Кіріспе

Италиялық грек билеушісі Теодор I Палеолог (грекше: Θεόδωρος Παλαιολόγος, толық аты: Теодор Комнен Дукас Ангел Палеолог) (шамамен 1290 – 24 сәуір 1338) 1306 жылдан қайтыс болғанға дейін Монферрат маркизі болды.

Өмір

Ол император Андроник II Палеолог пен Монферраттық Иреннің ұлы болды. 1305 жылы оның інісі Иоанн I қайтыс болғанда, Монферрат маркграфтарының еркек туысы қырылды. Монферрат маркасы Иреннің балаларына өтті. Константинополь патриархы Афанасий I үлкен ұлы Иоаннның үміткерлігіне кедергі келтірді, сондықтан Теодор оның орнына Италияға баруға мәжбүр болды. 1306 жылы Теодор Генуяға жол тартты. 1307 жылы ол Генуя Республикасының Капитано дель Пополосы (бірлескен билеушісі) Генуялық саудагер Опичино Спиноланың қызы Аргентина Спинолаға үйленді. Спинола өзінің байлығын Теодордың Монферратқа талап етуіне қолдау көрсету үшін пайдаланды. Теодорға Салуццоның Манфред IV қарсылық көрсетті. Манфред Савой үйінің кіші ұлы болды, ал Монферрат маркграфтарының бірнешеуінің Савойлық әйелдері болған. Неаполь королі Карл II де марканың бір бөлігіне талап етті. Ол осы қарсыластарын біртіндеп жеңіп, бүкіл марканы өз бақылауына алды. 1310 жылы ол император Генрих VII-ден императорлық бекітілім алды. Теодор 1338 жылы Трино Верчеллезеде қайтыс болды. Оның орнын ұлы Иоанн II Палеолог басты.

Жазбалар

Теодор "Les Enseignemens ou Ordenances pour un Siegneur qui a Guerres et Grans Gouvernemens a Faire" атты түпнұсқа әскери нұсқаулықтың авторы ретінде танымал. Ол 1326-1327 жылдары Константинопольде болғанда грек тілінде жазылған, қазір тек Жан де Винье жасаған ортағасырлық француз тіліне аудармасы ғана сақталған. Бұл еңбек Вегецийдің "De Re Militari" еңбегіне немесе басқа белгілі классикалық мәтіндерге тәуелді емес, сондықтан ортағасырлық әскери нұсқаулықтардың ең қызықтыларының бірі болып есептеледі. Осылайша, ол соңғы Византия және ортағасырлық әлемдердің әскери ой-санасының бір үлгісін көрсетеді.