Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Николай Эймерих (Гирона, шамамен 1316 ж. – Гирона, 4 қаңтар 1399 ж.) – Орта ғасырлық Каталониядағы римдік-католик теологы және 14 ғасырдың екінші жартысында Арагон таж Инквизициясының Бас инквизиторы. Ол ең белгілісі Directorium Inquisitorum еңбегінің авторы ретінде танымал, ол негізінен бұрынғы мәтіндер мен салт-дәстүрлерді жинақтаған.
Roman Catholic theologian
Nicholas Eymerich (Girona, c. 1316 – Girona, 4 January 1399) was a Roman Catholic theologian in Medieval Catalonia and Inquisitor General of the Inquisition in the Crown of Aragon in the later half of the 14th century. He is best known for authoring the Directorium Inquisitorum, that mostly summarized previous texts and mores.
Білім және бас инквизитордың алғашқы қызметі
Николай Эймерих шамамен 1316 жылы Жиронада дүниеге келген. 1334 жылдың 4 тамызында Доминикан орденінің жергілікті монастырына кірді. Мұнда, новациат кезінде, ол діни ілімді Далмау Монерден үйренді. Оқуын аяқтау үшін Тулузаға, содан кейін Парижге барып, 1352 жылы докторлық дәрежесін алды. Содан кейін ол Жиронадағы монастырға оралды, онда теология пәнінің мұғалімі ретінде Монердің орнын басты. 1357 жылы Эймерих Никола Розеллиді Арагонның Бас Инквизиторы етіп алмастырды, себебі Розелли кардинал қызметіне көтерілді. Лауазымға тағайындалғаннан бір жыл өткен соң, Эймерихке Папаның құрметті капелланы атағы берілді, бұл оның дін талқылаушылар мен құдайға қарсы сөздер айтушыларды ұстауға жұмсаған тың күшінің танылуы болды. Алайда, Бас Инквизитор ретінде көрсеткен ынтасы оған көптеген жауларды әкелді. Ол көп күшін дін қызметкерлерінің қателіктерін анықтауға жұмсағандықтан, тергеулеріне сот, курия немесе папа тарапынан жиі кедергі келтірілді. 1360 жылы Перпиньян қаласында өткен бас жиналыста Арагон патшасы Пётр IV Францискан спиритуалисі Николай Калабрияны Эймерих тергеген кезде, оны лауазымынан алып тастады. 1362 жылы Эймерих Арагондағы доминикандықтардың Бас Викарі болып сайланды, бірақ бұл сайлауға олардың біреуі – дін қызметкері Бернардо Эрменгауди қарсы шықты, ол Эймерихпен ұзақ жылдан бері дауласқаннан басқа, Пётр IV-тің саяси қолдауына ие болды. Мәселені шешу үшін Папа Урбан V Эймерихтің сайлануын жарамсыз деп таныды, себебі Бас Викарий лауазымы Бас Инквизитор лауазымымен қайшы келеді. Алайда ол Эрменгаудиді бұл лауазымға бекітпеді, орнына бейтарап үшінші тұлға – Жакопо Доминикиді таңдады.
Nicholas Eymerich was born in Girona c. 1316. He entered the local monastery of the Dominican Order on 4 August 1334. Here, during his novitiate he was instructed in theology by the friar Dalmau Moner. In order to complete his studies, he went to Toulouse, and then to Paris, where he obtained his doctorate in 1352. He then returned to the monastery in Girona where he replaced Moner as the teacher of theology. In 1357, Eymerich replaced Nicola Roselli as the Inquisitor General of Aragon, as Roselli had been raised to a cardinal. A year after obtaining the position, Eymerich was given the honorific Chaplain of the Pope as a recognition of his diligence in pursuing heretics and blasphemers. However, the zeal he displayed as Inquisitor General earned him many enemies. As he directed much of his efforts to the apparent errors of members of the clergy, he often found his investigations blocked by the court, curia, or papacy. When Eymerich interrogated the Franciscan spiritualist, Nicholas of Calabria, King Peter IV of Aragon had him removed from office at the general chapter held at Perpignan in 1360. Eymerich was elected to be the Vicar General of the Dominicans in Aragon in 1362 however, this election was contested by one of them: priest Bernardo Ermengaudi who, in addition to having a long standing dispute with Eymerich, was also politically backed by Peter IV. When called on to settle the matter, Pope Urban V, invalidated Eymerich's election on the grounds that the office of Vicar General conflicted with the office of Inquisitor General. He did not, however, confirm Ermengaudi in the position, opting for a neutral third, Jacopo Dominici.
