әкімшілері тиісінше «бас хатшы» және «әкімшілер» деп аталады. АҚШ президенті Гарри С. Трумэн 1948 жылы Питтсбургтегі сайлау кампаниясы барысында протонотариймен танысты. Трумэн «протонотарий» деген сөзді естігенде «Протонотарий деген не?» деп сұрағаны айтылады. Сондай-ақ, Трумэн «протонотарий» атағын АҚШ-тағы ең әсерлі саяси лауазым деп атаған деген мәлімдемелер бар.