Кіріспе

Жүректің кейбір бөліктеріндегі электр жолын жою немесе тоқтату.

Катетерлік абляция – жүректің бөліктеріндегі бұзылған электр жолын тоқтату немесе өзгерту үшін радиожиілік энергиясы немесе басқа көздерді қолданатын процедура. Егер осы аритмиялар бақыланбаса, қарыншалық фибрилляция және кенеттен жүрек тоқтауы қаупі артады. Абляция процедурасын энергия көзіне қарай жіктеуге болады: радиожиіліктік абляция және криоабляция.

Медициналық қолданыстар

Симптомдарға немесе басқа да денсаулыққа кедеріс келтіретін қайталап тұратын немесе созылмалы аритмия жағдайында катетерлік абляция тағайындалуы мүмкін. Әдетте, катетерлік абляция тек дәрі-дәрмекпен емдеу нәтиже бермеген кезде қолданылады.

Тиімділігі

Көптеген аритмиялардың катетерлік абляциясы жоғары табысқа ие. WPW синдромы үшін табыс деңгейі 95%-ға дейін жетеді. Жоғары жүрек соғу жылдамдығы (SVT) үшін бір процедураның табысы 91%-дан 96%-ға дейін (95% сенімділік интервалы), ал бірнеше процедураның табысы 92%-дан 97%-ға дейін (95% сенімділік интервалы) құрайды. Атриалдық флаттер үшін бір процедураның табысы 88%-дан 95%-ға дейін (95% сенімділік интервалы) және бірнеше процедураның табысы 95%-дан 99%-ға дейін (95% сенімділік интервалы) құрайды. 2006 жылғы зерттеуде, пароксизмалық және пароксизмалық емес атриалдық фибрилляцияны қамтитын зерттеуде, бір процедураның табыс деңгейі 28% болды. Көбінесе, табыс деңгейін 70-80% дейін көтеру үшін бірнеше процедура қажет. Мұның бір себебі, жүрек атриалдық ремоделирлеуден өткеннен кейін, әсіресе 50 және одан асқан жастағы созылмалы атриалдық фибрилляциямен ауыратын науқастарда, «бұрыс» электр жолдарын түзету әлдеқайда қиын болуы мүмкін. Сондықтан, пароксизмалық немесе үзілісті атриалдық фибрилляциясы бар жастардың жүрегі әлі атриалдық ремоделирлеуден өтпегендіктен, абляциямен сәттілік мүмкіндігі жоғары. АҚШ-тың жүрек орталықтарындағы тәжірибелі электрофизиологтардың бірнеше тобы 75%-ға дейін табысқа жетуге болатынын мәлімдейді. Өкпе тамырларын оқшаулау, емдеуден кейін 12 ай өткен соң өмір сапасын жақсартуда оңтайландырылған антиаритмиялық дәрілік терапиядан тиімдірек екені анықталды. Катетерлік абляция симптомдық атриалдық фибрилляциясы бар адамдардың психикалық денсаулығын жақсартатыны анықталды. 2018 жылғы зерттеуде жүрек абляциясының ерте қарыншалық жиырылуды емдеудегі тиімділігі 94,1% құрады.

Техника

Катетерлік абляцияны әдетте электрофизиолог (арнайы даярланған кардиолог) катетерлік зертханада жүргізеді. Катетерлік абляция процедурасы бірнеше иілгіш катетерді пациенттің қан тамырларына енгізуді қамтиды, әдетте бұл жамбас тамырлары, ішкі жамбас тамырлары немесе мойын тамырлары болады. Содан кейін катетерлер жүрекке қарай жылжытылады. Катетерлердің ұштарында жүректің электр сигналдарын өлшейтін электродтар орналасқан. Бұл электродтар аритмияға себеп болатын бұзық жолдардың картасын құрайды. Содан соң электрофизиолог картаны пайдаланып, аномальды жүрек ритмінің қай жерден басталатынын анықтайды. Аномальды аймақтар анықталғаннан кейін, катетерлер арқылы жергілікті қыздыру немесе салқындату арқылы аритмияға себеп болатын бұзық тінді жою (абляциялау) үшін энергия жіберіледі. Денсаулы жүрек тініне зиян келтірмеу үшін энергия сақтықпен қолданылады. Дегенмен, асқынулардың жоғары деңгейіне байланысты кеңінен қолдануға қол жеткізілмеді. Электропорация жүрек бұлшықетінің өте кішкентай аймақтарын жою құралы ретінде қолданылуда және зерттелуде. Жүрек катетері жоғары кернеулі, өте жылдам электр импульстарын жібереді, бұл жасуша мембраналарында қайта орналаспайтын тесіктерді құрады, нәтижесінде жасушалар өледі. Бұл әдіс, бұрынғы термиялық әдістерге қарағанда жақсы таңдаулылықты қамтамасыз етеді деп есептеледі, себебі олар жылу немесе суық арқылы үлкен көлемдегі бұлшықетті жойды. Катетерлік абляцияның бір түрі – өкпе тамырларын оқшаулау, онда абляция сол жақ жүрекшеде 4 өкпе тамыры қосылатын жерде жасалады. Процедура барысында пациенттің жүрек ырғағы үздіксіз бақыланады. Электрофизиолог пациенттің жүрек электр белсенділігіндегі өзгерістерді бақылап, абляцияның сәттілігін анықтайды. Егер жүрек ырғағында аномальды сигналдар немесе аритмиялар байқалмаса, катетерлер жүректен алынып, тілігі жабылады.

Қалпына келтіру немесе оңалту

Катетерлік абляциядан кейін науқастар жүрек-қан тамырларын қалпына келтіру бөлімшесіне, жансақтау бөлімшесіне немесе жүрек-қан тамырларын жансақтау бөлімшесіне көшіріледі, онда оларға 4–6 сағат бойы қозғалуға рұқсат берілмейді. Қозғалысты азайту катетер енгізілген жерден қан кетудің алдын алуға көмектеседі. Кейбір адамдар бақылау үшін түнеуге қалуы мүмкін, ал кейбіреулеріне ұзақ уақыт қалу қажет болады, басқалары сол күні үйлеріне қайта алады. Мұның бәрі проблеманың түріне, операцияның ұзақтығына және жалпы наркоз қолданылған-қолданылмағанына байланысты.