Кіріспе

Pernilla August (туған аты Mia Pernilla Hertzman Ericson; 13 ақпан 1958) – швед актрисасы, режиссер және сценарийші. Швецияның жетекші актрисаларының бірі және режиссер Ингмар Бергманмен ұзақ жылдар бойы тығыз байланыста жұмыс істеген ол, 1992 жылғы Канн кинофестивалінде "Ең жақсы ниеттер" фильміндегі рөлі үшін "Үздік актриса" сыйлығын жеңіп алды. Ол халықаралық аренада "Жұлдызды соғыстар: Эпизод I – Көлеңке қауіпі" және "Жұлдызды соғыстар: Эпизод II – Клон шабуылы" фильмдеріндегі Шми Скайуокер рөлімен танымал.

Актер

Август балалық шағында театр мен мектепте актерлік өнермен айналыса бастады. Оның кәсіби актерлік мансабы 1975 жылы басталды, сол жылы режиссер Рой Андерссон оны «Гилиап» фильміндегі шағын рөлге шақырды. 1979 жылдан бастап Вилгот Шёман (соның ішінде 1983 жылғы Альфред Нобель туралы фильм) және Лассе Холстрем сияқты басқа режиссерлердің фильмдерінде ойнады. 1979–82 жылдары Стокгольмдегі Швецияның Ұлттық мим және актерлік академиясында актерлік шеберлігін оқыды. Оқуын аяқтамай тұрып, ол Ингмар Бергманның назарына ілігіп, оның «Фанни мен Александр» (1982) фильмінде үй қызметшісі рөлін ойнады – режиссердің балалық шағының романтикалық бейнесі. Бұл екі онжылдыққа созылған ынтымақтастықтың бастауы болды, оның нәтижесінде көптеген халықаралық наградаларға ие болды, соның ішінде «Үздік ниеттер» (1991) телесериалы, онда ол Бергманның анасын сомдады және болашақ екінші күйеуі, режиссер Билл Августпен танысты. Ол Бо Видербергтің «Жыланның жолы» (1986) және Хенрик Ибсеннің «Жабайы қаз» (1989) туындыларында да ойнады. Скандинавиялық және халықаралық фильмдердің қатарында Биль Августтың «Иерусалим» (1996), Ричард Хоберттің «Көсегенің соңы қайда?» (1999) [оған «Ең үздік актриса» номинациясы бойынша «Гулдбагге» сыйлығы берілді], «Туған күн» (2000), «Мен – Динамын» (2002), Бьёрн Рунге «Егер мен айналып қарасам» (2003) [2004 жылғы Берлин халықаралық кинофестивалінің «Күміс аюы» және тағы да «Ең үздік актриса» сыйлығы], Пер Флайдың «Қасақана өлтіру» (2005), швед-тайвандық «Мисс Кики» (2009) және Ян Троеллдің «Шындық және салдары» (2012) фильмдерін атауға болады. 1981 жылдан бастап Стокгольмдегі Корольдік драма театрында Ингмар Бергман режиссерлік еткен бірнеше спектакльде ойнады, сондай-ақ халықаралық гастрольдерге қатысты. Олардың арасында Уильям Шекспирдің «Гамлет» (1986) пьесасындағы Офелия (осы рөлді ол 1985 жылы тағы бір швед телефильмінде ойнаған), Август Стриндбергтің «Ұйдағы ойын» (1986), Генрих Ибсеннің «Күшелер үйі» (1989) пьесасындағы Нора, Бергманның «Қысқы ертегі» (1994) пьесасындағы Гермиона, Шиллердің «Мария Стюарт» (2000) және Ибсеннің «Адамдар арбағы» (2002) пьесаларындағы Хелене Альвинг рөлдері бар. Сондай-ақ ол ресейлік режиссер Юрий Любимовпен бірге Александр Пушкиннің «Ауру кезіндегі той» (1996) спектаклінде жұмыс істеді. 1983–84 жылдары Гавлеборгтағы Халық театрында (Folkteatern i Gävleborg) режиссер Питер Оскарсонмен Антон Чеховтың «Үш қарындас» пьесасы бойынша жұмыс істеді. 2008 жылы Стокгольмде «Болат магнолиялар» қойылымында ойнады. 1993 жылы «Жас Индиана Джонс жылнамалары» телесериалының екі эпизодында қатысты. Ағылшын тілді елдердегі көптеген көрермендер оны «Жұлдызды соғыстар: Эпизод I – Көлеңкедегі қатер» (1999) және оның жалғасы «Клон шабуылы» (2002) фильмдеріндегі Анакин Скайуокердің анасы Шми Скайуокер рөлімен жақсы таниды. Ол 1999 жылғы «Мария, Исаның анасы» фильмінде Мелинда Киннаманмен бірге Құдай анасының рөлін ойнады. Ол Хелена Бергстроммен бірге швед фильмінде маңызды рөл орындады. 2004 жылы Август «Жылжымалы қамал» фильмінің швед тіліндегі дубляжында Мадам Сулиманға дауыс берді. 2011 жылы ол «Жұлдызды соғыстар: Клон соғыстары» телесериалының үшінші маусымындағы «Үстемдік» эпизодында Шми Скайуокер рөлін қайта ойнады. 2021 жылы көрсетілген Netflix сериалы «Жас патшалар» сериалында Швеция патшайымы Кристина рөлін сомдады. 2023 жылы ол «Blackwater» телесериалында Энни рөлін ойнады, ал оның қыздары Аста мен Альба жас Энни мен Эннидің қызы Мия рөлін ойнады.

