Кіріспе
Солтүстік Америкадағы бұрынғы жүк темір жолы
Монреаль, Мэн және Атлантик темір жолы – 2002-2014 жылдар аралығында АҚШ-тың Мэн және Вермонт штаттарында және Канаданың Квебек провинциясында жұмыс істеген II сыныпты жүк темір жолы. Оның штаб-пәтері Мэн штатының Хермон қаласында орналасқан. Оның канадалық еншілес компаниясы Монреаль, Мэн және Атлантик Канада компаниясы деп аталды, кеңсесі Фарнхэмде (Квебек) орналасқан. Магог пен Шербрук арасындағы бір шағын учаскедегі тәуелсіз меншіктегі, баяу жылдамдықты туристік пойызды (Орфорд Экспрессі) есептемегенде, MMA жүйесінде жолаушылар тасымалы болған жоқ. MMA және оның канадалық еншілес компаниясы 2013 жылдың тамызында Lac Mégantic темір жол апатының тікелей салдарынан 11-тарау/CCAA банкроттық қорғауына өтті, 2013 жылдың шілдесіндегі басқарылмайтын пойыз оқиғасы салдарынан шамамен 200 миллион долларлық зиян келді және 47 адам қаза тапты. MMA активтері 2014 жылдың 21 қаңтарында Fortress Investment Group, LLC еншілес компаниясы Railroad Acquisition Holdings, LLC компаниясына аукцион арқылы сатылды. 1,6 миллион долларлық құны бар 15 локомотив келісімге кірген жоқ және жеке сатылады. Сату 23 қаңтарда банкроттық судьялармен бекітілді, активтерді беру 2014 жылдың 31 наурызына дейін немесе одан бұрын күтілуде. Railroad Acquisition Holdings, LLC бұрынғы MMA темір жол желілерін пайдалану үшін Central Maine and Quebec Railway деп аталатын жаңа темір жол құрды. CM&Q 2020 жылдың маусым айында Canadian Pacific Railway компаниясымен сатып алынды.
2003 Сатып алынған активтер
ММА 2002 жылдың қазанында құрылған. Темір жолдың 72,8%-ы Rail World компаниясына (54,7 миллион доллар) және 12,8%-ы Caisse de dépôt et placement du Québec компаниясына (7 миллион доллар) тиесілі болды, ал қалған үлестері он бес жеке инвесторға бөлінді. Iron Road Railways сенімдісі арқылы сатудың аяқталуы 2003 жылдың қаңтарында болды, содан кейін ММА 745 мильді (1199 км) құрайтын темір жол желісінде жұмысын бастады. Күн сайын шамамен 25 пойыз қатынайтын, ал компанияда 350-ге жуық адам жұмыс істеді. ММА логотипі Бангор және Арусток темір жолының логотипіне негізделген.
2003-2010 Шығындарды қысқарту
MMA жұмысын бастағаннан кейін бірден-ақ теміржолдың ең ірі екі тұтынушысы, Миллинокет және Ист-Миллинокеттегі екі ірі Солтүстік қағаз фабрикасы банкроттыққа ұшырап, жабылды. ММА бұған жауап ретінде жұмысшы санын 275 адамға дейін қысқартып, жалақыны 40 пайызға төмендетті. Теміржолдың трафик ағынының 60 пайызын құраған целлюлоза-қағаз және ағаш өнеркәсібінің құлдырауы 2003 жылы 60 миллион долларлық құны бар компанияны тиімсіз етті. Квебек депозиті және орналастыру банкінің бухгалтерлері 2008 жылдан бастап компанияның ММА-ға салған инвестициясын номиналды 1000 долларға дейін төмендетті. ММА 2006 және 2008 жылдары қосымша жұмысшыларды жұмыстан босатты, себебі компанияның пайда табуға тырысуы қиын болды. 