Кіріспе

Джон Грэм Керр (17 шілде 1932 – 26 ақпан 2009), сондай-ақ Ред Керр деп белгілі, – американдық баскетболшы, жаттықтырушы және комментатор, өмірін спортқа толықтай арнаған тұлға. 6'9", 230 фунт салмақтағы орталық ойыншы Иллинойс университетінде (1951–1954) өзгелерден көрініп, кейін НБА-да (1954–66) үш мәрте All-Star және бір мәрте лига чемпионы атанды, негізінен Сиракуз Нэшнлз командасының құрамында. Керр лиганың алғашқы жылдарындағы НБА-ның "темір адамдарының" біріншісі болды. 1954 жылдан 1965 жылға дейін ол 917 ойынның қатарынан, оның ішінде 844 ойынды тұрақты маусымда өткізді, бұл рекорд 17 жыл бойы сақталды. 12 маусымда өткізген 905 ойында орта есеппен 13,8 ұпай, 11,2 допты қайтару және 2,2 нәтижелі пас берді, барлығы бір маусымды қоспағанда, Нэшнлз (кейін Филадельфия 76ers) командасымен өткізді. Керемет ойыншы болғанынан гөрі, тұрақты ойын көрсеткен Керр жеті маусым бойы (1956–64) ұпайлар мен допты қайтару көрсеткіштерінде екі таңбалы нәтижелерді көрсетті, соның арқасында лиганың ең жақсы ойыншыларының бірі ретінде танылды. Ойыншылық жолын аяқтағаннан кейін Керр бірнеше жаттықтырушылық және әкімшілік лауазымдарды атқарды, ең бастысы – Чикаго Буллс және Финикс Санс командаларының алғашқы маусымдарындағы жаттықтырушысы. Орындықта тұңғыш рет отырған 1966–67 жылғы маусымда "Буллс" командасы үлкен қарсылыққа қарамастан, плей-оффқа жолдама алды, бұл ірі кәсіби командалық спорт түрлеріндегі алғашқы кеңейтілген команданың осындай жетістігі болды. Чикагода туған ол мансабын "Буллс" телеарнасының сарапшысы ретінде отыз үш жыл бойы аяқтады, ол 1990-жылдардағы "Буллс" командасының ең танымал тұлғаларының бірі болды.

Ерте өмір

Керр Чикагоның оңтүстік жағындағы 67-ші және Расин ауданында өсті. Ол Огден паркінде 16 дюймдік софтболмен жиі ойнайтын және қорыту саласында мансап құруды армандаған, ал Тильден техникалық орта мектебінің студенті ретінде бұл істе шеберлікке жеткен. Керрдің басты құмарлығы футбол болғанымен, Тильден техникалық орта мектебінің соңғы курсында сегіз дюймға өсуі және бас баскетбол жаттықтырушысы Билл Постл мен мектеп директоры Роберт Лейкмакердің ықпалымен ол баскетболға көшті. Ол командадағы жалғыз маусымында "Көк шайтанды" 1950 жылғы Чикаго қалалық лигасының чемпионы етіп шығарды.

