Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американың түпкілікті тілдерінің отбасы. Уакашан – Британдық Колумбияда Ванкувер аралының маңында және оның үстінде, сондай-ақ Вашингтон штатының Олимпиада түбегінің солтүстік-батыс бөлігінде, Хуан-де-Фука бұғазының оңтүстік жағында сөйленетін тілдер отбасы. Солтүстік-батыс жағалауына тән болғандықтан, Уакашан тілдерінде дауыссыздардың көп саны бар – дауыссыздар көбінесе күрделі топтарда кездеседі.
Native American language family
Wakashan is a family of languages spoken in British Columbia around and on Vancouver Island, and in the northwestern corner of the Olympic Peninsula of Washington state, on the south side of the Strait of Juan de Fuca. As is typical of the Northwest Coast, Wakashan languages have large consonant inventories—the consonants often occurring in complex clusters.
Сыртқы тілдер отбасыларымен ықтимал байланыстар
Эдвард Сапир және Лео Фрахтенберг алғаш ұсынған, кейін Моррис Свадеш кеңейткендей, вакашан тілдері салишан және чимакуан тілдерімен бірге "мосан" макроотбасысына жатқызылды. Алайда, бұл ұсынылған макроотбасы қазіргі кезде генеалогиялық топтама ретінде кеңінен қабылданбайды. Құрылымдық ұқсастықтар мен ортақ лексика үздіксіз және қарқынды тілдік байланыс нәтижесінде пайда болған деп есептеледі; осылайша, мосан тілдері Тынық мұхитының солтүстік-батыс типологиялық аймағындағы тілдік одақ болып табылады. 1960 жылдары Свадеш вакашан тілдерінің эскимо-алеут тілдерімен байланысты болу мүмкіндігін де қарастырды. Бұл идеяны Хольст (2005) дамытып, кеңейтті. Сергей Николаев екі зерттемесінде Сахалин аралы мен Амур өзені алабындағы нивх тілі мен алги тілдері арасындағы жүйелі байланыс, сондай-ақ осы екеуінің және вакашан тілдерінің арасындағы екінші деңгейдегі байланыс бар екенін дәлелдеді.
As first proposed by Edward Sapir and Leo J. Frachtenberg, and later elaborated by Morris Swadesh, the Wakashan languages were grouped together with Salishan and Chimakuan languages in a "Mosan" macrofamily. This proposed macrofamily is now generally rejected as a genealogical grouping. Structural similarities and shared vocabulary are best explained as the result of continuous intensive contact; the Mosan languages thus represent a sprachbund within the wider Pacific Northwest typological area. In the 1960s, Swadesh also suggested a connection of the Wakashan languages with the Eskimo–Aleut languages. This was picked up and expanded by Holst (2005). Sergei Nikolaev has argued in two papers for a systematic relationship between the Nivkh language of Sakhalin island and the Amur river basin and the Algic languages, and a secondary relationship between these two together and the Wakashan languages.
Аты-жөні және байланыс
Уакеш немесе Уаукаш атауы ну-чах-нулт тілінен "жақсы" деген сөзден шыққан. Оны ертедегі зерттеушілер, соның ішінде капитан Джеймс Кук қолданған, ол оны тайпалық атау деп ойлаған. Хуан де Фука, бәлкім, вакашан тілінде сөйлейтін халықтармен кездескен алғашқы еуропалық болған, ал Хуан Перес 1774 жылы ну-чах-нулт халқына сапар шеккен. 1786 жылдан кейін ағылшын теңізшілері Ноотка шығанағына жиі келіп-кетіп жүрген; 1803 жылы американдық "Бостон" кемесінің экипажының көбі жергілікті тұрғындар тарапынан қаза болды. 1843 жылы Гудзон шығанағы компаниясы Викторияда сауда бекетін құрды. Одан кейін еуропалық канадалықтар алғашқы халықтармен үнемі байланыста болды. 20 ғасырдың басында шешек эпидемиялары (алғашқы халықтардың жаңа ауруға қарсы иммунитеті болмағандықтан), әлеуметтік дүрбелең және алкоголизм салдарынан халық саны күрт азайды. 1903 жылы аборигендердің саны шамамен 5200 болды, олардың 2600-і Батыс жағалау агенттігінде, 1300-і Квакевитт агенттігінде, 900-і Солтүстік-Батыс жағалау агенттігінде және 410-ы Неа Бэй компаниясында, Кейп Флаттериде болды. 1909 жылы олардың саны 4584-ке жетті, оның ішінде 2070 Квакиутл және 2494 Ноотка болды. Бұл аймақта Рим-католик миссионерлері белсенді жұмыс істеді. "Уакиш ұлты" атауы Арроусмиттің Орегон дауы кезеңінің картасында Ванкувер аралының атауы ретінде көрсетілген.
The name Wakesh or Waukash originates from the Nuu chah nulth word for 'good'. It was used by early explorers including Captain James Cook, who believed it to be the tribal appellation. Juan de Fuca was probably the first European to meet Wakashan speaking peoples, and Juan Perez visited the Nuu chah nulth people in 1774. After 1786, English mariners frequently sailed to Nootka Sound; in 1803, the crew of the American ship Boston were almost all killed by the local natives. In 1843 the Hudson's Bay Company established a trading post at Victoria. European Canadians had regular contact with the First Nations after that time. There were dramatic population losses in the early 20th century due to smallpox epidemics (because the First Nations had no acquired immunity to the new disease), social disruption, and alcoholism. In 1903 the Aboriginals numbered about 5200, of whom 2600 were in the West Coast Agency, 1300 in the Kwakewith Agency, 900 in the North West Coast Agency, and 410 at Neah Bay Company, Cape Flattery. In 1909 they numbered 4584, including 2070 Kwakiutl and 2494 Nootka. Roman Catholic missionaries were active in the region. The name "Wakish Nation" is featured in Arrowsmith's Oregon Dispute era map as the name for Vancouver Island.