2010 жылдың көктемінде ММА пойыз экипаждарын екі адамнан бір адамға дейін азайтты, қашықтан басқару жүйесін орнатты және жалпы жұмыс күшін 175 адамға дейін қысқарды (2006 жылғы көрсеткіштен екі есе кем). Бұл шаралардың арқасында жылдық жалақыдан 4,5 миллион доллар үнемделді деп есептелді. Сол жылы компания бұрынғы BAR желісінің солтүстік бөлігінің 375 км-ін (233 миль) мемлекетке сатты; бұл учаске өте нашар күйде болғанмен, сатудан 20 миллион доллар түсті, оның 7 миллионы 2003 жылғы ММА акционері La Caisse de dépôt et placement du Québec-тен алынған қарызды өтеуге жұмсалды. Жолды күтіп-жөндеуге және жабдықтарға қаражаттың жетіспеуі, қолайсыз қысқы ауа райы және, мүмкін, бір адамдық экипаждармен жұмыс істеу салдарынан, 2003 жылдан 2013 жылға дейін ММА-ның апат деңгейі 1 миллион шақырымға 36,1 апатқа жетті, бұл Солтүстік Американың барлық теміржолдары үшін тіркелген орташа көрсеткіштен (14,6/1 миллион шақырым) жоғары. Өндірушілердің клиенттерге аз көлемде, уақытылы жеткізіп беруге деген сұранысын қанағаттандыру үшін қоймадағы тауарларын азайту қажеттілігіне байланысты жүк көлемі азайды, сондықтан олар MMA-ға қарағанда жылдам және сенімдірек жүк тасымалдау компанияларын таңдады.
2008 жылғы Шығыс қалашықтарының жолаушылар ұсынысы
2008 жылы Монреаль мен Шербрук арасындағы бағыт бойынша жолаушылар пойызы қызметін Шығыс қалашықтарына қайтару туралы ұсыныс зерттелді, бірақ іске асырылмады. St Jean sur Richelieu-дан Шербрукке дейінгі жолдың MMA-ға тиесілі бөлігі Via Rail жолаушылар пойыздарын қабылдау үшін жолдар мен көпірлерді қымбатқа жөндеуді қажет еткен.
2011 жылы Твин Риверс қағаздар бойынша дау
2011 жылы бұрынғы BAR желісінің ең ірі тұтынушысы – Мэйн штатының Мадаваска қаласындағы «Твин Риверс қағаз» компаниясы, «MMA-ның аса жоғары баға саясаты, тиімсіз қызмет көрсету және тудыратын ыңғайсыздықтар» деп сипатталған мәселелерге байланысты, бірнеше жылдан бері Канаданың Ұлттық темір жолымен тікелей жұмыс істеуге рұқсат беруді талап ететін АҚШ округтік сотының ісіне қатысты. MMA Мадаваскадан (МЕ) Сент-Леонардтағы (НБ) CN-мен байланыс нүктесіне дейінгі 24 мильдік (39 км) қашықтыққа теміржол вагондарын тасымалдау үшін, CN-нің Монреальге (Квебек) дейін осы жүкті тасымалдау құнынан артық төлем талап еткен. «Фрейзер Пеперс» компаниясы және оның құқығын мұрагерлік еткен «Твин Риверс қағаз» компаниясы MMA-ның қызмет көрсету сапасы мен бизнес-тәжірибесіне қатысты, мерзімінде тасымалдама жасалмауы және рельстерді нашар күткені туралы шағымдарын білдіріп келген. Сот арқылы MMA-ның жергілікті монополиясынан құтыла алмағаннан кейін, «Твин Риверс қағаз» компаниясы өнімдерінің барлық көлемін Канада-АҚШ шекарасы арқылы Эдмундстон қаласына (Нью-Брансуик) жүк көлігімен тасымалдап, тікелей CN пойыздарына тиеуге мәжбүр болды.
