Жан Лемере де Бельж: Француз ақыны және Ренессанс алғабастысы
Jean Lemaire de Belges
Жан Лемере де Бельж (1473-1525) – Валлония ақыны, тарихшысы. Ренессанс гуманистеріне әсер еткен, поэзия мектебінің соңғы өкілі. Француз тілінде шығармалар жазған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жан Лемар де Бельгия (шамамен 1473 – 1525 жылдары) – валлондық ақын, тарихшы және памфлетші. Ол француз тілінде жазып, поэзиялық «реторикурлар» мектебінің соңғы және ең көрнекті өкілдерінің бірі болды, сонымен қатар Франция мен Фландриядағы Ренессанс гуманистерінің стилі және ой-пікіріндегі басты алға басушысы еді.
Jean Lemaire de Belges (c. 1473c. 1525) was a Walloon poet and historian, and pamphleteer who, writing in French, was the last and one of the best of the school of poetic 'rhétoriqueurs' (“rhetoricians”) and the chief forerunner, both in style and in thought, of the Renaissance humanists in France and Flanders.
Өмірбаян
Ол Энода (Эно) туған, Жан Молинеттің құдасы және мүмкін немересі, ол Жақсы жазушы поэзия академиясын өткізген Валенсиенде біраз уақыт өткізді. Лемар өзінің алғашқы өлеңдерінде өзін Молине шәкірті деп атайды. Кейбір жағынан ол «үлкен риториктер» мектебіне жатады, бірақ оның ақын ретіндегі ең басты еңбегі – өзін ұстаздарының ықпалынан босатуы. Фламанд мектебінен тәуелсіздігіне ол, мүмкін, Париж университетіндегі оқуы мен француз Ренессансының орталығы Лиондағы итальян ақындарының зерттеулері себеп болды. 1504 жылы ол Австрияның Маргарет герцогинясына, Савойяның герцогинясына, кейін Нидерландының регентіне қызметке кірді. Осы ханшайым үшін ол Римге бірнеше рет сапар шекті, онда итальян Ренессансының мәдениетімен танысты; ол оның кітапханашысы және Валенсиеннің каноны болды. Маргаретқа оның ең өзгеше өлеңдері, 1505 жылғы бурлеск «Épîtres de l'amant vert» (поэзияда 1505 жылды қараңыз) арналған. «Амант вер» (жасыл сүйікті) атауы оның қамқоршысына тиесілі жасыл тоқылған құсқа жатады. Бұл туынды кейін Пьер де ла Рудің «Soubz ce tumbel» (Осы мазарда) атты терең қайғылы шығармасында қолданылды. Бұл Маргареттің «жасыл сүйіктісімен» біржола қоштасу. Лемер бірте-бірте француздыққа көбірек бейімделіп, ақырында Луи XII-нің әйелі Анна Бретаньнің қызметіне кіріп, Луидің Пападан тәуелсіз шіркеу құруға бағытталған амбицияларын қолдады. Оның прозалық «Illustrations de Gaule et singularitez de Troye» (1510–1514) ең көп Benoît de Sainte Maure-ден алынған, бұл Бургундия әулетін Гектормен байланыстыратын тарихи роман сияқты туынды. Лемер, шамасы, 1525 жылға дейін қайтыс болған. Этьен Паскье, Пьер де Ронсар және Жоахим дю Белле барлығы оған алғыстарын білдірді. Оның антикаға деген құштарлығы, ырғақтық сезімі және тіпті сөздік қорының ерекшеліктері Ду Беллей мен Ронсар бастаған гуманистік қозғалысты, «La Pléiade» алдын ала болжады.
He was born in Hainaut (Hainault), the godson and possibly a nephew of Jean Molinet, and spent some time with him at Valenciennes, where the elder writer held a kind of academy of poetry. Lemaire in his first poems calls himself a disciple of Molinet. In certain aspects he does belong to the school of the grands rhétoriqueurs ("rhetoricians"), but his great merit as a poet is that he emancipated himself from the affectations of his masters. This independence of the Flemish school he owed in part perhaps to his studies at the University of Paris and to the study of the Italian poets at Lyon, a centre of the French Renaissance. In 1504 he was attached to the court of Margaret of Austria, duchess of Savoy, afterwards Regent of the Netherlands. For this princess he undertook more than one mission to Rome where he came into contact with the culture of the Italian Renaissance; he became her librarian and a canon of Valenciennes. To Margaret were addressed his most original poems, the burlesque Épîtres de l'amant vert, of 1505 (see 1505 in poetry). The amant vert (green lover) of the title being a green parrot belonging to his patroness. This latter piece was subsequently utilised in the sublimely melancholic Soubz ce tumbel (Within this tomb) by Pierre de la Rue. It is an intense elegiac farewell to Margaret's 'green lover'. Lemaire gradually became more French in his sympathies, eventually entering the service of Anne of Brittany, wife of Louis XII, and supporting Louis's ambitions to create a church relatively independent of the Pope. His prose Illustrations de Gaule et singularitez de Troye (1510–1514), largely adapted from Benoît de Sainte Maure, is a novel like history that connects the House of Burgundy with Hector. Lemaire probably died before 1525. Étienne Pasquier, Pierre de Ronsard and Joachim du Bellay all acknowledged their indebtedness to him. In his love for antiquity, his sense of rhythm, and even the peculiarities of his vocabulary he anticipated the humanist movement led by Du Bellay and Ronsard, the [[La Pléiade.
Шығармалары
Жан Штехер редакциялаған оның еңбектерінің 4 томдық жинағы 1882-1891 жылдары Левен қаласында жарияланды.
A 4 volume edition of his works, edited by Jean Stecher, was published in Leuven in 1882 1891.