Кіріспе

Папа Клемент XII 1738 жылғы 28 сәуірде шығарған "In eminenti apostolatus specula" папалық бұйрығы католиктерге масондыққа қосылуға тыйым салады. Бұл бұйрық континенттегі Якобиттер мен Гановерлер арасындағы бәсекелестіктен туындады.

Өмірбаян

Фри-масондық Англияда XVII ғасырда дамыды, бірақ 1715 жылдан кейін Якобит және Ганновер ложаларына бөлінді. Римдегі ложа Якобит (Стюарт жақтасы) және көбінесе католик болды, бірақ протестанттарды да қабылдады, ал Флоренциядағы ложа протестанттық Ганновер ложасы болды, бірақ вигтердің ұстанымын қолдаған католиктер мен атеистерді де қабылдады. Ол Флоренциядан болғандықтан, туған қаласындағы көрнекті протестанттық бауырластыққа жақсы қарамады. Джеймс Франсис Эдвард Стюарт Римде Англияның Джеймс III ретінде өмір сүрді, онда ол эмиграциядағы Якоб сотын өткізді. 1737 жылы ол Ганновер масондарының көптеген француз католиктерін қабылдағанын, соның салдарынан олар Гранде-Ложа де-Францияны Якобиттерден тартып алғанын білді. Ол Климент XII-ден Еуропаның католик елдеріндегі Ганновер масондығын айыптау үшін паптық бұйрық шығаруын сұрады. Сол уақытта кардинал Андре Геркуле де Флюри Франция королі Людовик XV-нің бас министрі болды. Флюри Ұлыбританиямен бейбітшілікті сақтауға баса назар аударды. Франциядағы Якобит жақтастары масондардың құпия ложасын құрды; Стюарт фракциясын қолдауға Флюриге ықпал ету әрекеттері олардың кеңселеріне шабуылдарға әкелді, ал Флюри Рим папасы Климент XII-ден барлық Рим католиктеріне масондыққа қатысуға тыйым салатын бұйрық шығаруға шақырды, әйтпесе ол шіркеуден шығарылатын болар еді.

Контекст

Клемент патшаның қалауын орындағысы келді, бірақ Ұлыбританияны ашуды немесе Флюридің сыртқы саясатына қарсы шығуды қаламады. Бұл бұйрық діни, саяси емес көзқараспен жазылған және Яковтық пен Ганноверлік масондық арасында ешқандай айырма жасаған жоқ. Ол масондық ложаларға, «күннен-күнге күшейіп, кеңінен таралып жатқан», кез келген дін немесе ағымға жататын ер адамдардың құпия сақтауға ант беріп мүше бола алатынын атап өтті. Бұйрықтың негізгі логикасы былай түсіндірілген:

«Бірақ қылмыстың мәні – өзін ашып көрсету және онымен бірге келетін дау-дамамен белгілі болу. Осылайша, аталған қоғамдар немесе жиналыстар адалдардың санасында үлкен күдік тудырды, ал барлық ақылды және тура адамдар оларды бұзылған және жаттандырылған деп санады. Егер олар жамандық жасамайтын болса, жарықтан осылай жек көрер емес еді». Бұйрықта сондай-ақ, өсіп келе жатқан қауесеттің салдарынан бірнеше үкіметтер оны өздерінің қауіпсіздігіне қауіп деп санап, мұндай бірлестіктерді «ақылмен жоюға» мәжбүр болғаны айтылған. Қауіптің бірі – мүшелерді «азаматтық немесе канондық санкцияларға бағынбайтын» жеке ережелермен байланыстыру болды. Осының нәтижесінде, католиктердің масондыққа қатысуына тыйым салынды және епископтар оған қарсы «сондай-ақ, ереске шақырып, діни билік қолдауымен» күресуге міндеттелді, себебі ол ереске күдік тудырды, әсіресе оның бұрыннан мәлім болған құпиялылығына байланысты. 1983 жылы Дін ілімі жөніндегі Конгрегация католиктерге масондық ұйымдарына қосылуға тыйым салынғанын растады. Масондыққа ұқсас, бірақ Папалық бұйрықтан қашып, католиктерге тыйым салудан техникалық тұрғыдан ерекшеленетін католик құпия қоғамдары, жауап ретінде пайда болды, әсіресе Германиядағы Пуг ордені.