2010 жылы Солтүстік Мэнде тастап кету
2010 жылдың ақпан айының басында ММА 2003 жылы ММА сатып алған Bangor & Aroostook Railroad негізгі желісінің бөлігі, Мадаваска мен Миллинокет арасындағы 233 мильді (375 км) жолды тастап кету ниетін білдірді. Бұл туралы Жерүсті көлік кеңесіне хабарлама жолданды. Кейіннен STB сәуір айының соңында өтініш бойынша іс-қимылды кейінге шегерді, себебі теміржол басшылығы мен Мэн штатының өкілдері желілердің тасталуын болдырмау үшін келіссөздер жүргізуге келісті. Штат бұл аймақтың экономикасына кері әсер ететінін мәлімдеді. Мемлекеттік заң шығарушылар штаттың желілерді сатып алып, Вермонт штатындағыдай жүк тасымалын келісімшарт негізінде жүзеге асыруды ұсынды. 2010 жылдың 20 қазанында теміржол Мэн штатының үкіметімен солтүстік Мэндегі 233 мильді (375 км) жолды 20,1 миллион долларға сату туралы келісімге келді. Жерүсті көлік кеңесі MM&A-ның жолдарды тастауын 2010 жылдың 28 желтоқсанында мақұлдады, бұл штатқа оларды сатып алуға мүмкіндік берді. Мэн штаты 2011 жылдың 5 сәуірінде J. D. Irving Limited компаниясының еншілес компаниясы Irving Transportation Services компаниясына желіні пайдалануға мемлекеттік келісімшарт берді. 2011-2012 жылдары ұзақ жылдар бойы күтімсіз қалған желіге 10,5 миллион доллар көлемінде федералды қаржыландырылатын жөндеу жұмыстары аяқталды, оның ішінде 50 000 рельс және тас төсеніштің бөліктері ауыстырылды. Irving Transportation Services, New Brunswick Railway Company (және еншілес компаниялары New Brunswick Southern Railway / Eastern Maine Railway) иесі және операторы, 2011 жылдың маусым айында желіні пайдалану үшін жаңа еншілес компания – Maine Northern Railway құрды. Ол қосымша отыз жұмысшыны жұмысқа алды және қосымша локомотивтер мен вагондарды сатып алды. 2011 жылдың желтоқсанында ММА Мадаваска, Мэн және Ван Бюрен, Мэн арасындағы қалған 25 мильді (40 км) жолды, ММА-ның солтүстік Мэндegiгі соңғы учаскесін, Ирвингке тікелей сатуға келісті. Қаржылық жағдай нашарлап, 2011 жылы ММА жылына 4-5 миллион доллар зиянға ұшырады. Бұл талаптарды Канада Көлік министрлігі жүзеге асырды. Осы талаптардың орындалмауына ММА-ның 2002 мен 2012 жылдар аралығында жолға күтім жұмыстарын кейінге шегергеніне байланысты болды, себебі компания шығындарды қысқартуға тырысты. ММА жаңа "Жолдардың қауіпсіздігі ережелері" күшін жойды және "Теміржол желілерін беру және тоқтату" талаптарын ескере отырып, Канада Көлік заңының 140-бабын орындамай, пойыз жұмысын тоқтатуға жеткілікті себеп болды деп мәлімдеді. Аталған заңнамада теміржол компаниялары кемінде бір жыл бұрын хабарлауы тиіс. ММА-ның қызметін тоқтатуынан зардап шеккен екі жергілікті клиент, F. Ménard Inc. және Meunerie Côté Paquet, теміржолға қарсы сот процесін бастады. 2013 жылы ММА желіні тастап, жергілікті муниципалитеттерге сатуға тырысты. Егер сатылым сәтті аяқталса, жолдың нашар жағдайына байланысты рельстер алынып, жері теміржол жолына айналдырылуы мүмкін.
