Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ловеч (Ловеч) – Болгарияның солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан қала. Қала Ловеч облысының және Ловеч муниципалитетінің әкімшілік орталығы болып табылады. Қала астана Софиядан шамамен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Ловечтің жанында Плевен, Троян және Тетевен қалалары бар.
Lovech (Ловеч, ) is a city in north central Bulgaria. It is the administrative centre of the Lovech Province and of the subordinate Lovech Municipality. The city is located about northeast from the capital city of Sofia. Near Lovech are the towns of Pleven, Troyan and Teteven.
Атауы
Атауы, мүмкін, славян тіліндегі "аң аулау" мағынасын беретін lov түбірінен және славян тіліндегі ech жұрнағынан шыққан болуы мүмкін.
The name is possibly derived from the Slavic root lov, "hunting" + the Slavic suffix ech.
География
Ловеч солтүстік Болгарияның Forebalkan аймағында, Осам өзенінің екі жағында орналасқан және таулы және жазық рельефті біріктіреді. Қаланың шығыс бөлігін 250 метрлік плато қоршап тұр, онда Ловечтегі ең үлкен парк – Стратеш орналасқан, ал оңтүстік-батыс бөлігін Хисария және Баш Бунар төбелері қоршап тұр. Солтүстік-батыста рельеф біртіндеп көршілес Плевен облысының жазықтарына өтеді. Ловечтің орташа биіктігі теңіз деңгейінен шамамен 200 метр жоғары. Қаланың ең биік нүктесі – 450 метрлік Ақбайр төбесі. Стратеш паркінде, қаланың ең биік жерінде, қаланың барлық жерінен көрінетін көптеген лилак бұталары бар, олар көктемде әдемі көрініс тудырады. Осы себепті Ловеч лилактар қаласы ретінде белгілі.
Lovech is situated in the Forebalkan area of northern Bulgaria, on both sides of the river Osam, and unifies both mountainous and plain relief. The eastern part of the town is surrounded by a 250 m high plateau, where the largest park in Lovech, Stratesh, is located, and the southwestern part is surrounded by the hills Hisarya and Bash Bunar. In the northwest the relief gradually changes to the plains of the neighbouring Pleven Province. The average altitude of Lovech is about 200 m above mean sea level. The highest point of the town is Akbair Hill at 450 m.
In Stratesh Park, the highest place in the town, there are a great number of lilac bushes, easily seen from the whole town, which are a wonderful view in the spring. Due to this, Lovech is well known as the town of the lilacs.
Ежелгі тарих
Ловеч – Болгариядағы ең көне қалалардың бірі. Аймақта, әсіресе қала маңындағы үңгірлерде, өте ерте заманнан қалған адам қызметінің іздері табылды. Бұған себебі – таулар мен жазық арасындағы қолайлы орналасуы және өзеннің болуы. Қаланың алғашқы тұрғындары Мелди тракиялық тайпасы болды, олардың іздері б.з.д. 4-немесе 3 ғасырға дейін жетеді. Олар бұл аймақта Мельта деп аталған астанасын құрды, ол қазіргі Вароша ауданындағы және сәулеттік қорықтың орнында орналасқан. Кейін, Балқан аймағын Рим империясы басып алғанда, қазіргі қаланың жанында, Римнің маңызды стратегиялық жолдарының бірінде Президиум атты әскери бекет құрылды. Осы жолдың бөліктері бүгінде Ловеч аумағында көрілуде.
Lovech is one of the oldest towns in Bulgaria. Traces of human activities from very ancient times were found in the region, mainly in the caves near the town. The reason was the comfortable location between the mountains and the flat country, and the presence of a river. The first inhabitants of the town were the Thracian tribe of the Meldi, whose traces date back to the 4th or 3rd centuries BC. They founded their capital, called Melta, in the area, which was situated at the place of today's neighbourhood and architecture reserve Varosha. Later, when the Balkans were occupied by the Roman Empire, a military station called Prezidium was founded near the modern town, which was situated at an important strategic position on one of the main Roman roads. Parts of this road are to be seen in the territory of Lovech today.
