Глостер Герцогы Генри Стюарт: Өмір және тағдыры

Кіріспе

Генри Стюарт, Глостер герцогы (8 шілде 1640 – 13 қыркүйек 1660) – Англия, Шотландия және Ирландия королі Карл I мен оның әйелі Генриетта Марияның кіші ұлы. Ол сондай-ақ Оутлендтің Генриі деп те аталады. Екі жасынан бастап Генри мен оның әпкесі Елизавета Англия азамат соғысы кезінде отбасынан бөлініп, Парламенттің тұтқыны болды. Бірнеше жыл бойы балалар Лондон қаласындағы оба індетіне байланысты бір резиденциядан екіншісіне ауыстырылып отырды. Олардың гувернанттары мен қамқорлары да үкіметке адал адамдарға жиі ауыстырылды. 1645 жылы Генри мен Елизаветаға олардың ағасы, Йорк герцогы Джеймс қосылды, ол қиын қаржылық жағдайда болды. 1647 жылы Карл I тұтқындалды, ал 1647–1648 жылдары ол бірнеше рет балаларымен кездесуге рұқсат алды. 1648 жылдың сәуір айында Джеймс елден қашып кетті; ол Генриді өзімен бірге алып кетуді жоспарлаған болуы мүмкін, бірақ Елизавета кіші інісін жіберуден қорқып қалды. 1649 жылы Карл I өлім жазасына кесілген кезде, Генри патша болып жарияланып, үкіметтің құрылығына айналады деп қорқып, сегіз жасар ұлынан екі ағасы тірі болғанда таққа отырмауға ант алды. Карл I-нің өлім жазасына кесілгеннен кейін Шотландия оның үлкен ұлы Карл II-ді өздерінің егемендігі деп жариялады. 1650 жылдың жазында ол Шотландияға келді, бұл Парламентті марқұм монархтың балаларын бұрын әкесі тұтқындалған Уайт аралындағы Карисбрук қамалына жіберуге мәжбүр етті. Карисбрукке кетер алдында Генри мен Елизавета барлық атақтары мен құқықтарынан айырылды. 1650 жылдың қыркүйегінде Уайт аралына келгеннен кейін Генридің әпкесі ауырып қайтыс болды. Генри келесі жылға дейін Карисбрукта қалды, содан кейін Оливер Кромвельдің рұқсатымен континентке оралды, онда ол ақырында Париждегі анасына қосылды. Генридің он бір жылдан бері көрмеген Генриетта Мариямен жақсы қарым-қатынасы болған жоқ: ханзада жақтас протестант, ал анасы бекем католик болды. Королева марқұм күйеуі мен үлкен ұлының қалауына қарсы Генриді католик дініне көндіруге тырысты, бірақ бұл олардың қарым-қатынасын нашарлатты. Генри ағасы Карлға Кельнге барды. 1657 жылы ханзада ағасы Джеймспен бірге испандықтар тарапынан Францияға қарсы соғысты. 1659 жылдың мамыр айында Карл ағасына Генридің 1650 жылы Парламенттен тартып алған Глостер герцогы атағын қайтарды және Кембридж графы атағын берді. 1660 жылы Англияда монархия қалпына келтірілгеннен кейін Генри ағасымен бірге Британияға оралды. Ол жерде Генри бірнеше лауазымға тағайындалды, бірақ Карл II-нің тәж кию алдында шешекке шалдығып қайтыс болды. Ол Вестминстер аббаттығындағы Шотландия королевасы Мэридің мазарында жерленді, бірнеше аптадан кейін оның үлкен әпкесі Мэри де шешекке шалдығып қайтыс болды.