Колледж мансабы

Жоғары мектепті бітіргеннен кейін (1950 жылдың қаңтарында) Керр күзде Брэдли колледжіне түсуге ниеттенген. Алайда, Иллинойс штатының жаңадан келген студенті Ирв Беморас, бас жаттықтырушы Гарри Комбс пен «Көшпенділер» (Fighting Illini) командасында ойнаудың артықшылықтарын мақтап айтқаннан кейін, ол Шампейн қаласына сапар шегіп, ойын-санасын өзгертіп алды. Керр әзілге орамды, өзін-өзі сықақтап әңгімелеуімен танымал болды. Колледжде Чосермен танысқаны туралы сұрағанда, Керр олардың әлі кездеспегенін, бірақ студенттік клуб кешінде кездеседі деп ойлағанын айтты. 1950 жылдың күзінде Иллинойс штатының университетіне қабылданғаннан кейін, Керр 1951–52 оқу жылында екінші курс студенті ретінде университет құрамасының ойыншысы ретінде дебют жасады. Команда капитаны және ең құнды ойыншы Дон Сандерлейдж мен Тед Бичтің жоғалтуына қарамастан, Керр мен оның командаластары 12–2 есебімен Big Ten конференциясының чемпионатында жеңіске жетіп (барлығы 22–4), NCAA турниріне жолдама алды. Олар Дейтон және Дюкен командаларын жеңіп, «Финал төрттігіне» (Final Four) өтті. Жартылай финалда Сент-Джонға 61–59 есебімен ұтылып, үшінші орын үшін Санта-Клара командасын жеңді. Керр 26 ойында орта есеппен 13,7 ұпай жинап, команданың үздік ойыншысы атанды. Маусымды Associated Press рейтингінде елдегі екінші орында аяқтады. Керр 1952–53 оқу жылында өткен маусымдағы үш негізгі ойыншыға қосылды, бірақ команда бұрынғыдай сәттілікке жете алмады. Олар барлығы 18–4 есебімен (конференцияда 14–4) аяқтады, бұл ұлттық чемпион атанған Индиана командасынан кейін екінші орынға ие болуға жеткілікті болды. Керр 22 ойында 17,5 ұпай жинап, команданың үздік ойыншысы болды. «Иллинойс» командасы AP сауалнамасының соңғы нәтижесінде елде 11-орында тұрды. Керр соңғы курсқа келген кезде, ол 6 фут 9 дюймге (шамамен 206 см) дейін өсіп, толыққанды pivotman (орталық шабуылшы) болды. Финалдық маусым оның үш университет маусымының ең жақсысы болғанымен, команда бұл маусымда бұрынғыдай сәттілікке жете алмады. 1953–54 оқу жылында «Иллинойс» командасы Big Ten конференциясында 10–4 есебімен үшінші орынды иеленді (барлығы 17–5) және AP сауалнамасында 19-орында тұрды. Керр үшінші маусым қатарынан команданың үздік ойыншысы атанды, 22 ойында 556 ұпай жинап, бір маусымдық командалық рекордты жаңартты (орта есеппен 25,3 ұпай). Үш университет маусымында Керр 1299 ұпай жинады, бұл орта есеппен ойын басына 18,6 ұпайды құрады. 2004 жылы ол Иллинойс университетінің ғасырлық командасына сайланды.

Сиракуз Ұлттықлер-Филадельфия 76ers (19541965)

1954 жылы Сиракуз Ұлттық құрамасы Керрді НБА драфтының алтыншы нөмірімен таңдады. 22 жастағы ойыншы маусымның басында тәжірибелі ойыншыларға толы командада негізгі құрамға ілікпеді. Жыл аяғына қарай ол бас бапкер Аль Сервидің сенімін қондырып, алаңдағы рөлін арттырды. Тұрақты маусымда ол орташа есеппен ойын сайын 10,5 ұпай және 6,6 допты қайтаруды (ребоунд) көрсетті. Плей-офф кезінде Керр команданың негізгі ойыншыларының бірі болды. Постсезондық дебютінде ол Шығыс дивизионының финалында Бостон Селтикстеріне қарсы өткен матчта 27 ұпай және 14 допты қайтару арқасында 110–100 есебімен жеңіске жетіп, командасына жол ашты. Ұлттық құрама НБА финалында Селтикстерді 4:0 есебімен, ал Форт-Уэйн Пистонсты 4:3 есебімен жеңіп, Сиракуздағы алғашқы және жалғыз НБА чемпиондығын жеңіп алды. Болашақ Даңқ залының мүшесі Дольф Шайес командаластарына көлеңке түсірсе де, Керр үш рет (1956, 1959, 1963) All-Star ойындарына қатысты және жоғары және төменгі позицияларда тиімді ойын көрсетті. Допты қайтаруда жақсы өнім көрсетумен қатар, ол шебер пас беруші және «арқадан шабуыл» (backdoor play) тактикасының шебері болатын, оны қорғаушылар Ал Бьянки, Ларри Костелло және Хэл Грирмен үнемі орындап тұрды.

Балтимор Баллетс (19651966)

1965 жылдың 22 қыркүйегінде Керр Уолли (кейін Уали) Джонс үшін «Балтимор Буллетс» командасына ауыстырылды. Ардагер 1965-66 маусымында орташа есеппен 11,0 ұпай және 8,3 допты қайтару жинады, содан кейін 1966 жылғы НБА кеңейту драфтында «Чикаго Буллз» оны таңдады. Бірақ Керр өз еркімен ойыншылық жолын аяқтап, туған қаласының командасының бас жаттықтырушысы болды. Ол өзінің карьерасын 12 480 ұпай және 10 092 допты қайтарумен аяқтады, сонымен қатар қатарынан ең көп өткізілген ойындар (844) бойынша НБА рекордын жасады. Бұл көрсеткіш 1982 жылдың қараша айына дейін сақталды, одан кейін «Сан-Диего Клиперс» командасының қорғаушысы Рэнди Смит 906 ойыннан тұратын тізбекке ие болып, осы көрсеткішті жаңартты.

