Таза және қолданбалы математика бойынша мақалаларға шолу және аннотациялау қызметі

Кіріспе

Таза және қолданбалы математика бойынша мақалаларға шолу және тұжырымдама қызметі.

zbMATH Open, бұрынғы Zentralblatt MATH, – FIZ Karlsruhe – Leibniz Institute for Information Infrastructure GmbH Берлин кеңсесі дайындаған таза және қолданбалы математика саласындағы мақалаларға шолулар мен тұжырымдамалар ұсынатын ірі шолу қызметі. Оның редакторында Еуропалық математикалық қоғам, FIZ Karlsruhe және Гейдельберг ғылым академиясы бар. zbMATH Springer Science+Business Media компаниясы арқылы таратылады. Математика пәндерінің жіктелу кодтары шолуларды тақырыптар бойынша ұйымдастыру үшін қолданылады.

Тарих

Математиктер Ричард Куран, Отто Нойгебауэр және Харальд Бор, баспагер Фердинанд Спрингермен бірге жаңа математикалық шолу журналының бастамасын көтерді. Харальд Бор Копенгагенде жұмыс істеді. Курант пен Нойгебауэр Геттинген университетінің профессорлары болды. Сол кезде Геттинген математикалық зерттеулер үшін маңызды орталықтардың бірі саналды, ол Дэвид Гильберт, Герман Минковский, Карл Рунге және Геттингендегі математика мен физиканы ұйымдастырудың көрнекті шебері Феликс Клейн сияқты математиктерді тағайындады. Оның кең және толық анықтамалық кітапханасы бар тәуелсіз математикалық институттың ғимараты туралы арманы, оның қайтысынан кейін төрт жыл өткен соң іске асты. Бұл жетістікке Рихард Куранттың үлкен еңбегі сіңді, ол Рокфеллер қорынан құрылысқа үлкен қаржы жұмсауға көндірді. Қызмет 1931 жылы Отто Нойгебауэр құрған Zentralblatt für Mathematik und ihre Grenzgebiete деп аталды. Онда математиктердің пікірлерімен бірге, жақында жарық көрген математикалық мақалалар мен кітаптардың библиографиялық мәліметтері жинақталған. Бірінші томның алғы сөзінде Zentralblatt-тың мақсаты былай формулировкаланды: Zentralblatt für Mathematik und ihre Grenzgebiete математика және оған қатысты салалардағы әлемдік әдебиеттің толыққанды және сенімді шолуларын ай сайын шығаруды мақсат етеді. Журнал атынан көрініп тұрғандай, басты назар математикаға қаратылған. Дегенмен, математикамен тығыз байланысты салалар да «таза математика» деп аталатын салалармен бірдей деңгейде қарастырылады. Zentralblatt және Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik мәселелерді шешуде ұқсас көзқарас білдірді, бірақ Zentralblatt жылына бірнеше нөмір жариялады. Жетектік шолулар жеткілікті болғанда үш немесе төрт апта сайын жаңа нөмір шығарылды. 1930 жылдардың соңында журнал кейбір еврей рецензенттерін қабылдаудан бас тартып, Англия мен АҚШ-тағы бірқатар рецензенттер наразылық білдіріп, қызметтен кетті. Олардың бір бөлігі бәсекелес басылым – Mathematical Reviews журналын құруға көмектесті. Электрондық нұсқасы 1980 жылдан бері INKA MATH (Information System Karlsruhe Database on Mathematics – Математика жөніндегі ақпараттық жүйе Карлсруэ дерекқоры) деген атпен қолжетімді болды. Кейіннен атауы Zentralblatt MATH деп қысқартылды. Баспа нұсқасымен қатар, 1996 жылдан бастап қызметтер zbMATH деген атпен онлайн режимінде ұсынылды. 2004 жылдан бастап 1826 жылға дейінгі ескі нөмірлер қосылды. 2013 жылы баспа нұсқасы тоқтатылды. 2021 жылдың қаңтарынан бастап дерекқорға қол жеткізу zbMATH Open деген атпен ашық болды.

Mathematicians Richard Courant, Otto Neugebauer, and Harald Bohr, together with the publisher Ferdinand Springer, took the initiative for a new mathematical reviewing journal. Harald Bohr worked in Copenhagen. Courant and Neugebauer were professors at the University of Göttingen. At that time, Göttingen was considered one of the central places for mathematical research, having appointed mathematicians like David Hilbert, Hermann Minkowski, Carl Runge, and Felix Klein, the great organiser of mathematics and physics in Göttingen. His dream of a building for an independent mathematical institute with a spacious and rich reference library was realised four years after his death. The credit for this achievement is particularly due to Richard Courant, who convinced the Rockefeller Foundation to donate a large amount of money for the construction. The service was founded in 1931, by Otto Neugebauer as Zentralblatt für Mathematik und ihre Grenzgebiete. It contained the bibliographical data of all recently published mathematical articles and book, together with peer reviews done by mathematicians over the world. In the preface to the first volume, the intentions of Zentralblatt are formulated as follows:

Zentralblatt für Mathematik und ihre Grenzgebiete aims to publish—in an efficient and reliable manner—reviews of the entire world literature in mathematics and related areas in issues initially appearing monthly. As the name suggests, the main focus of the journal is mathematics. However, those areas that are closely related to mathematics will be treated as seriously as the so called pure mathematics. Zentralblatt and the Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik had in essence the same agenda, but Zentralblatt published several issues per year. An issue was published as soon as sufficiently many reviews were available, in a frequency of three or four weeks. In the late 1930s, it began rejecting some Jewish reviewers and a number of reviewers in England and United States resigned in protest. Some of them helped start Mathematical Reviews, a competing publication. The electronic form was provided under the name INKA MATH (acronym for Information System Karlsruhe Database on Mathematics) since at least 1980. The name was later shortened to Zentralblatt MATH. In addition to the print issue, the services were offered online under the name zbMATH since 1996. Since 2004 older issues were incorporated back to 1826. The printed issue was discontinued in 2013. Since January 2021, the access to the database is now open under the name zbMATH Open.