Хейнц фон Форстер: австриялық-американ ғалымы, кибернетиканың негізін қалаушы. Өздігінен оқып үйрену, жасанды интеллект, философия, және халық санының өсуі туралы зерттеулер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық-американдық ғалым және кибернетик (1911–2002)
Austrian American scientist and cybernetician (1911–2002)
Хайнц фон Фёрстер (13 қараша 1911 – 2 қазан 2002) – физика мен философияны біріктірген австриялық-американдық ғалым, екінші реттік кибернетиканың бастаушысы ретінде кеңінен танымал. Ол екі рет Гуггенхайм стипендиясын алған (1956–57 және 1963–64 жж.) және 1980 жылы Америка ғылымды дамыту қауымдастығының мүшесі болды. Ол 1960 жылы «Science» журналында жариялаған болашақ халық санының өсуін болжауға арналған «Ақырет күні» теңдеуімен әйгілі. Полимат ретінде ол шамамен екі жүзге жуық ғылыми мақала жазды, компьютерлік ғылым мен жасанды интеллектіге дейін, эпистемологияға дейін әртүрлі салаларда танылды. Физик ретінде ол жоғары жылдамдықты электроника мен электрооптикалық құрылғыларды зерттеді, биофизикада есте сақтау және білімді зерттеді. Ол нейрофизиология, математика және философия негізінде танымды зерттеді және «кибернетика тарихындағы ең маңызды ойшылдардың бірі» деп аталды. Ол Америка Құрама Штаттарына келіп, Уоррен Стержис МакКаллочпен кездескеннен кейін елде қалды, ол Пентагоннан Биологиялық компьютерлік зертханасын құру үшін қаржы алды, ол бірінші параллель компьютер – Numa Rete-ді жасады. Уильям Росс Эшбимен (Ratio Club мүшесінің бірі) және Уоррен МакКаллок, Норберт Винер, Джон фон Нейман және Лоуренс Дж. Фогельмен бірге Хайнц фон Фёрстер кибернетиканың негізін салушысы және Мейси конференцияларының мүшесі болды, соңында Ханс Лукас Тьюбер мен Маргарет Мидпен бірге оның алғашқы материалдарының редакторы атанды.
Heinz von Foerster (; November 13, 1911 – October 2, 2002) was an Austrian American scientist combining physics and philosophy, and widely attributed as the originator of second order cybernetics. He was twice a Guggenheim fellow (1956–57 and 1963–64) and also was a fellow of the American Association for the Advancement of Science, 1980. He is well known for his 1960 Doomsday equation formula published in Science predicting future population growth. As a polymath, he wrote nearly two hundred professional papers, gaining renown in fields ranging from computer science and artificial intelligence to epistemology, and researched high speed electronics and electro optics switching devices as a physicist, and in biophysics, the study of memory and knowledge. He worked on cognition based on neurophysiology, mathematics, and philosophy and was called "one of the most consequential thinkers in the history of cybernetics". He came to the United States, and stayed after meeting with Warren Sturgis McCulloch, where he received funding from The Pentagon to establish the Biological Computer Laboratory, which built the first parallel computer, the Numa Rete. Working with William Ross Ashby, one of the original Ratio Club members, and together with Warren McCulloch, Norbert Wiener, John von Neumann and Lawrence J. Fogel, Heinz von Foerster was an architect of cybernetics and one of the members of the Macy conferences, eventually becoming editor of its early proceedings alongside Hans Lukas Teuber and Margaret Mead.
Өмірбаян
Фон Фёрстер 1911 жылы Австрия-Мажарстан империясының Вена қаласында Хайнц фон Фёрстер ретінде дүниеге келген. Оның әкесінің әжесі – австриялық сәулетші. Анасының әжесі – Мари Ланг, австриялық феминист, теософ және баспагер. Ол Вена техникалық университетінде және Бреслау университетінде физика мамандығы бойынша оқып, 1944 жылы физика ғылымдарының докторы дәрежесін алған. Оның туыстарының арасында Людвиг Витгенштейн, Эрвин Ланг және Хьюго фон Хофмансталь болды. Людвиг Фёрстер оның қалың әкесі болды. Оның еврей тегі нацистік кезеңде радар зертханаларында жұмыс істегенде көп қиындық тудырмады, себебі "ол отбасы туралы құжаттарды талап етпеген жұмыс берушінің көмегімен шежіресін жасырды". 1949 жылы АҚШ-қа қоныс аударып, Иллинойс университетінде, Урбана-Шампейнде 1951 жылдан 1975 жылға дейін электр инженериясының профессоры болып жұмыс істеді. Ол сонымен қатар биофизика профессоры (1962–1975) және Биологиялық компьютерлік зертхана директоры (1958–1975) қызметін атқарды. Бұған қоса, 1956–57 және 1963–64 жылдары Гуггенхайм стипендиясын алды, сондай-ақ 1963–1965 жылдары антропологиялық зерттеулерге арналған Веннер-Грен қорының президенті болды. Ол компьютерлік музыка мен сиқырға деген қызығушылығымен де белгілі.
