Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сент-Килда архипелагындағы адам тұрмайтын арал, Шотландия.
Uninhabited islet in the St Kilda archipelago, Scotland
Соай (Soaigh) – Шотландияның Сент-Килда архипелагындағы адам тұрмайтын арал. Атауы ежелгі норвеж тілінен келген, «қой аралы» деген мағынаны білдіреді. Арал – Сент-Килданың Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген орны және ескі түқымды қойлардың мекені. Роколлдан басқа, Ұлыбританияның ең батыс нүктесі болып табылады.
Soay (Soaigh) is an uninhabited islet in the St Kilda archipelago, Scotland. The name is from Old Norse Sauðey, meaning "island of sheep". The island is part of the St Kilda World Heritage Site and home to a primitive breed of sheep. Excluding Rockall, it is the westernmost point of the United Kingdom.
География
Сой Солтүстік Атлантикадағы Солтүстік Уисттен шамамен 64 км батыс-солтүстікке қарай орналасқан. Ол Хиртадан солтүстік-батысқа қарай жатыр, оларды ені шамамен 500 метр болатын тар Сой бұғазы бөліп тұрады. Араларында Stac Shoaigh (Сой Стагы) және Stac Biorach есімді екі теңіз тірегі орналасқан. Аралдың ауданы шамамен құрайды, ал биіктігі теңізден тік көтерілетін жартастарға жетеді. Арал габбро мен долериттерден тұратын бреччиядан құралған, мұз дәуірінің эрозиясына ұшырамаған теңіз түбінен көтерілген жалғыз тау шыңы. Архипелагтың қалған бөлігімен бірге Сой Шотландияның Ұлттық Трастына тиесілі, NatureScot оны табиғат қорығы ретінде басқарады және Сент-Килданың Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілген. Бұл аралда тұрақты тұрғындар болған деген болжам жоқ. Хиртадан келген ер адамдар бірнеше күнге тоқталып, жүн жинаған.
Soay lies some 40 mile (64 km) west northwest of North Uist in the North Atlantic It is about north west of Hirta, from which it is separated by the narrow Sound of Soay, which is only about 500 metres wide. Two sea stacks, Stac Shoaigh (Soay Stac), , and Stac Biorach, , lie between. The island covers about and reaches a height of , the cliffs rising sheer from the sea. The island is formed of a breccia of gabbro and dolerites and is a single mountain peak rising from the sea bed, without Ice Age erosion. Along with the rest of the archipelago, Soay is owned by the National Trust for Scotland, managed by NatureScot as a nature reserve and is included it the St Kilda World Heritage Site. It is unlikely that this island ever had permanent habitation. Men from Hirta would stay for a few days while gathering wool.
Жабайы табиғат
Жабайы Соя қойлары – б.з.д. 5000 жыл шамасында Солтүстік Еуропаға әкелінген ең алғашқы қойлардың қалдық тобы. Олар жүн үшін өсірілген, ол жүн жұлып алынып, твид мата жасалған. Қойлар тек қана еті үшін сирек сойылған. Жақын орналасқан Хирта аралының адамсыз қалғаннан кейін, Соя қойлары да сол жерге қоныстандырылды, ал соңғы кезде олар басқа да аймақтарда мал шаруашылығы мақсатында кеңінен өсірілуде. Одан әрі, осы топтағы тағы бір, алайда шамалы аз жабайы тұқым – Боререй, басқа аралда мекендейді. Аралдың тіктеу жартастары қаз, фулмар, дауыл құсы, Манкс қайықтық құсы, қалың тұмсықты кайра, үлкен скуа, Лич және пуффин сияқты көптеген теңіз құстарының көбею орындарына толы.
Feral Soay sheep are a relict population of the first sheep brought to northern Europe around 5000BC. They were kept for their wool, which was plucked, not shorn, and made into tweed. Only occasionally were the sheep killed for meat. When the neighbouring island of Hirta became uninhabited, Soay sheep were introduced there too, and more recently they have become widely kept elsewhere as a livestock animal. Another somewhat less primitive breed, the Boreray, lives on another island in the group. The island's cliffs hold breeding colonies of many seabirds, including gannet, fulmar, storm petrel, Manx shearwater, razorbill, great skua, Leach's petrel and puffin.