Кіріспе

Лотна – Анджей Вайданың 1959 жылы түсірген польшалық соғыс фильмі.

Шолу

Бұл терең символикалық фильм режиссердің поляк атты әскерінің ұзақ және даңқты тарихына жасаған құрметімен қатар, бір дәуірдің аяқталуының күмәнді бейнесі болып табылады. Вайда Катынь қырғынында қаза тапқан поляк атты әскерінің офицерінің ұлы еді. Лотна аты – поляк тарихының барысына және поляк әдебиетінің қалыптасуына зор ықпал еткен, мәдениеттегі тұтас романтикалық дәстүрді бейнелейді. Лотна – Вайданың 1939 жылғы тарихи шегініс туралы толғанысы, сондай-ақ Польша мен жалпы Еуропа мәдениеті мен әдебиетінің бір дәуірінің аяқталуы туралы ойлары. Фильм туралы жазғанда Вайда, бұл фильм оған басқа фильмдерге қарағанда үлкен үміт сыйлағанын айтады. Алайда, кейіннен Вайда «Лотнаны» «фильм ретінде сәтсіздікке ұшыраған» деп есептеді. Фильм әлі де қызу дау тудырады, себебі Вайдада польшалық атты әскердің неміс танктеріне қарсы өзіне-өзі қол жұмсауын бейнелейтін мифтік сахна бар, бірақ мұндай оқиға шындықта болған емес.

Қысқаша мазмұны

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польша нацистік Германияның шабуылына ұшырады. Бай дворянның (Генрик Кудновский) әдемі биесі Лотна, поляк атты әскерінің командирі капитан Ходакевичке (Жерзи Пичелский) тапсырылады және бірден бөлімдегілердің арасында қызу дауға себеп болады. Лейтенант Водницкий (Адам Павликовский), кадет Грабовский (Джерзи Моес) және сержант-майор Латон (Мичислав Лоза) осы жылқыны иелену үшін ашкөздікпен сұрақтар тудырады. Бірақ соғыс капитан Ходакевич пен кадет Грабовскийтің өмірін қиып, Лотна Водницкийге өтеді. Латон оның осы жануарға ие болуға құқылы екенін ойлайды, сондықтан ол Лотнаны ұрлап, шегініп келе жатқан поляк армиясының тастап кеткен көліктері мен жабдықтарының арасында қашып кетеді.

Мұра

Польша епископтарының Ватиканға жасаған "ad limina" сапары барысында Папа Франциск "Лотна" фильміндегі шабыс жарысын ұтқан дін қызметкерінің эпизодын еске алып, польша епископтарын фильмдегі дін қызметкері сияқты қарқынды жұмыс істеп, қоғамда өз имандылықтарын көрсетуге шақырды. Папаның өзінің фильмін атағанын естіген Анджей Вайда, өмір сүруге осылайша тартуарлық екенін мәлімдеді.