Кіріспе

Квебектегі француз отаршыл әскері Квебектің оңтүстік-батысындағы қалада батыр ретінде мифологияландырылды. Адам Доллар де Ормо (23 шілде 1635 – 21 мамыр 1660) – Жаңа Францияның (қазіргі Квебек) тарихындағы көрнекті тұлға. 1658 жылы колонияға келген Доллар Виль-Мари (қазіргі Монреаль) фортының гарнизон командирі қызметіне тағайындалды. 1660 жылдың көктемінде Доллар ирокездерге қарсы соғыс жүргізу үшін Оттава өзені бойына экспедиция ұйымдастырды. 17 французбен бірге Доллар 1 мамырда Лонг-Солтқа (қазіргі Квебек, Кариллон қаласының жанында) жетіп, әскерін тастап кетілген алгонкин фортына орналастырды. Кейін оған 40 гурон және 4 алгонкин одақтасы қосылды. Ирокездерден көп есе кем болған Доллар мен оның серіктері 1660 жылдың 9-12 мамыры аралығында Лонг-Солт шайқасында қаза тапты. Доллардың 1660 жылғы экспедициясының нақты мақсаты белгісіз; алайда, көптеген тарихшылар Доллар ирокездерге қарсы шағын соғыс (құпия шабуыл) жоспарлағанын, осылайша олардың Виль-Мариге шабуылдауын кешіктіруге (немесе тоқтатуға) тырысқанын айтады. Осы себептерге байланысты Доллар Жаңа Францияның құтқарушыларының бірі саналады. Олар өлімге дейін күресіп, Виль-Мариді басып алудан сақтап қалды. Оның себептері басқаша болған дестік ғалымдар да бар. Андре Вахонның сөзіне қарағанда, кейбір тарихшылар Доллардың қарызда болғанын және қысқы аң аулаудан оралған ирокездерден тері ұрлауға тырысқанын айтады. Осы кезде ирокездер мен гурондар арасында қарым-қатынас шиеленіскен. 1660 жылға дейін ирокездер көптеген гурондарды қырып салған, Виль-Мари ауданында олардың қалдығы аз ғана болған. Сонымен қатар, үндістердің соғысында әртүрлі әдептік нормалар бар. Сондықтан, кейбір тарихшылардың пікірінше, Оттава өзені бойымен ирокездерді тосқаулауға барған 40 гурон олармен абырой мәселесіне байланысты күресу үшін барған. 1672 жылы Франсуа Дольер де Кассон «Монреаль тарихы» атты кітап жазды. Онда Доллар де Ормо мен Лонг-Солт шайқасына арналған жеке тарау болды. Бұл жұмыс Доллардың шайқастағы рөліне қатысты жаңа көзқарасқа әкелді. Дольердің баяндамасында Доллар орталық батыр тұлғаға айналады. Ол құпиялылығымен және күшті басшылық қабілеттерімен ерекшеленеді. Ол сонымен қатар оқиғада белсенді рөл атқарады. Гюярдың баяндамасына ұқсас, Доллар христиандықпен байланыстырылып, үндістердің варварлығына қарсы қойылады. Гарноның мәтіні Доллар мен оның сарбаздарының ұлтқа адалдығын және олардың бірлігін баса көрсетеді. Фейлонның жазулары христиандық пен варварлық арасындағы қарама-қайшылыққа ерекше назар аударады. Фейлонның тілі Доллар мен оның сарбаздарын бұрынғы баяндамалардан гөрі әлдеқайда жоғары бағалайды және даңқтап көрсетеді. Фейлонның баяндамасында Доллар христиандық моральдың үлгісіне айналады. Фейлонның мәтіні француз-канад мәдениетіндегі Доллар оқиғасының канонына айналды. Грулькстің жазулары, әсіресе, Доллардың жастығын атап өтіп, оны француз-канад балаларына үлгі ретінде ұсынады. және Густав Ланкто.

Ағылшын тарихы

Доллар француз-канад мәдениетінде ғана емес, сонымен қатар ағылшын-канад тарихында да маңызды тұлға ретінде көрінеді. 1860 жылдары Фрэнсис Паркман Лонг-Солт шайқасы туралы ағылшын тіліндегі әңгіме жазды. Оның нұсқасы католицизмге көп көңіл бөлмейді, керісінше, бұл оқиғаны Канададағы еуропалық елді мекендердің үзіліссіздігінің моделі ретінде пайдаланады.

Топонимика

Квебекте, сондай-ақ Монреаль қаласының Dollard des Ormeaux шағын қаласында, оның ішінде көшелер, алаңдар және саябақтар сияқты, ондаған жерлер осы есімді еске түсіреді.