Чикаго Буллс (1966-1968 жылдар)

Керр бас бапкер болып тағайындалғаннан кейін, оның алғашқы қадамдарының бірі – иесі Дик Клейнді бұрынғы «Bullets» командасының ойыншысы Джерри Слоанды кеңейту таңдауында алуға көндіру болды. Ол сондай-ақ, тәжірибелі алаң жетекшісі Гай Роджерсті трансфер арқылы алуға ұсыныс жасады, нәтижесінде қорғаушылар Джим Кинг пен Джефф Муллинс маусым басталар алдында «Сан-Франциско Уорриорз» командасына жіберілді. Бірақ ұйымнан тыс ешкім кеңейтілген клубқа көп үміт артпады, тіпті «Сент-Луис Хоукс» командасының ойыншы-жаттықтырушысы Ричи Герин де маусымның ашылуына дейін «Буллз» дебюттік маусымда 20 ойын жеңсе, жақсы болар еді деді. Алайда, Слоан мен Роджерс «Бейби Буллс» деп аталған команданың жедел табысына үлкен үлес қосты, олар 33–48 есебімен және плей-оффқа қатысу жолымен күмәнданушыларды үнсіз қалдырды – лига тарихында кеңейтілген команда үшін бұл бірінші рет болды. Керр «НБА жыл жаттықтырушысы» сыйлығына ие болды, бұл сыйлықты .500 көрсеткіштен төмен нәтижемен алған жалғыз адам. «Буллз» келесі маусымда қиындыққа тап болды, алғашқы 16 ойында 15 жеңіліске ұшырады. Команда қайта жиналып, 29–53 есебімен плей-оффқа қатысуға қол жеткізді, бірақ бірінші раундта «Лос-Анджелес Лейкерс» командасынан бес ойында жеңілді. Алдыңғы маусымдағы қарқынды жалғастыра алмауы және команда иелерімен арадағы философиялық келіспеушіліктер Керрдің маусым соңында жұмыстан босатылуына себеп болды.

Феникс Санс (1968-1970)

Керр ұзақ уақыт жұмыссыз қалған жоқ. Екі айдан кейін «Феникс Санс» командасының бас менеджері және көптен бері дос болған Джерри Коланжело Керрге тағы бір жаңа команданың бас бапкері ретінде келісімшарт жасады. Керр сияқты, Коланжело да Иллинойс штатында оқыған және онда баскетбол ойнаған. «Санс» командасы бұрынғы UCLA жұлдызы, ортақ шегі Леу Альсиндорды (кейін Карим Абдул-Жаббар) НБА драфтының бірінші таңдауымен «Феникс» командасына келтіруге мүмкіндік беретін тиысты ұтып алмай қалғаннан кейін, Керр Чикагодағы жаңадан құрылған «Буллс» командасының жетістіктерін қайталай алмаған, тәжірибесіз командамен қалды. «Санс» Батыс дивизионында 16–66 есебімен соңғы орынды иеленді. 1969–70 маусымының басында 15–23 есебімен прогресс жасағанына қарамастан, Керрден қызметтен босатылуы сұралды. Ол маусымның қалған бөлігінде ұйымда қалды және Hot Rod Hundley-мен бірге радио хабарларында түс комментаторы ретінде жұмыс істеді.

Телерадио хабарларын тарату, бас редакторлық мансап

Керр 1970–71 және 1971–72 маусымдарында бәсекелес ABA лигасында «Вирджиния Сквайрс» командасының бизнес-менеджері болып жұмыс істеді, содан кейін «Чикаго Буллз» командасының бас кеңсесіне оралды. 1975 жылы «Буллз» командасының тікелей эфирдегі комментаторы Джим Дурхам Керрге ойын барысында түсіндірме беруді ұсынды, ал Керр 2007–08 маусымының соңына дейін түрлі-түсті комментатор ретінде қызмет етті. Теледиктор ретінде Керр 1990-шы жылдардағы «Буллз» командасының алты чемпиондығына және Майкл Джорданның командадағы мансабының барлық кезеңіне куә болды. Ол 1989 жылғы Шығыс конференциясы плей-оффының бірінші турындағы 5-ші ойында Джорданның жеңіс әкелген соққысын «Соққы» деп атағандығымен есімдері шешілді. «Буллз жеңді! Біз жеңдік! Ухуу!» – деп Керр микрофонға айқайлады. Кейін Джордан: «Бұл қалай басталғанын білмеймін. Менің ойымша, ол әдемі костюм киген еді, мен оны аздап ренжіткім келді» деді. Керр 2008–09 маусымының бірінші жартысында жартылай уақыт комментаторы ретінде кейде көрінді, бірақ простата рагымен күресі жалғасқандықтан, көпшілік алдындағы қатысуы сиреп кетті. «Буллз» командасы Керрдің ұзақ жылғы қызметін 2009 жылдың 10 ақпанында өткен жартылай уақыт салтанатында құрметпен атап өтті, осы кезде команда Керрдің «Юнайтед орталықта» орналасатын мүсінін ашты. Салтанатта ол Джерри Коланжело ұсынған Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залының Джон В. Банн өмірлік жетістіктері сыйлығын алды. 2009 жылдың 10 ақпаны Чикаго қаласының мэрі Ричард М. Дейлидің жарлығымен Джонни Ред Керр күні деп жарияланды.

