Кіріспе

Феминистік қозғалыс

Феминизм – әйелдер үшін тең саяси, экономикалық және әлеуметтік құқықтарды анықтауға, орнатуға және қорғауға бағытталған қозғалыстар жиынтығы. Экзистенциализм – философиялық ойлаудың бастапқы нүктесі жеке адам және жеке адамның өмірлік тәжірибесі болуы керек, моральдық және ғылыми ойлау адам өмірінің барлық жақтарын түсіну үшін жеткіліксіз, сондықтан адамның өмірлік болмысын түсіну үшін шынайылық нормасына бағынатын қосымша категориялар жиынтығы қажет деп санайтын философиялық және мәдени ағым. (Экзистенциализм тұрғысынан, аутентичность – өзіміздің өмірлік таңдауымызға жауапкершілігімізді мойындау.) Бұл философия жеке тұлға мен нәрселердің, немесе басқа адамдардың арасындағы қарым-қатынастарды, олардың таңдауды қалай шектейтінін немесе анықтайтынын талдайды. Экзистенциалистік феминистер бостандық, жеке адамдар арасындағы қарым-қатынас және адам ретінде өмір сүру тәжірибесі сияқты ұғымдарды баса көрсетеді. Олар радикалды өзгерістерге қабілеттілікті бағалайды, бірақ өзін-өзі алдау және өзгеріс мүмкіндігіне байланысты туындайтын алаңдаушылық сияқты факторлар оны шектеуі мүмкін екенін мойындайды. Көптегендері әлеуметтік тұрғыдан таңдалған гендерлік рөлдерді және әйелдердің өзін-өзі анықтауын шектейтін мәдени құрылымдарды ашып, олардың ықпалын жоюға тырысады, сондай-ақ жеке әйелдердің ішкі бостандығын жоққа шығаратын постструктуралистік феминистерді сынға алады. Өзінің өмір салтына қатысты ойластырылған шешімдер қабылдайтын, осы бостандықпен байланысты алаңдаушылыққа, оқшалануға немесе қоғамға бейімсіздікке ұшырайтын, бірақ еркін бола білетін әйел экзистенциализмнің қағидаларын көрсетеді. Кейт Шопен, Дорис Лессинг, Джоан Дидион, Маргарет Атвуд және Маргарет Дрэблдің романдары осындай экзистенциалдық қаһарман әйелдерді бейнелейді.

Үлкен экзистенциалдық феминисттер

Симон де Бовуар – белгілі экзистенциалист және екінші толқын феминизмінің негізін қалаушылардың бірі. Оның "Екінші жыныс" кітабы, кейбірлердің пікірінше, оның экзистенциалдық этикасының шыңы саналады. Кітапта "Адам туылмайды, әйел болады" деген мәшһүр сөз бар, ол жыныс пен гендерлік айырмашылықты қалыптастырды. Бовуардың "Екінші жыныс" еңбегі әйелдіктің әлеуметтік құрылымдарын талдауға қажетті терминологияны және осы құрылымдарды сынауға арналған құрылымды ұсынды. Бұл құрылым, патриархалдық жүйелердің жыныстық айырмашылықты пайдаланып әйелдердің өз мүмкіндіктерін іске асыру бостандығынан қалай айыратынын қарастыру арқылы, әйелдерді құтқару құралы ретінде қолданылды. Кейбіреулер Бовуар экзистенциалистік феминизм туралы көптеген толыққанды еңбектерде көбінесе назардан тыс қалғанымен қатар, Сартрдан да кең ауқымды екенін айтады. Осы еңбегінде Сартр жеке тұлғаны жалпыға ортақ схемалардың тоғысқан нүктесі деп санайды және таза жеке тұлға тұжырымын жоққа шығарады. Маргарет Симонс Бовуардың теориялық жұмысын практикалық қолданудағы нашарлығын сынға алады.

Сексизмге қарсы сын

Алайда, көптеген сын-ескертпелердің дені жалпы саладағы шектеулерге қатысты. Марджери Коллинз бен Кристин Пирс Сартрдың антиэссенциализмінің шектеулілігін оның сексистік көзқарастары үшін сынап, ал Хейзел Барнс оған қарсы дәлел келтіреді. Мэриэллен МакГиган Ортеганың әйелдердің кемтарлығы туралы пікірін, Джулия Марияның жыныстық ерекшелігін және Фредерик Бюендейктің әйелдер тәжірибесі туралы айтқандарын сынап бағалайды.

Гендерлік және нәсілдік зерттеулерді кеңейту

Джо Энн Пилларди Бовуардың еңбектеріндегі әйел эротизмін қарастырады, ал Джулиен Мерфи Сартрдағы қарауды немесе үңілуді Адриен Ричпен салыстырады. Нэнси Поттер әйелдердің инцест құрбаны болған тәжірибелерін үрей мен алағайлықпен байланыстырады. Дженис Маклейн өзін-өзі жарақаттауды сипаттау үшін Мерло-Понтидің «жалқылық» тұжырымдамасын пайдаланады. Шэннон Салливан Мерло-Понтидің анонимді денесін сынап бағалайды. Линда Белл Сартрдың түпнұсқалық туралы ұғымын феминистік экзистенциализмнен феминистік этикаға жылдырады. Т. Дениан Шарпли Уайтинг феминизмді талқылау үшін Фанонның расистік және отарланған саналар туралы талдауларын қолданады.