Кіріспе

Кiрiк техникасы

Кiрiк немесе көтерiлген жұмыс – бұл тігілген суреттер жұмыстың бетiнен көтеріліп, үш өлшемді эффекті жасауға арналған тігіс стилі.

Тарих

Stumpwork термині 1650 және 1700 жылдар аралығында Англияда танымал болған көлемді тігіс стилін сипаттау үшін қолданылады. Осы кезеңге дейін мұндай көлемді тігіс техникасы көбінесе діни киімдермен шектелген. XVII ғасырда бұл тігіс техникасы жай ғана көтеріңкі немесе бедерлі жұмыс деп аталды. Ол тек 19 ғасырдың соңынан бастап stumpwork деп аталды. Бұрынғы заманда әйелдер үшін тігіс дағдылары маңызды болған, ал XVII ғасыр да осыдан ерекше емес еді. Қыздар ерте жасынан-ақ тігуді үйренді. Көптеген әйелдер осы дағдыларын отбасылары үшін киім және үй шаруашылығына қажетті маталар жасау үшін пайдаланды. Бай шаруашылықтарда, уақыт пен қаржы мүмкіндігі болғанда және жоғары сапалы материалдар қолжетімді болғанда, бұл дағдылар кестелеуге де қолданылды. Осы кезеңде кестелеуді оқып үйренуші студент үшін ең қиын міндет – көлемді тігіс арқылы көріністерді бейнелейтін әсем тақта немесе қорап жасау болды. Дәстүрлі түрде stumpwork көрінісінде сарай, елік, арыстан, құстар, көбелектер, жемістер, гүлдер және кейде шатыр астында орналасқан бірнеше тұлғалар бейнеленген. Стюарт дәуірінің патшалары мен патшайымдары, сондай-ақ библиялық немесе мифтік оқиғалар жиі суреттелген. XVII ғасырлық тақта жобасына арналған кестелеу жұмысы аяқталғаннан кейін, жұмыс ағаш шеберіне орнатылып, жинау үшін жіберілді. Осы кезеңдегі тақтаның керемет үлгісі Лондондағы Виктория және Альберт мұражайында сақтаулы.

Қазіргі заманғы тұяқ

Көлемді кестелеу немесе бедерлі кестелеу қазіргі заманға дейін кестешілер арасында танымал болып келеді. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында ол әйелдер киімін безендіру үшін қолданылды. Бүгінде шебер кестешілер осы өнерді әлемнің түкпір-түкпірінде қолданып, заттарды одан да шығармашылықпен әшекейлейді. Автоматты кесте машиналарын қолданып, өндірістік кестеде негізінен қолданылатын осы өнер түрінің қазіргі заманғы бір саласы – көлемді кестелеу деп аталады. Бұл процесте әдетте, безендірілетін материалдың үстіне жоспарланған пішіннен үлкен көбікті резеңке қабаты салынады. Содан кейін пішін көбікті резеңкеге тігіледі, нәтижесінде инелер пішіннің шетіндегі көбікті резеңкені кесіп тастайды. Кесте аяқталғаннан кейін, артық көбікті резеңке кестеленген аймақтан алынып тасталады (жойылды немесе тазартылды), көбікті резеңке пішіні кесте тігіштерінің астында қалып, бедерлі эффектіні тудырады. Көлемді кестелеуде әдетте, нағыз бедерлі кестелеу техникасымен қол жеткізілетін күрделі дизайн ерекшеліктері болмайды және көбінесе бейсбол кепкалары, жейделер мен күрткалар сияқты демалыс киімдерінде кездеседі. Көп жағдайда бұл суреттер компания логотиптерін немесе команда таңбаларын бейнелеу үшін қолданылады.