Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі грек хорагиялық ескерткіші Афинада
Ancient greek choragic monument in Athens
Лисикраттың хорагиялық ескерткіші Афина Акрополіне жақын орналасқан. Бұл ескерткіш Дионис театрындағы музыкалық қойылымдардың бай демеушісі, хорег Лисикраттың 335/334 жж. қалалық Дионисияда өткен дитирамб сайысының жеңісін еске алу үшін салған ескерткіші. Ол осы қойылымның литургы болған. Ескерткіш ғимараттың сыртында Коринф ордері алғаш рет қолданылғанымен танымал. Ол қазіргі заманғы ескерткіштер мен құрылыс элементтерінде кеңінен көшірілген.
The Choragic Monument of Lysicrates near the Acropolis of Athens was erected by the choregos Lysicrates, a wealthy patron of musical performances in the Theater of Dionysus, to commemorate the prize in the dithyramb contest of the City Dionysia in 335/334 BCE, of which performance he was liturgist. The monument is known as the first use of the Corinthian order on the exterior of a building. It has been reproduced widely in modern monuments and building elements.
Тарих
Бұл дөңгелек құрылым биік шаршы постаментке орнатылған. Ол бастапқыда қола үш аяқты тұғыр үшін, Лисикрат хорына сыйлық ретінде берілген әсем гүлдік тіреумен безендірілген. Фриздегі мүсін Гомердің Дионис гимнінен алынған Дионис және тиррен пираттары туралы мифті бейнелейді деп саналады. Архитравтың астында және бағана капительдерінің арасында хор үш аяқтарын бейнелейтін екінші фриз орналасқан. Ескерткіште: "Кикин қаласының Лыситей ұлы Лисикрат демеуші болды, Акамант балалар сайысында жеңіске жетті, Теон сыбызғы тартып ойнады, афиналық Лисиад режиссерлік жасады, Евэйнет архонт болды" деп жазылған. Қазір ол Триподон көшесіндегі ("Триподтар көшесі") кішкентай бақта тұр. Бұл көше ежелгі Триподон көшесінің орнында салынған, ол Дионис театрына дейін созылып, бір кезде хор ескерткіштерімен қапталған. 1658 жылы осы жерде француз капуцин монастыры салынды; 1669 жылы монастырь ескерткішті сатып алды, ол 19 ғасырдың басында монастырь кітапханасы ретінде пайдаланылды. Ескерткіш "Демостеннің шамдары" немесе "Диогеннің шамдары" деп белгілі болды, бірақ Джейкоб Спон оның жазуын оқып, оның бастапқы мақсатын анықтады. Жас британдық сәулетшілер Джеймс "Афиналық" Стюарт және Николас Ревет ескерткіштің алғашқы өлшенген суреттерін "Афинаның ескерткіштері" (Лондон, 1762) атты еңбегінде жариялады. Ескерткіш Францияда және Англияда гравералар арқылы танымал болды, ал оның заманауи үлгілері бірнеше ағылшын ландшафты бақтарында назар аударатын элементтерге айналды. Лорд Байрон Грецияға екінші рет келген кезде осы монастырда тұрды. 1818 жылы Франциск монах бағында Грециядағы алғашқы помидор өсімдіктерін отырғызды. 1821 жылы грек Тәуелсіздік соғысы кезінде Османдықтар монастырды өртеп, кейін қиратты, нәтижесінде ескерткіш ауа райының әсеріне ұшырады. 1829 жылы монахтар құрылысты саяхаттап жүрген бір ағылшынға ұсынды, бірақ оны бөлшектеп, тасымалдау қиын болды. Лорд Элгин Грек жаңартылуының символы болған ескерткіш үшін сәтсіз келіссөздер жүргізді. Француз археологтары жартылай көмілген ескерткіштің қираған қалдықтарын тазартып, жоғалған сәулеттік бөлшектерді іздеді. 1876–1887 жылдары архитекторлар Франсуа Буланже және Э. Ловиот француз үкіметінің қолдауымен ескерткішті қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді. 2016 жылдың маусым айында анархистер ескерткішке граффити жазып, "Сіздің грек ескерткіштеріңіз иммигранттар үшін концлагерьлер" деп жазды.
The circular structure, raised on a high squared podium, is the first Greek monument built in the Corinthian order on its exterior. It was originally crowned with an elaborate floral support for the bronze tripod, the prize awarded to Lysicrates' chorus. The sculpture on the frieze is thought to depict the myth of Dionysus and the Tyrrhenian pirates from the Homeric Hymn to Dionysus. Immediately below the architrave and between the column capitals is a second frieze depicting the choragic tripods. The monument is inscribed "Lysikrates son of Lysitheides of Kikynna was sponsor, Akamantis was victorious in the boys’ competition, Theon was pipe player, Lysiades of Athens directed, Euainetos was archon". It stands now in its little garden on the Tripodon Street ("Street of the Tripods"), which follows the line of the ancient street of the name, which led to the Theater of Dionysus and was once lined with choragic monuments, of which foundations were discovered in excavations during the 1980s. In 1658, a French Capuchin monastery was founded by the site; in 1669 the monastery succeeded in purchasing the monument, which by the early 19th century was being used as the monastery library. The monument was popularly known as the "Lantern of Demosthenes" or "Lantern of Diogenes", although a reading of its inscription by Jacob Spon had established its original purpose. The young British architects James "Athenian" Stuart and Nicholas Revett published the first measured drawings of the monument in their Antiquities of Athens (London 1762). The monument became famous in France and England through engravings of it, and contemporary versions of it became eye catching features in several English landscape gardens. Lord Byron stayed at the monastery during his second visit to Greece. In 1818, friar Francis planted in its gardens the first tomato plants in Greece. In 1821 the convent was burned by the Ottomans during the Greek War of Independence, and subsequently demolished, and the monument was inadvertently exposed to the weather. In 1829, the monks offered the structure to an Englishman on tour, but it proved to be too cumbersome to disassemble and ship. Lord Elgin negotiated unsuccessfully for the monument, by then an icon in the Greek Revival. French archaeologists cleared the rubble from the half buried monument and searched the area for missing architectural parts. In 1876–1887, the architects François Boulanger and E. Loviot supervised a restoration under the auspices of the French government. In June 2016, anarchists vandalised the monument with spray paint, writing: "Your Greek monuments are concentration camps for immigrants".
