Кіріспе

Каратэдегі соққылау бағанасы

Макивара (巻藁) – дәстүрлі каратэнің түрлі стильдерінде жаттығу құралы ретінде қолданылатын, төсенішпен қапталған соққылау бағанасы. Оның Окинавадан шыққандығы айтылады. Макивара – окинавалық жекпе-жекшілердің қосымша жаттығу әдісі саналатын ходжо ундоның бір түрі.

Қолдану

Макивараны каратэмен айналысатындар соққыларды жаттығу үшін қолданады, бұл боксшының ауыр қаппен жаттығуына ұқсас. Макивара соққының қарсыласуын сезіну арқылы соққы дағдысын жетілдіреді – соққыларға, тепкілерге және басқа да соққыларға. Дене соққыдан туған энергияны қолдауға дайын болмаса, нашар соққы макиварадан кері секіріп кетеді. Сондай-ақ, макивара нысананы дәл табу және назар шоғырландыруға көмектеседі, яғни, әртүрлі күшпен қарсыласқа ену қабілетін дамытады. Макивара өте әмбебап, ол ашық/жабық қолмен соққы беру, тепкілер, тізе және шынтақ соққыларын жаттығуға мүмкіндік береді. Окинавалық әдістер әртүрлі бұрыштардан соққы беруге баса назар аударады. Көптеген дереккөздер макивараны күніне әр қолмен 50-100 рет соғуды ұсынады. Денеңіздің нашар жағын күшті жағыңыздай, тіпті одан да жақсырақ жаттықтыру өте маңызды. Макивараны қолдану арқылы дененің зиян көруіне жол бермеу керек. Барлық жақсы жаттығулар сияқты, бұл жаттығудан кейін дененің зақымдануы болмауы тиіс. Сабаннан жасалған, арқанмен байланған, дөңгелек пішінді макиварани япондық садақ атушылар (кюдо) қолданады. Бұл макивара иық деңгейіне орнатылып, 5-8 фут қашықтықтағы жақын аралықтағы жаттығулар үшін пайдаланылады. Мұндай қашықтықтан садақ атушының нысананы сәтті тигізбеуі мүмкін емес, бұл кюдомен айналысатын адамға нысана туралы ойланбастан, өз формасын жаттықтыруға мүмкіндік береді.

Құрылыс

Тарихи тұрғыдан алғанда, ең көп таралған түрі жерге қадалған бір тіректен тұрады, оның биіктігі шамамен иық деңгейінде болады. Тірек төменгі жағынан жоғары қарай 1 см қалыңдыққа дейін тарылады. Дәстүр бойынша, күріш сабанынан жасалған (巻 maki "орау" + 藁 wara "сабан") төбелік бөлігі арқанмен байланып, соққыға арналған бетті құрайтын. Көшпенді макивараның қазіргі заманғы нұсқалары металл немесе басқа негіздерді пайдаланады; ал кейбір жағдайларда додзо еденіне бетонды қуыс жасалады. Бұл негіздер макивараны бұрандалармен бекітуге немесе оны қысып ұстауға мүмкіндік береді. Бүгінде төбелік бөлік көбінесе сабаннан емес, былғарыдан жасалады; көбінесе каучукпен қапталған, скотч немесе басқа таспамен; кейде қара пальма арқаны қолданылады. Қазіргі заманғы материалдар сыртқы ортада ұзақ қызмет ете алады.

Жұмсақ макивараның құрылысы мен қолданылуы

Жұмсақ макиваралар - бастаушылар қолданатын макивара түрі, бірақ олар жаңадан бастаушылар да, сарапшылар да күнделікті жылдамдық жаттығуларында маңызды рөл атқарады. Жұмсақ макиваралар көбінесе тік сызықтан бұрышпен орналастырылады, ал орташа соққы оларды тік күйге келтіреді.

Қатты макивараның құрылысы мен қолданылуы

Жұмсақ макивараны қолданудан жетілдірілген соң, пайдаланушылар көбінесе күшті жаттығулар үшін қатты макиварада қосымша жаттығулар жасайды. Қатты макивара ағашты тік сызықтан сәл бұрышпен орнату арқылы жасалады. Макивараны тік күйге жеткізуге, немесе жер бетінен 90 градусқа көтеруге арналған орташа жаттығу соққысы жасалады.

Шұри макивара

Шури макиварасы – бұл ұстаздың кеуде сүйегінің биіктігіне дейін өлшенген жалпақ тақта. Бұл макивара қысқа тұрыстан соққылар жасағанда қолданылады.

Наха макивара

Наха макиварасы да жазық тақта, бірақ нұсқаушының күн тіртісінің деңгейіне дейін өлшенген. Бұл макивараны дәстүрлі түрде Годзю-рю жаттығушылары қолданады, олар терең тұрыспен (Шико дачи) жаттығады. Годзю-рю студенттері макиварамен жұмыс істегенде санчин дачиді қолдануға бейім. Нахадағы Эичи Миядзатоның Юндокан додзосындағы әдеттегі макиваралар иық деңгейіне жақын.

Уде макивара

Уде макивараның айырмашылығы – оның барлық жағы дөңгелек болуында. Бұл оқушыға жалпақ тақталарда қолдануға болмайтын әртүрлі соққылар мен тепкілерді макиварада пайдалануға мүмкіндік береді.

Қолмен ұсталатын макивара

Көптеген жекпе-жекшілер портативті немесе қолмен ұсталатын макивара қолданады. Олардың кейбіреулері қалташадай кішкентай, ал кейбіреулерін уақытша орнатуға болады (мысалы, Окинава таксисінде). Мұндай макивараны әдетте бір қолмен ұстап, екіншісімен соғады. Бұл макиваралар практикке қолдың басқа бөліктерін – шуто, нукитті (саусақ ұштарын) нығайтуға мүмкіндік береді. Осылайша, қолды доджодан тыс жерде дайындауға және жаттығуға болады.