"The Mad Man" - Сэмюэл Деланидің 1994 жылғы романы. Нью-Йорктегі құпиялы зерттеу, философия, және 1973 жылғы қаза тарихы. Соңғы нұсқасы 2015 ж. жарық көрді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1994–2015 жылдар аралығындағы Самуэль Р. Деланидің романы.
1994–2015 novel by Samuel R. Delany
«Жынды Адам» – Самуэль Р. Деланидің 1994 жылы Ричард Касак басылым арқылы алғаш жарияланған әдеби романы. Кітаптың басында Делани оны «эротикалық қиял» деп сипаттайды. Алғаш рет 1994 жылы жарық көрген, 1996 жылы қайта басылып, сәл өңделген, 2002 жылы маңызды өзгерістермен қайта басылған, ал 2015 жылы тағы да түзетулер енгізілген электрондық кітап түрінде қайта басылды. Делани 2015 жылғы нұсқаны түпкілікті редакция деп есептейді.
The Mad Man is a literary novel by Samuel R. Delany, first published in 1994 by Richard Kasak. In a disclaimer that appears at the beginning of the book, Delany describes it as a "pornotopic fantasy". It was originally published in 1994, republished and slightly revised in 1996, and republished again with significant changes in 2002 and again in an e book version with further corrections in 2015. Delany considers the 2015 version the definitive edition.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
1980 жылдардың басында Нью-Йорк қаласында қара нәсілді, гомосексуалдық бағыттағы философияны бітірген студент Джон Марр 1973 жылы гей-бардың сыртында түсініксіз жағдайда пышақталған корея-американдық философ және ғалым Тимоти Хаслер туралы диссертация зерттейді. Толыққан сайын мәліметтер ашылғанда, Марр өзінің өмір салты Хаслердікімен ұқсас бола бастағанын сезеді және ол ХИВ жұқтыру қаупін арттырғанына қарамастан, үйсіз ер адамдармен жақын қарым-қатынасқа түседі. Хаслердің өлімінің сырын ашу процесінде Марр Батыс Вирджиниядан келген, "Лики" есімімен таныс үйсіз адаммен бірігеді. Делани шын мәнінде жазған хаттарына негізделген сахналар (қараңыз: 1984: Таңдалған хаттар) Нью-Йорктегі гей-барда орын алады, бірақ оқиғаның өзі құрастырылған.
In New York City in the early 1980s, a black gay philosophy graduate student, John Marr, is researching a dissertation on Timothy Hasler, a Korean American philosopher and academic stabbed to death under unexplained circumstances outside a gay bar in 1973. As details emerge, Marr finds his lifestyle converging with that of Hasler, and he becomes increasingly involved in intense sexual encounters with homeless men, despite his growing awareness of the risks of HIV. In the course of unravelling the mystery of Hasler's death, Marr joins with a homeless man from West Virginia, who goes by the street name "Leaky." Scenes based on letters Delany actually wrote (see: 1984: Selected Letters) take place in a gay bar in New York, though the basic incident is fictional.
Негізгі тақырыптар
"Айбақ адам" алғашқы қалың қаптамада 501 беттен тұрады және Деланидің "Далгрен" (1975) романынан бергі ең ұзын және амбициялы туындысы болып табылады. Осы себепті, ол бірнеше перспективаны біріктіреді: академиялық зерттеулердің реалистік бейнесі, Нью-Йорк көшелерінің өмірі, сондай-ақ ВИЧ-қа дейінгі және кейінгі гей-әрекет, тіпті феллацио, копрофилия, урофилия және мизофилия сияқты ашық суреттемелер де бар. Бұған қоса, Маррдың түсінде көрінетін бұқаға ұқсайтын құбылыс сияқты, магикалық реализм элементтері де кездеседі. Роман Делани өмірінен алынған автобиографиялық деректерді де қамтиды, оның академик ретіндегі соңғы жылдарына қатысты. Интеллектуал Марр мен көшедегі адам Лики Соупс арасындағы қарым-қатынас оның бұрынғы