2012 жылғы мұнай тасымалы
ММА 2002 жылы құрылғаннан бері орман шаруашылығындағы негізгі клиенттерінің экономикалық қиындықтарына байланысты үнемі қаржылық күреске түсіп келеді. Мэн және Квебек штаттарындағы орман шаруашылығы 2008-2010 жылдардағы Ұлы дағдарыс кезінде қиын жағдайға түсті. 2010 жылы ММА жұмыс күшін күрт қысқартты және операциялық шығындарды бақылау және қарызын басқару үшін Солтүстік Мэндегі жүздеген шақырымдық теміржол участасын сатты. Компанияның жағдайы 2012 жылы ММА мұнайды теміржол арқылы тасымалдауды табысқа жету жолы ретінде қабылдаған кезде өзгерді. Мұнай тасымалдау компанияға жұмыстан босатылған қызметкерлерді қайта жұмысқа алуға және қосымша локомотивтер сатып алуға (1986 жылы салынған, кейін қайта жаңартылған General Electric C 39-8) мүмкіндік берді. ММА арқылы тасымалданатын мұнай Сент-Джон, Нью-Брансуик қаласындағы Ирвинг мұнай өңдеу зауытына жіберілді. 2013 жылдың басында экологиялық ұйымдар мен Мэн штатының шенеуніктері ММА және оның бәсекелесі Pan Am Railways теміржолдарындағы шикі мұнай көлемінің артуына алаңдаушылық білдірді, бұл екі теміржолда да болған бірнеше ұсақ апаттарға байланысты болды. Мэн штатының Қоршаған ортаны қорғау департаментінің директоры Скотт Уиттиердің айтуынша, "Теміржол арқылы шикі мұнай тасымалдау алаңдатады, себебі көбінесе теміржолдар сезімтал су объектілеріне өте жақын орналасқан, сондықтан біз дайындалуымыз керек болатын қауіп туғызады". 2013 жылдың наурызында Associated Press агенттігіне берген сұхбатында ММА бас директоры Роберт Гриндрод бұл алаңдаушылықты жоққа шығарып, "Статистика қанша тасымалданғанын көрсетеді, бірақ менің білуімше, ешқандай мұнай төгілген немесе шығарылмаған", - деді.
2013 жылғы Фронтенак отын төгілуі
2013 жылдың 11 маусымында MMA локомотиві Frontenac қаласының жанында (Квебек провинциясының Lac Mégantic қаласынан шамамен шығысқа қарай) маневр жасау кезінде отын багының тесілуінен дизель майы төгілді.
2013 жылғы Лак-Мегантик апаты
2013 жылдың 6 шілдесінде C30 7 5017, VB қашықтан басқару кабозы, C30 7 5026, CITX SD40 2 3053, C30 7 5023, CEFX SD40 2 3166, буферлік вагон ретінде пайдаланылатын жүк вагоны және шикі мұнай өнімдерін тасымалдайтын 72 DOT 111 вагонынан тұратын MMA 2 пойзы Квебек провинциясының Лак-Мегантик қаласының орталығында рельстен шығып кетті. Нант қаласында экипаж алмастыру үшін тоқтағаннан кейін ешкім басқармаған, қашып кеткен пойыз шамамен сағат 1:20-де рельстен шығып, төрт вагоны жарылды. Қаланың орталық бөлігі қатты зардап шекті, көптеген бизнес және тұрғын үйлер толығымен қирады. Көптеген тұрғындар үйлерін немесе жұмыстарын жоғалтты; 47 адам 1864 жылғы Сент-Илаирдегі теміржол апатынан кейін Канада тарихындағы ең қасіретті теміржол апатында қаза тапқан деп есептеледі. Локомотивтер вагондардан рельстен шығу алдында бөлініп кетті. Rail World президенті және бас директоры Эдвард Буркхардт 2013 жылдың 10 шілдесінде апаттан кейін алғаш рет Лак-Мегантикке келді, бірақ тұрғындар тарапынан наразылыққа ұшырады. Апаттан кейін теміржолдың қауіпсіздігіне күмән туды. Пойыз түнде басты желіде қараусыз және дұрыс бекітілмей қалдырылды, бір локомотив іске қосылған күйде, Нанттан Квебекке қарай 0,92% еңіспен төмен түсіп, Лак-Мегантик қаласының орталығына кіретін қисыққа