Соңғы күндер

Керр 2009 жылғы 26 ақпанда 76 жасында простата қатерлі ісігінен қайтыс болды, ал бұл оқиғадан бірнеше сағат өткен соң, бұрынғы "Буллс" командасының ойыншысы және телекомментаторы Норм Ван Лиер жүрек талмасынан көз жұмды.

Колледж

МаусымОйындарҰпайларОрташа ұпай саныДалалық лақтыруларТақымыДалалық лақтырулардың орташасыЕркін лақтыруларТақымыЕркін лақтырулардың орташасыBig Ten рекордыЖалпы рекордыЖақсы ойын1951–522635713.7143365.39271124.573Америкалықтардың құрметті атылуы1952–532238617.5153397.38580123.650Америкалықтардың құрметті атылуы1953–542255625.3210520.404136213.638Big Ten жыл ойыншысыБарлығы70122918.65061282.395287460.624

Негізгі маусым

Жыл Командасы GP MPG FG% FT% RPG APG PPG† Сиракуза 72 21.2 .419 .682 6.6 1.1 10.5 Сиракуза 72 29.4 .403 .655 8.4 1.2 13.3 Сиракуза 72 30.4 .403 .719 11.2 1.3 12.4 Сиракуза 72 33.1 .399 .664 13.4 1.2 15.2 Сиракуза 72 37.1 .441 .766 14.0 2.0 17.8 Сиракуза 75 31.6 .392 .752 12.2 2.2 14.7 Сиракуза 79 33.9 .397 .729 12.0 2.5 13.4 Сиракуза 80 34.6 .443 .735 14.7 3.0 16.3 Сиракуза 80 32.0 .474 .753 13.0 2.7 15.7 Филадельфия 80 36.7 .429 .751 12.7 3.4 16.8 Филадельфия 80 22.6 .370 .696 6.9 2.5 8.2 Балтимор 71 24.9 .413 .768 8.3 3.2 11.0 Мансап 905 30.7 .418 .723 11.2 2.2 13.8

Плей-офф

Жыл Командасы GP MPG FG% FT% RPG APG PPG
1954–55† Сиракуза 11 33.0 .391 .557 10.7 1.2 13.8
Сиракуза 8 26.6 .481 .455 8.5 1.3 11.1
Сиракуза 5 32.4 .431 .690 13.8 1.2 15.2
Сиракуза 3 38.7 .327 .778 20.3 1.0 16.7
Сиракуза 9 34.7 .352 .909 12.0 2.7 14.4
Сиракуза 3 34.7 .294 .917 8.3 3.0 13.7
Сиракуза 8 26.3 .341 .696 12.4 2.5 9.5
Сиракуза 5 38.6 .376 .750 16.0 2.0 17.6
Сиракуза 5 37.4 .433 .762 15.0 1.8 13.6
Филадельфия 5 37.0 .482 .750 13.8 3.2 19.0
Филадельфия 11 16.5 .358 .714 3.5 2.5 5.7
Балтимор 3 16.3 .182 .500 5.7 1.3 1.7
Карьера 76 29.9 .386 .687 10.9 2.0 12.3

Жұлдыздар ойыны

Жыл Командасы Ойын Сан Орташа Уақыт Пайызы (2-ұпайлық) Пайызы (1-ұпайлық) Қайтарылған Доптар Ассистенттік Доптар Ұпайлар Сиракуза 1 16.0 .500 .000 8.0 0.0 4.0 Сиракуза 1 21.0 .214 .500 9.0 2.0 7.0 Сиракуза 1 11.0 .000 1.000 2.0 1.0 2.0