Орта ғасырлар
Бұрынғы Рим цитаделі Хисария, сол атпен аталатын төбеде орналасқан, 1187 жылы Болгария империясы мен Византия империясы арасындағы бейбіт келісімге қол қойылып, Болгарияның Еуропа картасына қайта оралуы ресми түрде жарияланды, бұл Екінші Болгария империясының басталуын белгіледі. 12 ғасырда Ловеч ірі сауда орталығы және Болгарияның ең танымал қалаларының бірі болды. Иван Александр 1330 жылы қала басқарушысы болып тағайындалды, бұл Ловечтің Стара Планина жоталары арқылы сауда жолдарын бақылайтын маңызды қала болғанымен және Османлы шапқыншылығынан кейін зиялылардың Молдавия мен Валахияға қоныс аударуымен байланысты, нәтижесінде Ловеч деспоттығы құрылды. 14 ғасырдың ортасында түрік шабуылы қаланы айналып өтті, бірақ Хисария бекінісі 1446 жылы соңғы болып жаулап алынды.
The former Roman citadel Hisarya, which is situated on the hill of the same name, was the place where in 1187 the peace treaty between the Bulgarian Empire and the Byzantine Empire was signed and the returning of Bulgaria on the European map was officially declared, marking the beginning of the Second Bulgarian Empire. In the 12th century, Lovech was a great trade centre and one of the most famous towns in Bulgaria. Ivan Alexander was appointed to govern the city by 1330, most likely being appointed due to Lovech being a major city that controlled commercial passage through the Stara Planina passes, and the migration of intellectuals to Moldavia and Wallachia, due to Ottoman conquests, resulting in the beginning of the Despotate of Lovech. The Turkish invasion in the middle of the 14th century did not pass the town, but the Hisarya fortress was captured last of all, in 1446.
Осман билігі
Жаулап алғаннан кейін қалада түрік халқына қалада тұруға немесе болгар балаларын әскерге алуға (яничарлар ретінде) тыйым салу сияқты бірнеше жеңілдіктер болды. 17 ғасырда Ловеч (түрікше Лофча) қайтадан маңызды сауда орталығына айналды және Болгарияның ең бай қалаларының бірі болды, осы себепті сол кезде қала Алтын Лофча (түрікшеден аударғанда – Алтын Ловеч) деп аталды. Осман билігіне қарсы революциялық ұйымдардың кезінде Ловеч Василий Левскийдің Ішкі революциялық ұйымының операциялар орталығы болды, ол Құпия революциялық комитет деп аталды. Ол Ловеч маңындағы Какрина ауылында түрік әскерімен тұтқындалды және кейін Софияда дарға асылды. Болгариядағы Василий Левскийдің ең ірі мұражайында оның жеке заттары – дәптерлер, киімдер, қару-жарақ сақталған. Мұражай Ловечтің ескі қалалық бөлігінде орналасқан. 1872-1874 жылдары болгар шебері Никола Фичев, сондай-ақ Колю Фичето деп танылған, Осам өзені арқылы әйгілі Жабық көпірді (Покрит мост) салды, Балқандағы осы сияқты жалғыз көпір. Көпір 1925 жылы өртеніп, 1931 жылы қайта жаңартылды. Қазір ол қаланың жаңа және ескі бөліктерін байланыстырады және көптеген кафелер, шағын мейрамханалар мен сувенирлік дүкендерге толы. 1877-1878 жылдардағы орыс-түрік соғысы кезінде Ловеч түбінде Ловча шайқасы деп танылған маңызды шайқас өтті. Соғыс, сондай-ақ бірнеше оба және Валахиядағы көші-қон халық санын күрт азайтты. Болгар халқының арасында көптеген құрбандық болды. Көптеген түрік отбасылары орыс әскерімен қуылды, ал Ловеч мұсылмандары, "Лофчалылар" деп белгілі, Түркияның әртүрлі аймақтарына (негізінен Стамбул, Эдирне және Бурса) көшіп кетті.