Von Foerster was born in 1911 in Vienna, Austria Hungary, as Heinz von Förster. His paternal grandfather was the Austrian architect His maternal grandmother was Marie Lang, an Austrian feminist, theosophist, and publisher. He studied physics at the Technical University of Vienna and at the University of Breslau, where in 1944 he received a PhD in physics. His relatives included Ludwig Wittgenstein, Erwin Lang and Hugo von Hofmannsthal. Ludwig Förster was his great grandfather. His Jewish roots didn't cause him much trouble while he worked in radar laboratories during the Nazi era, as "he hid his ancestry with the help of an employer who chose not to press him for documents on his family." He moved to the US in 1949, and worked at the University of Illinois at Urbana–Champaign, where he was a professor of electrical engineering from 1951 to 1975. He was also professor of biophysics (1962–1975) and director of the Biological Computer Laboratory (1958–1975). Additionally, in 1956–57 and 1963–64 he was a Guggenheim Fellow and also President of the Wenner Gren Foundation for anthropological research from 1963 to 1965. He is also known for his interest in computer music and magic.
Мейси конференциялары
Ол Кибернетика бойынша Мейси конференцияларының негізгі тобының ең жас мүшесі және «Кибернетика» бес томдығының (1949–1953) редакторы болды, бұл томдар – саладағы маңызды негізгі талқылауларды қамтитын конференциялардың стенограммаларынан тұрады. Осы конференциялар сериясына, бұрын «Биологиялық және әлеуметтік жүйелердегі айналмалы себеп-салдарлық және кері байланыс механизмдері» деп аталатын, «Кибернетика» терминін қолдануды Фон Фёрстер ұсынды.
He was the youngest member of the core group of the Macy conferences on Cybernetics and editor of the five volumes of Cybernetics (1949–1953), a series of conference transcripts that represent important foundational conversations in the field. It was von Foerster who suggested that Wiener's coinage "Cybernetics" be applied to this conference series, which had previously been called "Circular Causal and Feedback Mechanisms in Biological and Social Systems".
Қиямет күні теңдеуі
1960 жылы Science журналының бір санында фон Фёрстер және оның әріптестері П. М. Мора мен Л. В. Амиот әлем халқы туралы қолдағы тарихи деректерге ең жақсы сәйкес келетін формула ұсынған мақала жариялады; авторлар осы формула негізінде болашақ халық санының өсуін болжады. Формула бойынша 1960 жылы әлем халқы 2,7 миллиардқа жеткен, ал 2026 жылғы 13 қарашада, жұма күні, фон Фёрстердің 115 жылдығына қарай халық санының өсуі шексіз болады деп күтілді. Осы болжамға байланысты бұл формула "Қиямет күні теңдеуі" деп аталды. Әртүрлі дереккөздерден алынған халық саны туралы мәліметтерге сүйене отырып, фон Фёрстер мен оның студенттері ғасырлар бойы әлем халқының өсуі экспоненциалдық өсімнен тез болғанын анықтады. Мұндай жағдайда, екі еселеу уақыты уақыт өте келе қысқарады. Фон Фёрстердің 2026 жылғы 13 қарашадағы Қиямет күні болжамы екі еселеу уақытының болашаққа экстраполяциясына негізделген, нәтижесінде сол күні екі еселеу уақыты нөлге жетеді деп болжамдалды. Оның Қиямет күні болжамына жауап бергендер 9 айлық жүктілік мерзімінің шектілігі және биологиялық жүйелердің экспоненциалдық өсімде ұзақ сақталуы сирек кездесетініне назар салды. Фон Фёрстерді жақсы білетіндер оның жауаптарындағы юморды сезіне білді.
A 1960 issue of Science magazine included an article by von Foerster and his colleagues P. M. Mora and L. W. Amiot proposing a formula representing a best fit to available historical data on world population; the authors then predicted future population growth on the basis of this formula. The formula gave 2.7 billion as the 1960 world population and predicted that population growth would become infinite by Friday, November 13, 2026 – von Foerster's 115th birthday anniversary – a prediction that earned it the name "the Doomsday Equation." Based on population data obtained from various sources, von Foerster and his students concluded that world population growth over the centuries was faster than an exponential. In such a situation, doubling time decreases over time. Von Foerster's tongue in cheek prediction of Doomsday on November 13, 2026, was based on an extrapolation into the future of doubling time, with the finding that doubling time would decrease to zero on that date. Responders to his Doomsday prediction objected on the grounds of the finite human gestation time of 9 months, and the transparent fact that biological systems rarely persist in exponential growth for any substantial length of time. Those who knew von Foerster could see in his rejoinders an evident sense of humor.