Кіріспе

XVI ғасырдағы ағылшын жалдамалы әскер және саясаткер Томас Стюкли (шамамен 1525 – 1578 жылдың 4 тамызы), сондай-ақ Стукли немесе Стюкли деп те жазылатын, «Жақсы Стюкли» деп белгілі болған. Ол Францияда, Ирландияда және Лепанто шайқасында (1571) шайқасқан, ал Марокко әскеріне қарсы Алказар шайқасында (1578) қаза тапқан ағылшын жалдамалы әскері болды. Ол Рим католигі және протестант патшайым Елизавета I-ге қарсы шыққан.

Отбасы

Ол сэр Хью Стюклидің (1496–1559) кіші ұлы, Девон графтығындағы Батыс Ворлингтон приходындағы Аффтон еншісінің иесі, ежелгі дворяндық әулетінің басшысы, король Генрих VIII-нің жеке күзетшісі және 1545 жылы Девонның шерифі болған. Оның анасы Джейн Поллард, сэр Льюис Поллардтың (1465–1526), Девондағы Король Нимптон еншісінің иесі, Жалпы сот судьясы және оның әйелі Энн Хекттің қызы. Оның король Генрих VIII-нің заңды емес ұлы болғаны туралы болжам бар. Оның әйелдері мен балалары туралы мәліметтер нақты емес.

Мансап

Стуклидің алғашқы ұстаздары Саффолктың 1-ші герцогы Чарльз Брэндон, содан кейін Эксетер епискобы болды, оның үйінде ол қызмет атқарды. Ол 1544–45 жылдары Булоньді қоршау кезінде және 1550 жылы қаланың ағылшыздарға берілуіне куә болды. 1547 жылдан 1550 жылға дейін ол Булоньде штандарт тасушы болып жұмыс істеді, содан кейін Сомерсеттің 1-ші герцогы Эдвард Сеймурдың қызметіне кірді. 1551 жылы оның әміршісі тұтқындалғаннан кейін оған қарсы ордер шығарылды, бірақ ол Францияға қашып, француз армиясында қызмет етті. Оның әскери қабілеті Генри III де Монморенсидің назарына ілікті, сондықтан ол Англияның Генри II-сінен, өзінің жартылай бауыры деп есептелетін Англияның Эдуард VI-сына жолдама хатпен Англияға жіберілді. Ол келгеннен кейін 16 қыркүйекте 1552 жылы Кале қаласын басып алу және Англияға шабуыл жасау жоспарларын ашты, оның сөзіне сүйенсек, осы мақсатта Англияға келген. Джон Дадли, Нортумберлендтің 1-ші герцогы, Стуклиге ешқандай сыйақы төлеуден бас тартып, француз патшасының достығын алу үшін Стуклидің айтқандарын сенбеушілікпен қабылдағандай болды. Француздар қабылдаған жоспарлардың авторы болуы мүмкін Стукли бірнеше ай бойы Лондон мұнарасында түрмеде отырды. Содан кейін Стукли Флоридадағы колония құру жоспарын жасады, сол кезде испан және француз қоныс салушылары оны қызу таластырып жатқан еді (Испан Флоридасын қараңыз). Осы мақсатта ол патшайымнан өзінің бес кемесіне қосымша 100 тонналық кеме (ішінде 100 адам және теңізшілер) беруді сұрады. Темізде патшайым үшін теңіз парады өткізгеннен кейін, ол 1563 жылғы маусымда өзінің флотын Ирландияның Мюнстер жағалауына француз, испан және португал кемелерін тонау үшін жіберді.

Мұра

Стуклидің мансабы замандастарына үлкен әсер етті, ал өлімінде де оның өмірінде болғандай көптеген болжамдар мен әңгімелер туды. 1594 жылы басылған, көбінесе Джордж Пилге жатқызылатын «Альказар шайқасы және капитан Стуклидің өлімі» атты пьеса, шамасы 1592 жылы қойылған. Онда Стуклидің Лиссабонға келгені және оның мавр экспедициясы туралы айтылады; ол өлім алдындағы ұзақ сөйлеген сөзінде өмірінің оқиғаларын қысқаша баяндайды. Кейінірек жарық көрген «Капитан Томас Стуклидің өмірі мен өлімінің танымал тарихы» (Томас Павьер үшін басылған, 1605), мүмкін, Хенслоудың айтуынша, 1596 жылдың 11 желтоқсанында қойылған «Стьютл» пьесасы болар. Бұл – біографиялық шығарма, ол оқиғаларды тізбектеп көрсетеді және көне пьесалардың, Дома Антониу және Стукли туралы пьесалардың жиынтығынан құралған сияқты. Оның оқиғалары түрлі балладалардың да тақырыбы болған. Стуклидің толық өмірбаяны, негізінен ағылшын, венециялық және испан мемлекеттік құжаттарына сүйене отырып, Р. Симпсонның 1605 жылғы пьесасының басылымында (Шекспир мектебі, 1878, 1-том) жарияланған, онда Стуклидің балладалары да басылған. Замандас поэзиясындағы сілтемелер Дайс Пилдің шығармаларындағы «Альказар шайқасы» пьесасына жазған кіріспесінде келтірілген.