романдарымен, сондай-ақ 17 жылға созылған (2007 жылға дейін) Деннис Рикеттпен арадағы өмірлік байланысымен, олар кездеспес бұрын алты жыл көшпенділікте болғанмен, үлкен ұқсастықтарды көрсетеді. "Айбақ адам" романындағы кейбір сахналар "Минешафт" гей-барындағы "ылғалды кештерде" орын алады. Бұл бар 1970-1980 жылдары Нью-Йорктің ет өңдеу ауданында болған және ай сайын мұндай шаралар өткізген. Басқа сахналарда 42-ші көшедегі порнографиялық кинотеатрларға сапарлар туралы айтылады, онда 1960 жылдардан бастап 1990-жылдардың ортасына дейін тоқтатылғанға дейін гей-әрекеттер көп болған. Марр достарына хаттар жазады, онда Деланидің сол кезде жазған хаттарының сөзсіз көшірмелері бар. Алғашқы нұсқаларының бір бөлігі оның "1984: Selected Letters" (Voyant, 2000) жинағында сақталған. Осылайша, роман Нью-Йорктегі 1970-1990 жылдар аралығындағы гейлер тарихы және сол жылдар ішінде жыныстық белсенді гей-ер адамдардың СПИД-қа қатыстығы күрделі және өзгеріп келе жатқан көзқарастарының маңызды құжаты болып табылады. Романның барлық үш басылымы да 1987 жылдың 14 ақпанында "The Lancet" журналында жарияланған Кингсли, Касло, Ренельдо және басқалардың "Эркек гомосексуалдар арасында адам иммуножеткіліксіздік вирусына сероконверсияның қауіп факторлары" атты мақаласымен аяқталады. Бұл мақала ауыз арқылы СПИД жұқтыру мүмкін емес деген теорияны статистикалық тұрғыдан қолдайды, сонымен қатар кітаптың сюжетіне де, Деланидің өзінің ВИЧ-қа қарсы тұруына да түсінік береді.
The Mad Man, spanning 501 pages in its first hardcover edition, is Delany's longest and most ambitious novel since Dhalgren (1975). As such, it combines a number of perspectives: a realistic portrayal of academic research, New York street life and both pre and post HIV gay activity, as well as explicit portrayals of fellatio, coprophilia, urophilia, and mysophilia. It also contains magic realist elements, such as the bull like monster that appears in Marr's nightmares. Also, it employs autobiographical elements from Delany's life, having to do with his more recent life as an academic. The relationship between the intellectual Marr and a street person, Leaky Sowps, mirrors those in many of his previous novels, as well as his real life partnership of 17 years (as of 2007) with Dennis Rickett, formerly homeless for six years, before they met. Scenes in The Mad Man occur during "wet night" at the Mineshaft, a gay bar that actually existed in New York's meat packing district in the '70s and '80s and indeed held such a monthly event. Other scenes detail visits to the pornographic movie theaters in the 42nd Street area, where much gay activity occurred from the sixties until they were shut down in the mid nineties. Marr writes letters to friends containing passages that are verbatim transcripts of actual letters Delany wrote at the time; some of the originals are collected in his 1984: Selected Letters (Voyant, 2000). As such, the novel has great value as a gay history of the passage between the seventies and nineties in New York, as well as portrayals of the complex and changing attitudes towards AIDS by sexually active gay men over those years. All three editions conclude with the article "Risk Factors for Seroconversion to Human Immunodeficiency Virus Among Male Homosexuals," by Kingsley, Kaslo, and Renaldo et alia, as published in the Lancet, Saturday, 14 February 1987, which statistically supports the theory that AIDS cannot be transmitted orally. This supports both the plot of the book and why Delany himself remained HIV negative.