Henry Stuart, Duke of Gloucester (8 July 164013 September 1660) was the youngest son of Charles I, King of England, Scotland, and Ireland, and his wife, Henrietta Maria of France. He is also known as Henry of Oatlands. From the age of two, Henry and his sister Elizabeth were separated from their family during the English Civil War and became prisoners of Parliament. For several years, the children were constantly transported from one residence to another due to the plague raging in London. They also periodically changed their governesses and guardians to those more loyal to the government. In 1645, Henry and Elizabeth were joined by their elder brother James, Duke of York, who found himself in a difficult financial situation. In 1647, Charles I was arrested, and during the years 1647–1648 he was allowed to see his children several times. In April 1648 James fled the country; it was probably planned that he would take Henry with him, but Elizabeth was afraid to let her younger brother go. When in 1649 Charles I was sentenced to death, he, fearing that Henry would be proclaimed king and made a puppet of the government, took an oath from his eight year old son not to take the crown for anything while both of his older brothers were alive. After the execution of Charles I, Scotland proclaimed his eldest son Charles II as their sovereign. In the summer of 1650, he landed in Scotland, which prompted Parliament to send the children of the late monarch to Carisbrooke Castle on the Isle of Wight, where their father had previously been imprisoned. Before leaving for Carisbrooke, Henry and Elizabeth were stripped of all titles and privileges. Shortly after arriving on the Isle of Wight in September 1650, Henry's sister fell ill and died. Henry remained at Carisbrooke until the following year, when, with the permission of Oliver Cromwell, he returned to the continent, where he eventually joined his mother in Paris. With Henrietta Maria, whom the prince had not seen for eleven years, Henry did not have a good understanding: the prince was an ardent Protestant, and his mother was an implacable Catholic. The Queen, against the wishes of her late husband and eldest son, tried to convert Henry to Catholicism, but this only deteriorated their relationship. Henry went to his brother Charles in Cologne. In 1657, the prince fought on the side of the Spanish against France with his brother James. In May 1659, Charles restored to his brother the title of Duke of Gloucester, which Henry had been deprived of by Parliament in 1650, and bestowed the title of Earl of Cambridge. After the restoration of the monarchy in England in 1660, Henry accompanied his brother during his return to Britain. There Henry received a number of appointments, but before the coronation of Charles II, he contracted smallpox and died. He was buried in the vault of Mary, Queen of Scots in Westminster Abbey, where his elder sister Mary, who also died of smallpox, was buried a few weeks later.

Туу және ерте жылдары

Генрих 1640 жылдың 8 шілдесінде Суррейдегі Уэйбриджге жақын Оатлендс сарайында Англия, Шотландия және Ирландия королі Карл I мен оның әйелі Генриетта Марияның кіші ұлы және тоғызыншы баласы болып дүниеге келді. Патшалық жұптың барлығы тоғыз баласы болды – төрт ұл және бес қыз; патшалық жұптың үлкен ұлы Чарльз Джеймс өлі туған немесе туғаннан кейін бірден қайтыс болды, төртінші қызы Екатерина шомылдырылғаннан кейін жарты сағаттан да аз уақыт өткен соң қайтыс болды, ал үшінші қызы Анна үш жасында қайтыс болды. Генрих Чарльз Джеймстен кейін дүниеге келгендіктен, өмір бойы корольдің үшінші ұлы болды. Бұл жерде екеуі де үлкен батылдық көрсетті. Қала түскен кезде Генрих шашыраған әскерлердің бір бөлігін жинап, жаудың қатарларын бұзып, тұтқынға түспеу үшін қашпақ болды. Шайқаста ханзада қылышын жоғалтып алды, ал принц де Линннің жекжары Вильнёв жоғалған қаруды іздеп жүргенде Генрих оны мылтығымен қорғады. 1657 немесе 1658 жылдың 26 ақпанында Карл II өзінің інісін рыцарь атағына ие етті, 1658 жылдың 27 қазанында оны өзінің құпия кеңесіне енгізді, ал 1659 жылдың 13 мамырында оған Глостер герцогы атағын қайтарып берді және оған Кембридж графы атағын сыйлады.

Стюарт Реставрация және өлім

1660 жылы Англияда монархия қалпына келтірілгеннен кейін Генрих ағасы Карл II-ге өз еліне еріп барды; сапар шығындары қайтадан Парламент тарапынан төленді. Генрих Уайтхолл сарайында орналасып, 1660 жылдың 31 маусымында Лордтар палатасында отырды. 13 маусымда ол Глостердің бас стюарды болып тағайындалды, ал 3 шілдеде Хайд-парктің рейнджері болды. 1660 жылдың қыркүйек айының басында Генрих Лондонда кеңінен тараған шешекпен ауырады. Принц 1660 жылдың 13 қыркүйегінде ағасы Карл II таққа отыру алдында қайтыс болды. 21 қыркүйекте оның денесі Сомерсет хаузына көшіріліп, содан кейін өзен арқылы Вестминстерге жеткізілді. Ол Вестминстер аббаттығында Шотландия королевасы Мэридің мазарында жерленді. Генрихтің өлімі отбасылық қуанышты көлеңкеге түсірді. Бірнеше аптадан соң Генрихтің үлкен әпкесі, Оранждық жесір ханшайым Мария да шешекпен қайтыс болды; ол өлім төсегінде ағасының қасына жерленгісін тіледі. Ағылшын тарихшысы, мемлекет қайраткері және Йорк герцогының бірінші әйелінің әкесі Кларендон графы Генрихтің ең жақсы жастардың бірі, "мен білген ең еркектік", және "өте зор үміттерге ие, әдемі және сыпайы мінез-құлқымен, жандылығымен және ақыл-ойымен ерекшеленетін ханзада" деп құлшына жазды. Гилберт Бернет ханзаданың "бауырларынан өзгеше мінезге ие болғанына" сенді. Ол белсенді, іс жасай беруге ұмтылатын, ерекше дос табуға бейім, және өте жағымды мінез-құлыққа ие болған адам еді. Бернет жазғандай, "оның өлімі көптеген адамдар тарапынан қайғымен қабылданды, әсіресе патша, ол мұндай қайғыға ешқашан тап болған емес". Карл II Генрихті Дания ханшайымы Вильгельмина Эрнестине үйлендіруді жоспарлаған, Англия мен Данияның теңіздік одағын нығайту мақсатында, және Дания королі Фредерик III да осы некеге келісім берген, бірақ ханзаданың ерте қайтысы бұл одақтың болуына мүмкіндік бермеді. Генрихтің өлімі тақ Вильгельм III және Мария II-ге – Генрихтің үлкен әпкесі мен ағасының балаларына, содан кейін Ганновер үйіне өтуіне әкелді.

