Кіріспе

Прованс-Альп-Кот-д'Азурдағы коммуна, Франция.

Ла-Сиотат (ла sjɔta; ; Мистраль әліпбиі бойынша La Ciéutat; 'Қала') – Францияның оңтүстігіндегі Прованс-Альп-Кот-д'Азур аймағындағы Буш-дю-Рон департаменіндегі коммуна. Бұл Aix Marseille Provence метрополиясының оңтүстік-шығысындағы коммуна. Ла-Сиотат Марсель қаласынан шамамен 25 км (15,5 миль) шығысқа қарай, Тулон қаласынан да бірдей қашықтықта орналасқан.

Тарих

Ла-Сиутат атауы, окситан (прованс) және каталон тілдерінде "қала" деген мағынаны білдіреді, 15 ғасырда кеңінен танымал болды. Ла-Сиотат 1895 жылы Люмьер ағайындары түсірген "Ла-Сиотат вокзалына пойыздың келуі" атты ең алғашқы кинофильмдердің бірінің түсірілім орны болды. Institut Lumière мәліметінше, Париж премьерасынан бұрын, фильм шақырылған көрермендерге Францияның бірнеше қаласында, оның ішінде Ла-Сиотатта көрсетілді. Тағы үш алғашқы Люмьер фильмі – «Partie de cartes», «L'Arroseur arrosé» (танымал болған алғашқы комедиялық фильм) және «Repas de bébé» де 1895 жылы Ла-Сиотатта, Люмьер ағайындарының жазғы резиденциясы – Вилла-дю-Кло-де-Пляжда түсірілді. 1904 жылы Люмьер ағайындары Ла-Сиотатта алғашқы түсті фотосуреттерін жасады. 1907 жылы Жюль Ле Нуар Ла-Сиотатта петанк ойынын ойлап тапты, ал алғашқы турнир 1910 жылы осы қалада өтті. Ойын тарихы Музей Цьотаденде сақталған. Observatoire des Libertés француз мәдени ұйымы, билікті 1994 жылғы Тубон заңын орындамағаны үшін сынады. Бұл заңға сәйкес, мемлекеттік жарнамалар француз тілінде болуы тиіс. Коммунада «Ла-Сиотатта бақытты күндер» деген мазмұндағы жарнамалық стенд орнатылған.

Сауда

Ла-Сиотат қаласының жоғарғы ауданында көптеген кеңселер орналасқан. Бұл кеңселер көлік, тамақтандыру және басқа да қызметтер арқылы жергілікті халыққа жұмыс орындары мен табыс әкелетін маңызды көз болып табылады. Сонымен қатар, Ла-Сиотатқа іссапармен келгендер жергілікті қонақүй бизнесін дамытады, ол көбінесе туристік маусымға тәуелді. Қала орталығында сауда орталықтарымен қатар Каррефур мен Макдоналдс филиалдары да бар. 10-шы бағыт Ла-Сиотат станциясынан қала орталығына қарай өтіп, қала орталығынан өтеді.

Көлік

Ла-Сиотатқа басты көлік құралы – теміржол станциясы, ол қала орталығынан он минуттық жерде орналасқан. Марсель мен Тулон қалалары арасындағы SNCF пойыз қызметі күні бойы, түскі үзіліс сағатынан басқа, Ла-Сиотатта дерлік әр сағат сайын тоқтайды. Ла-Сиотаттың көп бөлігін қалалық автобус желісі қамтиды. Автобустар осы қаланың аз халқына қарай жиі болмаса да, өз мақсатына жетеді. 10, 21 және 40 маршруттар Ла-Сиотат қалалық станциясына әртүрлі бағыттармен барады. Автобустардың жұмысы ең қарбалас мезгілі сағат 8-ден 17:00-ге дейін, Ла-Сиотаттың шеткі аудандарындағы кеңселерде адамдар жұмыс істеген кезде. Кешкі сағат 8-ден кейін автобус қатынайысы тоқтатылады. Демалыс күндері де жағдай осылай, тіпті теміржол станциясының жанында да автобустар сирек кездеседі. Ла-Сиотатта таксилер бар, бірақ көшеде такси тоқтатып алу өте сирек, көбінесе шақыру қажет. Таңғы 7-ден кешкі 8-ден кейін такси табу да қиын. Көптеген таксилер жеке тұлғалармен басқарылады және олар бірыңғай диспетчерлік қызметке тіркелмеген. Ла-Сиотатқа көптеген туристер келген жаз айларында қоғамдық көліктің жағдайы өзгереді. Осы кезде аймақта көбірек таксилер жұмыс істейді және автобустар жиірек қатынайды.

Крет жолы

Кап-Канаил 394 метр (1293 фут) биіктігімен, Ла-Циотат пен Кассис қалалары арасында орналасқан, Еуропадағы ең биік теңіз жартастарының бірі болып табылады. "Жар жолы" деп аталатын жағалау жолы осы жартастың үстінен өтеді.

Жағажай

Ла-Сиоттаның тасты жерде орналасқандығына байланысты жасанды құмды жағажайы бар. Жағажай қаланың орталығында орналасқан және жергілікті базарға, кеме жасаушылыққа және негізгі автобус станциясына жаяу арақашықтықта болады. Жағажайдың бір жағы Альп тауларына, екінші жағы көтеріңкі сауда аймағына қарап жатыр. Ла-Сиоттадағы қонақүйлердің, мейрамханалардың және барлардың көп бөлігі бір көшеде орналасқан.

Спорт

Ла-Сиотта ES La Ciotat футбол клубы бар, ол Стад Жан Буйсу стадионында ойнайды. Петанк ойыны 1907 жылы Ла-Сиоттада ойдағұрылған.

Әр түрлі

Ла-Циотаттың муниципалды паркі, Ансе де Пети Мугельде орналасқан Парк дю Мугель, Мәдениет министрлігі тарапынан Францияның ерекше бақтарының бірі деп танылған. 155 метрлік алып "Le Bec D'Aigle" (Қарқылының тұмсығы) жартасынан қорғалған бұл паркте тропикалық өсімдіктердің ботаникалық бағы және жартастың төменгі беткейін қамтитын жергілікті провансальдық өсімдіктердің табиғат қорығы бар. Қала маусым айының басында жыл сайын "Cinestival" кинофестивалін өткізеді, ол әдетте белгілі бір тақырыпқа арналған. Сонымен қатар, сәуір айында сценаристтер фестивалі және Cinestival-ден шамамен екі апта кейін "Berceau du cinema" киноконференциясы ұйымдастырылады.