дейін жетті. Ол кезде жол 7,2 километрге созылып, 360 футқа төмендеген еді. Теміржолдың пневматикалық тежегіштері, жергілікті өрт сөндіру бригадасы локомотивті өртті сөндіру үшін тоқтатқаннан кейін босатылған болуы мүмкін, нәтижесінде майға толы вагондар қалаға қарай төмен домалап, жеткіліксіз мөлшерде қол тежегіштері қойылғандықтан тоқтатылмады. Буркхардт жауапкершілік сақтандыру сомасын жариялаудан бас тартты, бірақ шілде айының ортасында: «Біздің аман қалуымыз күрделі мәселе. Біз қазір осыны талдап жатырмыз» деді. Желінің жағдайына қатысты да сұрақтар туды; 11 шілдеде «Магог» газеті теміржолдың әрбір он тірегінің біреуі шірігенін, көптеген бұрандалардың қолмен алына алатындай бос екенін хабарлады. Апаттан кейін MMA Лак-Мегантик пен Джекман (Мэн штаты) арасындағы желілердегі жұмысын тоқтатты, бұл Мэн мен Квебек арасындағы теміржол тасымалын тоқтатты, бірақ зардап шеккен аймақтан тыс қозғалыс жалғасты. Квебекте MMA компаниясы Farnham қаласынан қысқартылған штатпен жұмысын жалғастырды, 2013 жылдың шілдесінде 24 канадалық және 64 американдық қызметкерді жұмыстан босатты, өйткені Лак-Мегантиктегі апат салдарынан желі бұзылған күйде қалды. MMA компаниясының жалпы кірісі үштен екіге төмендеп, бұзылған желіде ай сайын 1 миллион доллар кіріс қалды. Бас директор Буркхардттың сөзіне сүйенсек, «Бұл біздің компаниямызға шығын әкелуі мүмкін. Бұл біздің инвестициямызға, қызметкерлердің жұмысына, Квебек пен Мэндегі клиенттердің теміржол қызметіне нұқсан келтіруі мүмкін». 2013 жылдың 30 шілдесінде Мэн штатының Көлік департаменті MMA-ның теміржол клиенттері үшін төтенше жоспарлар жасады, егер MMA толықтай жұмысын тоқтатса, жергілікті зауыттардың жүктерін тасымалдау үшін Мэн штатындағы барлық жүк теміржолдарына хабарласты. Бұл жоспарлар АҚШ-тың федералды заңнамасына сәйкес әзірленді, ол банкротқа ұшыраған теміржол желісін сатып алушы табылғанға дейін жұмыс істеуі үшін сенімгерді тағайындауды талап етеді, себебі теміржол көптеген аймақтарда монополиялық мәртебеге ие.
2013 Қаржылық қиындықтар және банкроттық
Апаттан кейін Rail World компаниясы сот процестері мен Лак-Мегантик қаласының орталық бөлігінің қирауына байланысты қоршаған ортаны тазалауға кеткен жүздеген миллион долларлық шығындарды төледі. Апаттың қаншалықты шығыны жауапкершілік сақтандыру арқылы өтелгені әлі белгісіз. Жұмыстан босатылған MMA қызметкерлері оларға тиесілі ақыны алуда қиындықтарға тап болды, ал жеткізушілерге жіберілген чектер жеткіліксіз қаражат болғандықтан қайтарылды. 2013 жылдың 7 тамызында компания Монреальдегі Квебек жоғары сотына (Компаниялардың кредиторларымен келісім туралы заңға сәйкес) (11-тарау бойынша) банкроттықтан қорғау туралы өтініш берді. Буркхардттың сөзіне қарағанда, АҚШ және Канада еншілес компанияларының қаржылық міндеттемелері «қазіргі таңдағы активтерінің құнынан, болашақтағы сақтандыру төлемдерін қоса алғанда, асып түседі, бұл Лак-Мегантиктегі қайғылы оқиғаның тікелей салдары». 