Мискolc қаласындағы Ференц Фёльдеш орта мектебінің тарихы

Кіріспе

Венгрияның Мисколц қаласындағы Ференц Фөлдеш орта мектебі (Földes Ferenc Gimnázium). Бұл мектеп елдегі ең жақсы орта мектептердің бірі ретінде белгілі.

Тарих

Мектеп 1953 жылы Гьёрги Фратер католик орта мектебі мен Жозеф Левай протестанттық орта мектебінің бірігуімен құрылды. Осы танымал институттардың мұрагері ретінде оның 450 жылдан астам тарихы бар. Протестанттық орта мектепті алғаш рет 1560 жылы Венгриядағы протестантизм тарихы туралы еңбегінде Женё Звани атаған. 1731 жылы мектепті Рим-католик шіркеуі басқаруға алды. 1881 жылы бастауыш мектеп орта мектептен бөлінді. 1944 жылы Германияның Венгрияны басып алу кезінде ғимарат әскери мақсаттарға пайдаланылды және мектеп тек 1946 жылы қайта көшуге мүмкіндік алды. 1948 жылдың 15 шілдесінде, сол кездегі Венгриядағы барлық басқа мектептер сияқты, ол мемлекеттеншілдікке түсті. Екінші алдыңғы қатардағы католик орта мектебі 1729 жылы Дидак Келемен, Конвентуалдық Минорлық Фриарлардың мүшесі құрды. Оның алғашқы ғимараты тек екі сыныптан тұратын шағын ғимарат болды. Ол қазіргі мектеп ғимаратынан алыс емес, қазіргі Казинчи көшесінде орналасқан. Келесі 100 жыл ішінде мекеме бірнеше рет көшірілуге мәжбүр болды, себебі оның ғимараты әртүрлі себептермен көптеген рет қирады. 1848-1849 жылдардағы тәуелсіздік соғысы кезінде ғимарат әскери аурухананың бөлігі ретінде пайдаланылды. 1878 жылғы су тасқыны ғимаратқа зақым келтіріп, мектеп бірнеше мың кітаптан тұратын кітапханасын жоғалтты. 1886 жылы ол мемлекеттік меншікке өтті және Корольдік католик орта мектебі деп қайта аталды. 1910-1911 жылдары мектептің жаңа ғимараты, Гюла Орчидің жобасы бойынша Батырлар алаңында салынды және сол кезден бері мектеп осы ғимаратты пайдаланып келеді. 1914 жылдан 1916 жылға дейін ғимаратта әскери аурухана орналасқан. 1922 жылы мектепке György Fráter есімі берілді, себебі өткен жылы қабылданған жаңа заңға сәйкес барлық орта мектептерге Венгрия тарихындағы маңызды тұлғалардың есімдері берілуі керек болды. 1936 жылы оның 946 оқушысы болды, бұл оны Венгриядағы екінші ірі мектеп етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ғимаратты әскери госпиталь қайтадан пайдаланды, ал 1944 жылы ол бомбадан зақымданды. Мектеп 1945 жылы ғана қайта көшуге мүмкіндік алды, бірақ 1949 жылы ол қайтадан көшірілуге мәжбүр болды, себебі Министрлік ғимаратты жаңадан құрылған Техникалық университетке (қазіргі Мискольц университетінің алдыңғысы) берді. 1952 жылы университет жаңа салынған университет ауданына көшірілді, ал 1950 жылы Ференц Жердес есімін алған орта мектеп өзінің ғимаратын қайта алды. 1953 жылы екі мектеп біріктірілді. Мектеп сол кезден бастап Жердес атын алып келеді, тек 1956 жылғы революция кезінде қысқа мерзімге Истван Сеченьи атымен аталды. Социалистік дәуірдің аяқталуынан бері (1989) атауды өзгерту туралы пікірталастар жиі туындайды, көбінесе Жердес коммунист болғандықтан, бірақ мектептің атын өзгертудің ықтималдығы төмен, себебі ол қазірдің өзінде танымал брендке айналды және Ференц Жердес туралы белгілі нәрсе – мектептің оның атымен аталуы. Жердес социалистік дәуірде емес, одан бұрын өмір сүрді, сол кезде коммунист болу фашизмге қарсы болуды білдірді. 1991 жылы Жердес орта мектебі алты жылдық оқу бағдарламасын бастаған қаланың алғашқы орта мектебі болды. (Соңғы онжылдықтарда венгр балалары бастауыш мектепте 8 жыл оқыды, содан кейін 4 жыл орта мектепте оқыды. 1990 жылдары бірнеше орта мектептерде алты жылдық бағдарламалар ашылды, онда студенттер бастауыш мектепте 6 жыл оқығаннан кейін және сегіз жылдық бағдарламалар ашылды, онда олар бастауыш мектепте 4 жыл оқығаннан кейін өтініш бере алады. Толық ақпарат алу үшін Венгриядағы білім беру туралы қараңыз. Қазіргі уақытта Жердес орта мектебі сегіз жылдық бағдарламаларды бастауды жоспарламайды.) 2000 жылдардың басында мектеп мемлекеттік қаржыландыру алды және ғимаратты кеңейте алды. Бұл ғимараттағы орын жетіспеушілігі мәселесін шешті, бұрын алты жылдық бағдарламаны енгізу және студенттерді шетел тілі сабақтарына кіші топтарға бөлу арқылы күрделенген. Жаңа қанатта ескі бөлігіндегі үш спорт залынан гөрі үлкен және заманауи спорт залы және үлкен кітапхана бар. Құрылыс 2003 жылы аяқталды. Мектептің дәстүрлеріне Жердес шары және «Мәдениет күні» жатады, онда оқушылар пьесалар мен музыка орындайды. Дереккөз: A Földes Ferenc Gimnázium Évkönyve, 2002 ("Ференц Жердес орта мектебінің жылнамасы, 2002"; ред. Ковацне Сеппелфелд Эрзебет, Джоббаги Ласло, доктор Пускас Истван).