Басқа шығармаларға сілтеме жасау
Делани романның жазылу себебінің 1993 жылғы 21 маусымда «Нью-Йоркер» журналында жарияланған Гарольд Бродкидің ЖИТС туралы мақаласына деген наразылығы екенін айтады. (Бродкидің ЖИТС-тен қайтыс болу туралы мақалалар жинағы қайта жөнделіп, «Бұл құлқыраған қараңғылық: Өлімімнің тарихы» (Henry Holt and Company, 1996) деген атпен кітап болып басылды). «Оқырмандарыма» деген мақаласы мына сөздермен басталады: «Менде ЖИТС бар. Менің осыған тап болғаным таң қалдырады. 1970 жылдардан бері ешқандай қауіпке ұшырамадым, яғни гомосексуализммен байланысты тәжірибем мен оқиғаларым көбінесе 1960 жылдарға дейін болды, және сол кезде инфекциядан сақтану деңгейімді көрсету үшін және өзімді де, басқаларды да қорғау үшін уақыт пен қанағатқа сүйендім». «Проемнен» кейін Деланидің романы ұқсас мәлімдемелермен ашылады, бірақ олар теріс мағынада айтылады: «Менде ЖИТС жоқ. Менде жоқ екеніне таңғаламын…». Сынаушы Рид Вудхаус («Unlimited Embrace: A Canon of Gay Fiction, 1945—1995, University of Massachusetts Press, 1998) былай жазады: «Деланидің сөйлемінде естілетін нәрсе – қолғаптың тасталатын дыбысы, себебі ол Бродки айтқан оқиғаны толығымен кері қайтаруды қалайды: яғни, біраз ойнаған, бірақ өте ертеде ойнаған және әрине, ондай істер жасамайтын «күнәсіз құрбанның» тарихы. Ал Джон Марр, керісінше, осының барлығын жасаған (әрине, қорғалмаған анальдық қатынас емес) және әлі де тірі қалғандықтан, «күнәлі жеңімпаз» ретінде бейнеленеді». Тимоти Хаслер кейіпкерінің прототипі философ Ричард Монтегю. Монтегю сияқты, ол 29 жасында барда пышақпен ұрыс кезінде қаза тапқан. Монтегю 40 жасында Лос-Анджелестегі үйінде өлтірілді, бірақ бұл оның барынан әкелген жыныстық серігі немесе серіктерінің ісі болғандығы анық. Маррдың түсіндегі химералық жаратылыс Деланидің туындыларында алғаш рет осы жерде пайда болады. Ол «Фаллос» кітабының мұқабасында және «Құбыжықтардың ұясы арқылы» кітабындағы мүсін ретінде бейнеленеді. Марр «жақсы танымал» ғылыми-фантастикалық жазушы Аранлидпен бірлесіп жұмыс істейді, ол «ақылды ғылыми-фантастика оқырмандары арасында ерекше беделге ие» деп сипатталады. «Muels Aranlyde» кейіпкері Деланидің «Империя жұлдызы» романында пайда болады; бұл есім «Samuel R. Delany» есімінің анаграммасы. Делани романның жазылуына қатысты кейбір мәліметтерді «Фил Леджермен сұхбат: Ақымақ адамды оқу» атты мақаласында талқылайды, ол оның эсселер жинағында жарияланған.
Delany said that the novel was inspired by his outrage at an article on AIDS by Harold Brodkey that appeared in The New Yorker in the June 21, 1993 issue. (Brodkey's series of articles about dying of AIDS was reprinted in revised form as a book, This Wild Darkness: The Story of My Death (Henry Holt and Company, 1996)). The article entitled "To My Readers" begins, "I have AIDS. I am surprised that I do. I have not been exposed since the nineteen seventies, which is to say that my experiences, my adventures with homosexuality took place largely in the nineteen sixties, and back then I relied on time and abstinence to indicate my degree of freedom from infection and to protect others and myself." Once past its "Proem," Delany's novel opens with similar statements, but placed in the negative: "I do not have AIDS. I'm surprised that I don't . ." As critic Reed Woodhouse (in Unlimited Embrace: A Canon of Gay Fiction, 1945—1995, University of Massachusetts Press, 1998), wrote, "What one hears in Delany's sentence is the sound of the gauntlet being thrown down, for he wants to completely reverse the story Brodkey tells: the story, that is, of an 'innocent victim' who may have played around a little but very long ago and certainly not doing those things. John Marr, by contrast, is presented as a 'guilty victor', so to speak, in that he has done all those things (though not, it is true, unprotected anal intercourse) and has yet survived." The character of Timothy Hasler is based in part on the philosopher Richard Montague. Unlike Montague, who was strangled, he dies in a knife fight in a bar at age 29. Montague was murdered in his own home at the age of 40 in Los Angeles, though it was almost certainly from a sexual partner or partners he brought home from a bar. The chimeric creature from Marr's nightmares makes its first appearance here in Delany's body of work. It appears on the cover of Phallos and a statue modeled after it appears in Through the Valley of the Nest of Spiders. Marr collaborates with a "well known" science fiction writer named Aranlyde, who is described as having "some particular cachet among more intellectual SF readers". A character "Muels Aranlyde" appears in Delany's Empire Star; the name is an anagram of "Samuel R. Delany". Delany discusses some of the background behind the novel in "The Phil Leggiere Interview: Reading The Mad Man", which appears in his essay collection Shorter Views.