11-тарау және АЕК бойынша іс-қимыл – осы трагедиялық жағдайда барлық тараптарға әділ қарауды қамтамасыз етудің ең тиімді жолы. MMA-ның АҚШ-тағы активтері 50-100 миллион долларға, ал Канададағы активтері 18 миллион доллардан кем болды, оның ішінде рельстің өзі де бар. Компания 2005 жылғы Федералдық теміржол әкімшілігінен алынған қарыз бойынша 27,5 миллион доллар, 2009 жылғы Wheeling and Lake Erie Railway берген несие желісі бойынша 6 миллион доллар, сондай-ақ басқа кредиторлар мен салық органына 3,5 миллион доллар қарыз болды. NBM Railways компаниясының иесі J.D. Irving, MMA Canada-ның ең ірі кепілсіз кредиторы болып табылады, оның қарызы 2,35 миллион долларды құрайды. Лак-Мегантиктегі оқиғаның жалпы құны 200 миллион доллардан асты, ал MMA-ның жауапкершілік сақтандыруы 25 миллион долларды құрады. Банкроттық жарияланғаннан кейін 85 MM&A қызметкері желідегі барлық станцияларға, Лак-Мегантикке ерекше назар аудара отырып, қызмет көрсетуді жалғастырды, себебі шілде айындағы оқиға мен өрт салдарынан барлық жолдар жабық болды. Олардың 15-і 20 тамызда жұмыстан босатылды. 2013 жылдың 13 тамызында Канаданың көлік агенттігі 2013 жылдың 20 тамызынан бастап MMA-ның жарамдылық сертификатын жоюды жоспарлап отырғанын хабарлады, себебі жауапкершілік сақтандыруы жеткіліксіз болды. Бұл MM&A-ға Канадада жұмыс істеуге тиым салуға әкеп соғар еді. 20 тамыз күні мерзім кейін 1 ақпанға, содан кейін 1 сәуірге дейін ұзартылды. Сақтандыру полисінің франшизасы ширек миллион доллардан төменгі жауапкершілік талаптарын қамтамасыз етпегендіктен, Квебек жоғары соты MMA-ның банкроттығында осы соманы MMA-ға қатысты болашақ оқиғалардың құрбандарына бөліп қойды. 12 қыркүйекте Канада көлігі MMA желісінің бір бөлігін алты учаскені тексеруден кейін, оның ішінде пропан қоймасына жақын жерде ақаулы рельстердің көптігі анықталғаннан кейін жапты. 11 қазанда жасалған тексеру сәтсіз аяқталып, Канада көлігі Ленноксвилл мен Лак-Мегантик арасындағы барлық жолға эмбарго салды. Магог пен Шербрук арасындағы MM&A желілерін пайдаланған арнайы туристік пойыз Орфорд Экспресі MMA-дан тәуелсіз 50-100 миллион долларлық жауапкершілік сақтандыруын жүргізді және тұрақты қызметін жалғастыруды жоспарлады. Жаңа жылдық мерекелер мен Хэллоуин аралығында Шербруктан Лак-Мегантикке 5000 келушіні тасымалдау жоспарланған.
2014 жылғы сату
MMA активтері 2014 жылдың қаңтар айында Fortress Investment Group, LLC еншілес компаниясы Railroad Acquisition Holdings, LLC аукционында сатылды, бұл желіні жұмыс істейтін кәсіпорын ретінде сақтап қалу мақсатында жасалды. Бұл топтың 2013 жылдың желтоқсанында берген бастапқы ұсынысы 14,25 миллион АҚШ долларын құрады.
Сот сатылымды мақұлдағаннан кейін бірнеше сағат өткен соң, Great Northern Paper компаниясы Шығыс Миллинокеттегі зауытын 16 аптаға жабу туралы хабарлады. 30 қаңтарда сенімділер банкрот болған темір жол атынан АҚШ сотына талап арыз берді, онда World Fuel Services компаниясы пойыздың қауіпті жүгін дұрыс белгілемегеніне байланысты немқұрайлылық жасады және егер оның нақты тұрақсыздығы мен тұтанғыштығы тасымалдау құжаттарында адал түрде көрсетілген болса, MMA процедуралары оны басты теміржол желісінде қараусыз қалдыруға жол бермес еді. 2014 жылдың 12 мамырында Монреаль, Мэн және Атлантик темір жолы 47 қылмыстық абайсыздық фактісі бойынша айыпталды; пойыз машинисі Томас Хардинг, пойыз операцияларының менеджері Жан ДеМайтер және теміржол қозғалысын бақылаушы Ричард Лабри тұтқындалды және Лак-Мегантик сотында пайда болады. Рейстен шығудан бұрын MMA компаниясында 179 адам жұмыс істеген.