Басқа нұсқалар
Хоррагикалық ескерткіштің танымал британдық нұсқаларына Эдинбургтегі Калтон төбесіндегі Дугальд Стюарт ескерткіші мен Бернс ескерткіші, Абердиндегі бұрынғы Солтүстік шіркеуі мен Элгиндегі Сент-Джайлс шіркеуінің мұнаралары, Ливерпульдегі Сент-Джеймс зиратындағы Хуссисон ескерткіші, Глазгодағы Сарацен фонтаны және Шугборо (Стаффордшир), Таттон Парк және Алтон Тауэрс бақшаларындағы көптеген басқалары жатады. I санаттағы Кичестердегі Сент-Джон евангелист шіркеуі, қазір пайдаланылмайды, ескерткіштің "керемет кішкентай көшірмесімен" безендірілген. Австралияда, Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Сиднейдегі Корольдік ботаникалық бағында оның нұсқасы бар. Ол Мельбурндағы Еске алу ғибадатханасында да қайталанған, онда ол мемориалдың пирамида тәрізді шатырының үстіндегі әшекейлік элементті құрайды. АҚШ-та Хорагикалық ескерткіш Уильям Стрикленд үшін Филадельфиядағы Саудагерлер биржасының куполасының үлгісі болды және ол оны Нэшвиллдегі Теннесси штатының Капитолий ғимаратының үстіндегі купола үшін көшірді. Мэн штатындағы Портленд жартастық шамдарының дизайны осы ескерткіштен шабыттанды. Ол Азамат соғысының ескерткіштері үшін бейімделді және Нью-Йорктегі Сан-Ремо мұнаралары сияқты көптеген сәулет өнері мұнараларын жапты. Ең танымал мысалы – Чарльз және Артур Стоутон сәулетшілері жобалаған және 1902 жылы Нью-Йорктегі Риверсайд драйвінде орнатылған Сайындар мен теңізшілер ескерткіші. Хорагикалық ескерткіштің қоладан жасалған кішкентай көшірмесі Ричард Х. Дрихаус жүлдесімен марапатталады, ол дәстүрлі және классикалық сәулет құндылықтарын сақтайтын заманауи сәулетшіні таниды. Нотр-Дам университетінің Уолш отбасының сәулет залында Хорагикалық ескерткіштің көшірмесімен тәжделген мұнара орналасқан. Вермонт штатының Берлингтон қаласындағы Бірінші қауымдық шіркеудің үстінде де оның көшірмесі бар. Ол 1842 жылы салынды және сәулетші Генри Серль жобалады. Бағаналар арасындағы ашық кеңістіктер шіркеудің қоңырау мұнарасы ретінде қызмет етеді.
Famous British versions of the Choragic Monument include the Dugald Stewart Monument and Burns' Monument both on Calton Hill in Edinburgh, on the towers of the former North Kirk in Aberdeen and St Giles Church in Elgin, the Huskisson Memorial in St James Cemetery Liverpool, the Saracen Fountain in Glasgow and in the gardens at Shugborough, Staffordshire, Tatton Park and Alton Towers among many others. The Grade I listed St John the Evangelist's Church, Chichester, now redundant, is topped with a "preposterous miniature" of the monument. In Australia, there is a version in the Royal Botanic Gardens, Sydney in New South Wales. It is also reproduced at the Shrine of Remembrance in Melbourne where it forms a crowning element at the top of the memorial's pyramid like roof. In the United States, the Choragic Monument was William Strickland's model for the cupola of the Merchants' Exchange in Philadelphia and copied by him for the cupola atop the Tennessee State Capitol building in Nashville. The design of the Portland Breakwater Light in Maine was inspired by the monument. It was adapted for Civil War memorials and capped many Beaux Arts towers, such as The San Remo's towers in New York. The most prominent example is the Soldiers' and Sailors' Monument designed by architects Charles and Arthur Stoughton and erected on Riverside Drive in New York City in 1902. A bronze miniature of the Choragic Monument is handed out for the Richard H. Driehaus Prize recognizing a living architect whose work exemplifies the values of traditional and classical architecture in a contemporary built environment. The University of Notre Dame's Walsh Family Hall of Architecture features a tower crowned by a replica of the Choragic Monument. There is also a replica on top of the First Congregational Church in Burlington, Vermont. It was constructed in 1842 and designed by architect Henry Searle. With open bays between the columns, it serves as a bell tower for the church.