Екінші жер аударылу және оралу
Валенсиядағы зорлық-зомбылықтан кейін Эймерик Иоаннның кек алуынан шіркеуде пана тапты, бірақ екі жылдан соң ол қайтадан Авиньонға шегініп, король Иоанн І қайтыс болғанға дейін сонда болды. Авиньонда Эймерик Климент VII-нің Папа ретіндегі заңдылығын қорғауға өзін арнады. 1394 жылы Климент VII қайтыс болғаннан кейін де ол Авиньонда қалды және Клименттің ізбасары, антипапа Бенедикт XIII-ті қолдап жазды. 1396 жылы король Иоанн қайтыс болғаннан кейін Эймерик Жиронадағы доминикан монастырына оралды, ол 1399 жылдың 4 қаңтарында қайтыс болғанға дейін сонда тұрды. Оның қабір тасында ол praedicator veridicus, inquisitor intrepidus, doctor egregius ("ақиқатты уағыздаушы, батыл инквизитор, көрнекті ғалым") деп сипатталған.
After the violence at Valencia, Eymerich sought shelter from John's reprisals in a church, but two years later, retreated again to Avignon, where he remained until the death of King John I. In Avignon, Eymerich devoted himself to the defence of the legitimacy of Clement VII as Pope. He remained in Avignon after the death of Clement VII in 1394, writing in support of Clement's successor, Antipope Benedict XIII. After King John's death in 1396, Eymerich returned to the Dominican monastery in Girona, where he remained until his death on 4 January 1399. His epitaph describes him as praedicator veridicus, inquisitor intrepidus, doctor egregius (i. e. "a preacher of truth, intrepid inquisitor, excellent scholar").
Инквизиторлық директория
1376 жылы жазылған "Инквизиторлар директориумы" (Directorium Inquisitorum) – Эймерихтің ең белгілі және ұзаққа созылған еңбегі. Онда колдовство анықталып, колдовшыларды анықтау жолдары сипатталған. Кітапты дайындау кезінде Эймерих бұрын айыпталып сотталған колдовшылардан тәркіленген көптеген сиқыр туралы мәтіндерді пайдаланды. "Инквизиторлар директориумы" Испан инквизициясы үшін XVII ғасырға дейін процедураның шешуші нұсқаулығы болды. Бұл "альбиген" аймағындағы ресми инквизицияның бір жарым ғасырлық қызметінің бағасы ретінде де қарастырылуы мүмкін. Тағы бір дін қызметкері үшін "Инквизиторлар директориумы" "жабайы латын тілінде" жазылған.
Eymerich's most prominent and enduring work was the Directorium Inquisitorum, which he had composed as early as 1376. It defined witchcraft, and described means for discovering witches. In compiling the book, Eymerich used many of the magic texts he had previously confiscated from accused sorcerers. The Directorium Inquisitorum was to become the definitive handbook of procedure for the Spanish Inquisition until into the seventeenth century. It can also be considered as an assessment of a century and half of official Inquisition in the "albigensian" country. For another clergyman, the Directorium Inquisitorum is written in 'Barbarian Latin'.
Басқа жұмыстар
"Директориум инквизиториум" Емерихтің кітап көлеміндегі жалғыз еңбегі болғанымен, ол түрлі теологиялық және философиялық тақырыптар бойынша көптеген трактаттар мен мақалалар жазды. Емерихтің өмірі мен жазбаларының көп бөлігі Рамон Люллдың жазбаларына қарсы күресумен өтті. Емерихтің еңбегінің нәтижесінде Рим папасы Григорий XI Люллдың бірнеше жазбаларын тыйым салып, оның еңбектерінен туындаған кейбір қағидаларға қарсы папалық бұйрық шығарды. Кейіннен ол "Tractatus contra doctrinam Raymundi Lulli" еңбегін Климент VII-ге арнады. Осы құжатта ол луллистер теологиясындағы 135 ересі мен 38 қателікті көрсетті. Оның "Диалог против люллистов" шығармасы – оның люллистерге қарсы туындыларының тағы бір мысалы. Эймерих сонымен қатар көптеген еңбектер жазды, оның ішінде "Tractatus de potestate papali" (1383) Авиньон антипапалары Климент VII және Бенедикт XIII-тің заңдылығын қорғады.
