Кіріспе
Америка ақыны, оның немересі Джон Годфри Сакс I (2 маусым 1816 – 31 наурыз 1887) – батыс оқырмандарына «Соқырлар мен піл» үнділік мысалын таныстырған американдық ақын. Ол осы мысалдың қайта айту арқылы танымал болды.
his grandson
John Godfrey Saxe I (June 2, 1816 – March 31, 1887) was an American poet known for his re telling of the Indian parable "The Blind Men and the Elephant", which introduced the story to a western audience.
Өмірбаян
Сакс 1816 жылы Вермонт штатының Хайгейт қаласында, Сакс Миллсте дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі, Джон Сакс (Johannes Sachse), 1786 жылы аймақтағы алғашқы диірменді салған. Сакс Питер Сакстың ұлы болды – диірменші, судья және Вермонт штатының Өкілдер палатасының мүшесі – және Вейбридж, Вермонт штатының Элизабет Джуетт. Сакс екі әкесінің ағасы, Джон мен Годфридің құрметіне аталған, олар оның тууына дейін жас шағында қайтыс болған. Қатаң методист отбасында өскен Сакс 1835 жылы алғаш рет Веслиан университетіне жіберілді, бірақ бір жылдан кейін оқуын тастап, содан кейін Миддлбери колледжіне түсті, оны 1839 жылы бітірді. 1841 жылы ол Миддлберидегі сыныптасының қарындасы, София Ньюэлл Солласқа үйленді, олармен алты бала болды, соның ішінде Джон Теодор Сакс. 1843 жылы ол Вермонт штатының адвокатурасына қабылданды және адал әрі діндар ағасы Чарльз Джуетт Сакспен бірге бизнес ашуға тырысты. Бірнеше жыл бойы ол Франклин округінде табысты тәжірибе жинады. 1850–51 жылдары ол Читтенден округінің мемлекеттік прокуроры болып қызмет етті. Заңгерлік жұмысынан жалыққан Сакс «The Knickerbocker» журналы үшін өлеңдер жариялай бастады, олардың ішінде «Рельстің ырғағы» оның ең танымал ерте туындысы болды. Ұзақ уақыт өткен соң ол Бостонның танымал баспа үйі «Ticknor and Fields» назарына ілікті. Алғашқы жинағы үшін авторлық гонорар алмағанмен, ол он рет қайта басылды. Сакс «Ticknor and Fields» үшін жақсы жазушы болды, бірақ оның сату көлемі досы Генри Уодсворт Лонгфеллодан әлдеқайда төмен болды. Оның «Сандыққа түсірген сараң» атты өлеңі көптеген адамдарды қызықтырды, ал «Рельстің ырғағы» сол кезеңдегі теміржол туралы ең бағаланған өлең болды. Солтүстік демократ ретінде ол құлдыққа араласпау саясатын жақтады және Иллинойс штатының сенаторы Стивен А. Дугластың «халық егемендігі» саясатын қолдады, бұл ұстаным ақынды Республикалық Вермонтта өте танымал емес етті. Екінші, тіпті ауыр жеңіліске ұшырағаннан кейін Сакс 1861 жылы туған штатын тастап, Нью-Йорк штатының Олбани қаласына көшті. Екі тараптың да экстремистері елді бауырластық соғысқа итермелегенін сенген ол өзінің ең танымал өлеңі «Соқыр адам мен піл» атты поэмасын жазды. Сакс ешқашан толыққанды түрде лаңкестікті қабылдаған жоқ, қара нәсілді сайлаушылардың сайлау құқығына қарсы болды және қайта құру жөніндегі федералды саясатты сынады. Ол 1866 жылдың қыркүйегінде Манхэттенде Реконструкцияға қарсы өткен жаппай митингте сөз сөйлегендердің бірі болды. Оның көзқарастары Нью-Йорк Ассамблеясында Соғыс демократы ретінде қызмет еткен ағасының көзқарастарымен қақтығысты. Сакс жазда Саратогада демалып, «Albany Evening Journal» және «Albany Morning Argus» газеттеріне мақалалар жазды, «Harper's Magazine», «The Atlantic» және «The Ledger» журналдарында өлеңдер жариялады және лекциялық турларда танымал болды. «Гордость мисс Макбрайд» және «Саратога әні» осы кезеңдегі танымал туындыларының бірі болды. Алайда, саясатқа қайта кіруге жасаған тырысыстары сәтсіз аяқталды. Әрқашан өзгермелі мінезді болған Сакс 1867 жылы үлкен ағасының қайтысынан кейін одан да бейқам болды. Ол отбасы басшысы болуға мінездік тұрғыдан дайын болмады. Оның орнына ақынның ұлы, Джон Теодор Сакс, ағасының ағаш өңдеу фирмасының басшылығын өз қолына алып, отбасының қаржысын басқарды. 1870 жылдары ол Бруклиндегі Кэрролл Гарденс ауданында тұрып жатқанда Сакске бірқатар қайғы-қасіреттер оянды. Оның кіші қызы туберкулезден қайтыс болды. 1875 жылы ол Батыс Вирджиния штатының Уилинг қаласының маңында болған теміржол апатында бас жарақатын алды, одан толыққанды айыққан жоқ, содан кейін бірнеше жыл ішінде оның басқа екі қызы, үлкен ұлы және келіні де туберкулезден қайтыс болды. 1880 жылдың 31 шілдесінде оның әйелі бронхиттен қайтыс болды. 1840 жылдары қайтыс болған жас ұлын қоса алғанда, Сакс алты баласының бесеуінен және әйелінен айырылды. Сакс терең депрессияға түсіп, соңғы жылдарын Олбаниде, соңғы тірі қалған баласы Чарльз Гордон Сакспен бірге өткізді. Оның шаттықтан мұңға толы ақыннан қайтыс болған жалғыздыққа дейінгі құлдырауы Олбани халқының көңілінен шықты, және ол 1887 жылы қайтыс болғанда Нью-Йорк штатының Ассамблеясы оның бейнесін Нью-Йорк штатының Капитолийіндегі Ұлы батыс сатысының «ақындар бұрышына» қашап салуға бұйрық берді.
Мұра
Оның ең есте қаларлығы "Соқырлар мен піл" ("The Blind Men and the Elephant") өлеңі, ежелгі "Соқырлар мен піл" ертегісінің нұсқасы, сол кезде оның ең танымал өлеңі болған жоқ. Ол сатирик болғанымен, оның көңілсіз кезеңдерде жазған өлеңдері көбірек танылды, соның ішінде әкесінің диірменшісінің көмекшісі туралы "Кішкентай Джерри Миллер". Оны танымал еткен сатирикалық туындыларының көп бөлігі бүгінде оқылмайды. Ақынның жетім қалған немересі Джон Годфри Сакс II Нью-Йорк штатының сенаторы, Нью-Йорк адвокатурасының президенті және Колумбия университетінің кеңесшісі болды. Йель цитаталар кітабының авторы Фред Р. Шапиро мәлімдегендей, The Daily Cleveland Herald газетінің 1869 жылғы 29 наурыздағы санында Сакс: "Заңдар, шұжық сияқты, олардың қалай жасалғанын білген сайын құрметке лайық болмайды" деген сөздерін келтірген.