Following the restoration of the monarchy in England in 1660, Henry accompanied his brother Charles II to his homeland; the costs of their trip were again paid by Parliament. Henry settled in the Palace of Whitehall and on 31 June 1660 he was already sitting in the House of Lords. On 13 June he was appointed Chief Steward of Gloucester, and on 3 July he became Ranger of Hyde Park. Early in September 1660, Henry contracted smallpox, an epidemic that raged in London. The prince died on 13 September 1660 before his brother Charles II's coronation. On 21 September, his remains were moved to Somerset House, from where they were taken by river to Westminster. He was buried in Westminster Abbey in the vault of Mary, Queen of Scots. Henry's death overshadowed the joy of a family reunion. A few weeks later Henry's elder sister Mary, Dowager Princess of Orange, also died of smallpox; on her deathbed, she wished to be buried next to her brother. The Earl of Clarendon, an English historian, statesman and father of the Duke of York's first wife, wrote enthusiastically of Henry as one of the finest youth, "the most manly that I ever knew" and "a prince of extraordinary hopes, who had a personality of comely and graceful with liveliness and the power of reason and understanding." Gilbert Burnet believed that the prince "had a different character than any of his brothers. He was active and liked to do things, had a penchant for special friendships, and a quirky personality that tended to be very pleasant." As Burnet wrote, "his death was mourned by many, especially the King, who had never been so upset". Charles II planned to betroth Henry to Princess Wilhelmine Ernestine of Denmark to reinforce the English Danish maritime alliance, and King Frederick III of Denmark also agreed to the marriage, but the prince's early death prevented this union. Henry's death led to the fact that the throne eventually passed to William III and Mary II—the children of Henry's older sister and older brother, respectively, and later to the House of Hanover.

Атаулары

Дегенмен, ол 13 мамыр 1659 жылы Глостер герцогы және Кембридж графы титулымен тағайындалғаны айтылса да, бәлкім, ол туғаннан бастап осылай аталған болар.

Қарулар

Генридің өзінің гербі Стюарттардың патшалық гербіне негізделген. Қалқан ұстаушыларға қалқан сияқты атақ (турнирлік жаға) жүктеледі: жасыл алаңда қызыл қаруланған және алтын тәж киген алтын түлкі [ескертудегі арыстан] және алтынмен қаруланған күміс бір мүйіз, мойнында алтын тәжбен байланыстырылған тізбекпен безендірілген. Төрт бөліктен тұратын күміс турнирлік жағасы бар қалқан, тістері Тюдор гүлімен (күміс өзегі мен жасыл жапырақтары бар қызыл раушан) әшекейленген: 1-ші және 4-ші бөліктерінде – ағылшын корольдік гербі (төрт рет: 1-ші және 4-ші бөліктерінде көк фонда үш алтын лилия [Франция]; 2-ші және 3-ші бөліктерінде – қызыл фонда үш алтын барс [арыстан ескертуінде жүріп, көк қарумен қаруланған, бірінің үстінде бірі); 2-ші бөлікте – Шотландия гербі (алтын фонда, қызыл, көк қарумен, көтерілген арыстан, екі жағынан гүлдейтін және кері гүлдейтін ішкі жиекпен оралған); 3-ші бөлікте – Ирландия гербі (көк фонда күміс ішегі бар алтын арфа). Қалқанның үстінде монархтың балаларының мәртебесіне сай тәж және иесінің бас киімі орналасқан. Тәждің үстінде – гербтік белгі: алтын түлкі, монархтың балаларының тәжімен тәжденген, мойнында күміс жаға (қалқандағыдай) және алтын тәждің үстінде тұр. Қалқан "Жартер" орденінің қою көгілдір барқыттан жасалған лентасымен белделген, алтынмен тігілген және алтынмен жазылған жазумен: "Honi soit qui mal y pense" ("Жаман ойлағанның үстінен ұят келсін"). Элиас Эшмолдың "Ең асыл Жартер орденінің институттары, заңдары мен рәсімдері" еңбегінде титулдың әр тірегінде үш раушаннан (бірі бірінің үстінде) тұратын герб суреттелген.