Директор

2005 жылы "Уақыт бомбасы" (Blindgångare) атты қысқаметражды фильмімен режиссерлік дебютын жасағаннан кейін, ол 2010 жылы Номи Рапас және Ола Рапас бас рөлде ойнаған "Байонда" фильмімен толық метражды фильмнің режиссері және сценарий авторы ретінде дебют жасады. Фильм 84-ші "Оскар" сыйлығының "Үздік шетелдік фильм" номинациясына Швециядан ұсынылып, көптеген шведтік "Гулдбагге" сыйлықтарымен және басқа да марапаттармен марапатталды; Август "Үздік режиссер" және "Үздік сценарий" номинацияларында жеңіске жетті. 2011 жылдың қазан айында Августқа "Арвингерне" атты жаңа даниялық драма сериалын режиссерлік ету ұсынылды, ол бұл ұсынысты қабылдады. Сериал 2014 жылдың 1 қаңтарында DR телеарнасында көрсетілді. Оның екі кіші қызы сериалда эпизодтық рөлдерде ойнады.

Марапаттар

Көптеген халықаралық наградалар мен номинациялардың арасында, 1992 жылғы Канн кинофестивалінде ол Билл Августтың "Ең жақсы ниеттер" фильміндегі рөлі үшін "Үздік әйел актер" сыйлығын жеңіп алды. Осы фильм үшін ол 28-ші Гулдбагж сыйлығында да "Үздік әйел рөлі" жүлдесін жеңіп алды. 2002 жылы ол өнер саласындағы еңбегі үшін Швеция Корольдігінің "Litteris et Artibus" медалімен құрметтелді.

Жеке өмір

Август Стокгольмде дүниеге келген. Ол екі рет тұрмысқа шығып, әр жолы атын өзгерткен. Оның алғашқы некесі 1982 жылы Клас Остергренмен болды, олардан бір қызы бар; бұл неке 1989 жылы ажырасып кетті. Екінші некесі 1991 жылы Билл Августпен болды, олардан екі қызы бар; бұл неке де ажырасумен аяқталды, ол 1997 жылы болды. Оның үш қызы бар: Агнес, Аста және Альба.