Кіріспе
Ричард Мэтисонның кейбір басылымдарда осы атпен шыққан әңгімелер жинағы. "Күннен үшінші" – американдық телеантологиялық сериясының он төртінші тарауы. Ол Ричард Мэтисонның 1950 жылғы қазан айында "Галактика ғылыми фантастика" журналының бірінші санында алғаш жарияланған осы аттас қысқа әңгімесіне негізделген.
"Third from the Sun" is the fourteenth episode of the American television anthology series The Twilight Zone. It is based on a short story of the same name by Richard Matheson which first appeared in the first issue of the magazine Galaxy Science Fiction in October 1950.
Сюжет
Әскери базада жұмыс істейтін ғалым Уилл Стурка, ядролық соғысқа дайындық ретінде басқа қызметкерлермен бірге түрлі құртқыш қарулар жасап шығарады. Стурка құтылудың жалғыз жолы – солтүстіктегі басқа базада сақталған эксперименталды, құпия ғарыш кемесін ұрлау екенін түсінеді. Ол өзінің досы Джерри Риденді, ғарыш кемесінің ұшқышы ретінде оқытылған, олардың әйелдері мен Стурканың қызы Джодиді алып келуді жоспарлайды. Екі ай бойы құпия түрде кемеге жабдықтар жеткізіп, кетуге дайындық жасайды. Бір күні Стурка Карлинг деген әріптесімен сөйлеседі, ол оған 48 сағаттан кейін соғыс басталады деген қауесет естігенін қуана айтады. Стурка болашақ апатқа деген наразылығын білдіргенде, Карлинг қорқып, Стурканың не айтқанына және не ойлағанына сақтық танытуын қалайды. Үйде Стурка отбасына сыр ашады, қару жасауға көмектескені үшін өзін кінәлі сезінетінін мойындайды, бірақ ол тек үлкен механизмнің бір бөлігі ғана екенін, әйтсе де жауапкершіліктің бір бөлігі өзінде екенін түсінеді. Оның қызы ауада қорқынышты сезім бар екенін, бір нәрсе жақындап келе жатқанын және оны барлығы сезінетінін айтады. Стурка уақыттың таусылып бара жатқанын түсінеді. Стурка мен Риден жоспарларын іске асыруға шешім қабылдайды – отбасыларын ғарыш кемесі орналасқан жерге алып барып, Риден пара берген байланыс адамының көмегімен кемеге кіріп, планетадан мәңгілікке кетіп қалуға ниеттенді. Карлинг Стуркамен сөйлескеннен бері күдікпен қарап, Стурканың үйінде оларды тыңдап, жоспарларын естіп алады. Сол түні барлығы карта ойнауға жиналады. Риден ғарыш кемесін сынақтан өткізген кезде, әскерилер 11 миллион миль қашықтықтағы, өздеріне ұқсас өркениеті бар кішкентай планетаны тапты – қашуға өте қолайлы орын. Ойын барысында Карлинг күтпеген жерден есікте пайда болады және топтың не жоспарлап отырғанын білетінін айтады. Ол сондай-ақ қиындықтарға да меңзеп: "Қырқ сегіз сағат ішінде көп нәрсе болуы мүмкін" дейді. Карлинг кеткеннен кейін, Стурка жоғары жақтағыларынан қоңырау алып, базаға оралуға бұйрық алады. Ол Риденмен бірге әйелдерге дереу кету керектігін айтады. Бес адам ғарыш кемесі орналасқан жерге жеткенде, Стурка мен Риден байланыс адамын көреді, ол жарық шығарады. Байланыс адамы алға қадам басқанда, оның қарулы Карлинг екені анықталады. Ол Стурка мен Риденді қақпадан алыстатып, билікті шақыруға дайындалады. Көлікте күтіп тұрған әйелдер Карлингтің оларды шығарып салуын бақылайды. Джоди кенеттен машинаның есігін ашады, Карлингтің қолындағы қаруды ұрып тастайды және ер адамдарға оны басып, есінен айыруға жеткілікті уақыт береді. Топ асығып кемеге кіріп, оларды қуып келе жатқан күзетшілермен күреседі. Сол күні кешке қарай топ құтқарылып, жойылуға тағдырланған планетасынан аман-есен қашып, бағытына бет бұрады. Стурка олар бара жатқан ғарыш әлемінде адамдардың өмір сүретініне сенудің қиын екенін айтады. Риден кемедегі экранда олардың құпия бағытын көрсетеді, ол 11 миллион миль қашықтықта орналасқан, Күннен үшінші планета, "Жер".
Қабылдау
Эмили Ван Дер Верф The A.V. Club сайтында A бағасын берді және сюжеттік өткелді "негізді түрде әйгілі" деп атады.