Although the Directorium Inquisitorum was Eymerich's only book length work, he wrote numerous tracts and papers on various theological and philosophical subjects. A good deal of Eymerich's life and writings were taken with opposing the writings of Ramon Llull. Owing to Aymerich's work, Pope Gregory XI banned several of Llull's writings and issued a papal decree against some postulates derived from his works. He would later dedicate his Tractatus contra doctrinam Raymundi Lulli to Clement VII. In this document, he indicated 135 heresies and 38 errors in the Lullists' theology. His Dialogus contra Lullistas is another example of his anti Lullist works. Eymerich also wrote numerous works, including his Tractatus de potestate papali (1383) defending the legitimacy of the Avignon antipopes, Clement VII and Benedict XIII.
Аймерих есімінің әртүрлі жазылуы
Аймэрихтің есімінің жазылуы туралы ғалымдар арасында көп келісім жоқ. "Николау Аймерих" – оның есімінің ортағасырлық каталан тіліндегі дұрыс жазылуы және каталан тілінде ең көп қолданылатын түрі, бірақ қазіргі кезде "Эймерик" деп жазылады. Аймэрих немесе Эймерик әлі де кең таралған каталондық тегі, сондай-ақ француз аты, мысалы, онколог Эмери де Грамон. "Николау" – каталан тілінде "Николас" деп жазылады. Жозе Меир Эструго өзінің "Сефардтар" кітабында Видал Абнарраби (Ибн Араби) туралы айтады, ол 1492 жылы Жиронада Аймерих тегін алған. Бұл тег Салоника мен Смирнадағы еврей қауымдастықтарында кездеседі. Испанша "Николас" жазылуы да кейде қолданылады. 1578 жылғы "Directorium Inquisitorum" басылымының титул бетінде, латын тілінде басылған, оның аты "Николай Эймерици" деп берілген, "ich" – баланың ата-анасын көрсету үшін кішіртеу ретінде қолданылатын римдік жарамасы "ici" сөзінің туындысы. Ағылшын тіліндегі жазбаларда оның есімі көбінесе "Николас Эймерик" деп жазылады, ал "Эймерик" жазылуы да жиі кездеседі. Кейде ағылшын жазбаларында Николастың испанша түрі де қолданылады. Оның тегінің басқа, сирек кездесетін нұсқалары: Эмерик, Эймерик, Эймери және Эймерикус. Ырысқор монах Анна Катерина Эммерихтің "Эммерик" тегі – оның әулеті байланған қаланың аты, ол әкесінен берілген есім емес.
There appears to be very little scholarly consensus on the spelling of Aymerich's name. "Nicolau Aymerich" is the correct form of his name in medieval Catalan language spelling, and the most used form in Catalan, although nowadays it would be spelled "Eimeric". Aymerich, or Eimeric, is still a common Catalan surname, also a French name, as in Aimery de Gramont, an oncologist, "Nicolau" is the Catalan spelling for "Nicholas". Jose Meir Estrugo, in his book about 'Sephardim', points about a converse, Vidal Abnarrabí (Ibn Arabí), who pick up the surname Aymerich in Girona, 1492, this surname is found in the Hebrew communities of Salonica and Smirna. The Spanish spelling, "Nicolas" is also occasionally used. The title page of the 1578 impression of the Directorium Inquisitorum, which is printed in Latin gives his name as "Nicolai Eymerici", ich being a derivative of Roman genitive ici, also used as diminutive, to point a child's parenthood. The most common ways his name is spelled in English writing on the subject is "Nicholas Eymerich", with the spelling "Eymeric" being a close second. Occasionally, the Spanish form of Nicolas is used in English writings as well. Other, less common, variant spellings of his last name include, Emeric, Eimeric, Aimery, and Eymericus. The surname of blessed nun Anne Catherine Emmerich Emmerick comes from a town to which her family was bond, is not a Patronimic
Әдеби сипаты
Италиялық жазушы Валерио Эвангелисти Эймерихті басты кейіпкер етіп алған он ғылыми-фантастикалық кітаптан тұратын цикл жазды. Эвангелистидің романдары негізінде жасалған Эймерик туралы француз комикстер сериясы да бар. Эймерих Ильдефонсо Фальконестің "Теңіз соборы" романындағы маңызды қарсыластардың бірі болып табылады.
Valerio Evangelisti, an Italian novelist, has written a cycle of ten science fiction books featuring Eymerich as the main character. There is also a French comic book series on Eymeric, which is an adaptation of Evangelisti's novels. Eymerich is also one of the main antagonists in the novel Cathedral of the Sea by Ildefonso Falcones.