For a long time after conquest, the town enjoyed some privileges such as a prohibition on Turkish people to settle in the town or to take Bulgarian children as janissaries. In the 17th century, Lovech (Lofça in Turkish) was once again an important trade centre and one of the richest towns in Bulgaria, a reason for the town being called Altın Lofça (Golden Lovech, from Turkish) at the time. In the times of revolutionary organisations against the Ottoman rule, Lovech was the centre of operations of the Internal Revolutionary Organisation of Vasil Levski, called the Secret Revolutionary Committee. He was arrested by the Turkish military in a village near Lovech called Kakrina and later hanged in Sofia. The biggest museum of Vasil Levski in Bulgaria, which contains several personal items such as notebooks, clothes, and weapons. It is situated in the old town part of Lovech. Between 1872 and 1874, the Bulgarian master builder Nikola Fichev, known also as Kolyu Ficheto, built the famous Covered Bridge (Покрит мост) over the river Osam, the only one of its kind in the Balkans. The bridge was burned out in 1925, but rebuilt in 1931. Now it connects the new and the old part of the town and it's full of cafes, small restaurants and many souvenir shops. During the Russo Turkish War of 1877–1878, an important battle was held at Lovech, known as the Battle of Lovcha. The war and several plagues and migrations in Wallachia drastically reduced the population. There was a substantial number of victims from the Bulgarian population. Many Turkish families were expelled by the Russian army and the Muslims of Lovech known to be "Lofçalılar" have immigrated to several parts of Turkey (mainly Istanbul, Edirne and Bursa).
Қазіргі заман
Соңғы жылдары Ловеч қаласы Болгарияда заманауи шет тілдері білімінің бастау алған жері болды. 1881 жылы онда құрылған американдық колледжден кейін, 1950 жылы Ловечте Болгарияның алғашқы шет тілдер мектебі ашылды. Бастапқыда бұл мектепте үш тіл оқытылды: ағылшын, француз және неміс тілдері. Бірақ, көп ұзамай ағылшын және француз тілдерін оқыту тиісінше София мен Варна қалаларына көшіріліп, осы қалаларда алғашқы тіл мектептері құрылды: 1954 жылы Софиядағы бірінші ағылшын тілдер мектебі және 1958 жылы Варнадағы француз тілдер мектебі. 1959-1984 жылдар аралығында неміс тілі ғана оқытылғандықтан, Ловечтегі мектеп бұл жылдары бейресми түрде «Неміс мектебі» (Немската гимназия) деп аталды.
In more recent times, Lovech was the place where modern foreign language education in Bulgaria started. Taking over from the American college established there in 1881, the first foreign language school in Bulgaria was set up in Lovech in 1950. Initially three languages were taught in this school: English, French and German. However soon after that the teaching of English and French was moved to Sofia and Varna respectively, founding the first language schools in these cities: the First English Language School in Sofia in 1954 and the French Language School in Varna in 1958. Since for the period 1959 1984 German was the only language taught, the school in Lovech was informally known as The German School (Немската гимназия).
Экономика
2009 жылдың 9 сәуірінде Great Wall Motor және болгар компаниясы Litex Motors Lovech қаласының жанында қытай өндірушісінің үш моделін шығаратын өндіріс базасын салу туралы келісімге келді. Жаңа зауыт 2012 жылдың 21 ақпанында ашылды. Инвестицияның құны шамамен 97 миллион евроны құрайды және алғашқы төрт жылдың ішінде 2000 жаңа жұмыс орны құрылады. Бұл, нөлдік тарифтік ставкаларының арқасында, Great Wall Motor компаниясы үшін Еуропалық Одақ нарығына қадам шекпек.
On April 9, 2009, Great Wall Motor and the Bulgarian company Litex Motors signed a contract for building a production base that would manufacture three models of the Chinese manufacturer near Lovech. The new plant was opened on February 21, 2012. The investment is worth around 97 million euros and will create 2,000 new jobs over the first four years. It will be Great Wall Motor's gate of entering the European Union market, thanks to the zero tariff levels.
Құрметтер
Антарктидадағы Грэм Жеріндегі Лавч Хайтс қаланың құрметіне, ал Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралындағы Мелта Пойнт көне Мелтаның құрметіне аталған.
Lovech Heights in Graham Land, Antarctica is named after the city, and Melta Point on Livingston Island in the South Shetland Islands, Antarctica is named after the ancient Melta.