The school came into being in 1953 with the unification of György Fráter Catholic Secondary School and József Lévay Protestant Secondary School. As a successor of these renowned institutions, it has a history of more than 450 years. The Protestant Secondary School was first mentioned in 1560 by Jenő Zoványi, in a work about the history of Protestantism in Hungary. In 1731 supervision over the school was given to the Roman Catholic Church. In 1881 the primary school was separated from the secondary school. In 1944, during the German occupation of the country the building was used for military purposes, and the school could move back only in 1946. On July 15, 1948, like all other schools in Hungary at the time, it was expropriated by the State. The other predecessor, the Catholic Secondary School was founded in 1729 by Didák Kelemen, a member of the Conventual Friars Minor. Its first building was a small one with only two classrooms. It stood on today's Kazinczy Street, not far from the present building of the school. During the following 100 years, the institution had to move several times, since its building was destroyed for various reasons on numerous occasions. During the war of independence in 1848–49 the building was used as part of a military hospital. The big flood of 1878 damaged the building, and the school lost its library of several thousand books. In 1886 it went into state property, and was renamed Royal Catholic Secondary School. Between 1910 and 1911 the new building of the school – designed by Gyula Orczy – was built on Heroes Square and the same building is used by the school since then. From 1914 to 1916 there was a military hospital in the building. In 1922 the school took the name of György Fráter because of a new law made in the previous year mandating that all secondary schools have to be named after important persons in Hungarian history. In 1936 it already had 946 students, which made it the second largest school in Hungary. During World War II a military hospital used the building again, and in 1944 it was hit by a bomb. The school could move back only in 1945, but in 1949 it had to move out again, because the Ministry gave the building to the newly formed Technical University (the predecessor of today's University of Miskolc.) In 1952 the university moved to the newly built district, University Town, and the secondary school – which took the name of Ferenc Földes in 1950 – got its building back. In 1953 the two schools were united. The school bears the name of Földes ever since then, except for a short period during the Revolution in 1956, when it bore the name of István Széchenyi. Since the end of the Socialist era (1989) debates over name change arise every now and then, mostly because Földes was a Communist, but it is unlikely the name of the school will be changed, since it is kind of a trademark by now, and virtually the only thing Ferenc Földes is known about is that the school is named after him. Földes did not live during the Socialist era but earlier, when being a Communist meant being opposed to Fascism. In 1991 the Földes Secondary School was the first secondary school of the city to start six year courses. (In the past decades Hungarian children spent 8 years in primary school, which was followed by 4 years in secondary school. In the 1990s several secondary schools started six year courses, where students could apply after they've spent six years in primary school, and eight year courses, where they could apply after 4 years in primary school – see Education in Hungary for further details. Currently, Földes Secondary School does not plan to start eight year courses.) In the early 2000s, the school received government funding and was able to expand the building. This solved the problem of insufficient space in the building, which previously compounded by the introduction of six year courses and dividing students into smaller groups for foreign language classes. The new wing has a new gym, larger and more modern than the three gyms in the old part of the building, and a larger library. Construction was finished in 2003. Among the traditions of the school are the Földes Ball and the "Day of Culture" when students perform plays and music. Source: A Földes Ferenc Gimnázium Évkönyve, 2002 ("Yearbook of the Ferenc Földes Secondary School, 2002"; ed. Kovácsné Szeppelfeld Erzsébet, Jobbágy László, Dr. Puskás István)