Кіріспе

Британдық саясаткер Вернон Хартсхорн (16 наурыз 1872 – 13 наурыз 1931) – Уэльстің кәсіподақ жетекшісі және Лейборист партиясының саясаткері, 1918 жылдан өмірінің соңына дейін Парламент мүшесі болды. Хартсхорн Оңтүстік Уэльс кенішішілері федерациясының президенті және Ұлыбритания кенішішілері федерациясының ұлттық атқару комитетінің мүшесі болды. Ол 1918 жылғы жалпы сайлауда Огмор округінен Парламент мүшесі болып сайланды. 1924 жылы ол пошта министрі қызметін атқарды, сондай-ақ сол жылы жеке кеңесші тағайындалды және Саймон комиссиясының құрамына кірді. 1930 жылы ол Лорд Приви-Сил болып тағайындалды, ол 1931 жылғы 13 наурыздағы өліміне дейін қызмет етті.

Ерте өмір және білім

Вернон Хартсхорн 1872 жылдың 16 наурызында Монмутширдегі Понтьюан қаласында дүниеге келген. Ол Элен мен Теофилус Хартсхорнның үлкен ұлы болған. Ол туған кезде әкесі көмірші болған, бірақ кейін жергілікті мата және азық-түлік сататын дүкен иесі болды. Олар алғашқы методистер болып табылды, ал Теофилус Хартсхорн жексенбілік мектеп мұғалімі және Кросскей алғашқы методистік шіркеуінің қамқоршысы болған. Әртүрлі дереккөздер Вернон Хартсхорнды ерте жасынан бастап жексенбілік мектеп мұғалімі және діни уағызшы ретінде сипаттайды. Ол, әдетте, үйде, жергілікті мектепте, шіркеуде, жұмыста және жергілікті институттарда білім алған. Балалық шағындағы досы оның Йоркширдегі Оливер Маунт квакер мектебінде бір семестр оқығанын еске алады, онда ол "арифметикадан жақсы білген және ұстаздары қиын деп тапқан есептерді ойдағыдай шеше білген". Оның осы туа біткен математикалық қабілеті кейінірек өте бағалы болып шықты.

Ерте мансап

Оңтүстік Уэльс аңғарларындағы көптеген жас ерлер мен ұлдар үшін сынақ алаңы жергілікті кен орнындағы "қазба түбінде" жұмыс істеу болды, және Хартсхорн да осыдан тыс қалмады. Ол, шамамен 14 жасында, жер астында жұмыс ілеуін бастады, және біз оның 1892 және 1893 жылдар аралығында Риска кен орнының Қара тамыр тізбегіндегі көмір қабатында шамамен бір жыл жұмыс істегенін көрсететін жазба таптық. Денсаулығының нашарлауы салдарынан Хартсхорн 1896 жылдан бастап Аберамандағы Пауэлл Дафрин кен орындарында жер үстінде жұмыс істеуге көшті. Одан кейін ол Кардифф доктеріндегі компания кеңсесіне кіші кеңсе кызметкері болып ауысты. Бұл оған коммерциялық мәселелерді түсінуге мүмкіндік берді, ол кейінірек өмірінде оған өте пайдалы болды. Кейіннен ол Риска кен орындарында Чеквейгмен болып сайланды, бұл лауазым Оңтүстік Уэльс кеншілер федерациясының көрнекті негіздеушісі және болашақ президенті Джеймс Уинстон бос қалдырған еді. Хартсхорн Оңтүстік Уэльс кеншілер федерациясының ісін ілгерілетуге белсенді қатысты. Ол, тағы бір белгілі ертедегі көшбасшы Альфред Онионспен бірге, Оңтүстік Уэльс кеншілер федерациясының Тредегар округін өкілдік етті. 1905 жылы Майстегтегі Кеншілер Агенті болып сайланған кезде Хартсхорн Федерацияның болашақ көшбасшыларының бірі деп есептелді. Ол өте төзімді, кен және саяси мәселелерді жақсы түсінетінін және оған қарсы не нәрсе келсе де, дұрыс деп санайтынын істеуге бейім екенін көрсетті. Ол сол кездегі Оңтүстік Уэльс кеншілер федерациясының жетекшілері, соның ішінде Уильям Абрахам (Мабон), Уильям Брейс және Джеймс Уинстон, оның "кемшіліксіз моральдық қасиеттері, ынтасы, дипломатиялық шеберлігі және қабілеті, экономикалық мәселелер туралы білімі және жақсы басқару қабілеттері" туралы айтып, оны осы лауазымға ұсынды. Ол алдағы жылдары осы қасиеттердің және дағдылардың барлығына мұқтаж болатын. 1912 жылы "Палл Молл Газетте" газетінде ол "Оңтүстік Уэльс көмір бассейніндегі социалистік көшбасшылардың ең көрнектісі және қабілеттісі" деп сипатталды.

Алғашқы саяси мансап

Хартсорн 1910 жылғы қаңтардағы жалпы сайлауда Орта Гламорганшир сайлау округінде Лейбористтік партиядан кандидат болуға тырысты. Осы жолы Оңтүстік Уэльс кеншілер федерациясының қолдауын ала алмады және сайлаудан бас тартуға мәжбүр болды. Ол 1910 жылғы сәуірдегі қосымша сайлауда және сол жылдың желтоқсанындағы жалпы сайлауда да Лейбористтік партиядан кандидат ретінде қайта қатысты. Екі сайлаудың да барысында Оңтүстік Уэльс кеншілер федерациясы оны қолдады, бірақ ол жеңіске жете алмады.

Көмір даулары

1912 жылғы Ұлттық көмір шабуылы кезінде баспасөзde Хартсхорн туралы жауынгер, экстремист, социалист, талапкер, келісімге келмейтін және қиындық іздеуші деп айтылған. Дегенмен, ол Ронддадан шыққан жас социалистер тобының құрамына кірмеді, олар Уильям Абрахам сияқты кәсіби одақ басшылығының стилін қатаң сынаған «Шахташылардың келесі қадамы» атты синдикалистік манифесті жариялады. Сондай-ақ ол келіссөздер мен ымыраға келуге, көмір кеншілерімен кез келген құнмен ынтымақтастыққа қарсы болған жоқ. Ол «ереуіл құралын» қолдануға болады және қолдану керек деп сенді. 1912 жылғы шамамен 1 миллион шахтердің ереуілі бұрын-соңды болмаған оқиға еді. Үкімет 1911 жылғы Тонипанди көтерілісінен де ауқымдырақ болатын жағдайларға қауіптеніп, дауға араласуға шешім қабылдады. Бір айдың ішінде парламент арқылы ең төменгі жалақы туралы заң қабылдалды. Кеншілердің жалақысын реттеу толыққанды дұрыс болмаса да, заңнамада ұлттық ең төменгі жалақының алғашқы үлгісі енгізілді. Лондондағы келіссөздерде маңызды рөл атқарған Хартсхорн жалақы туралы заңға құлшыныс танытпады және оны мәселенің соңғы шешімі деп қабылдауға болмайтынын айтты. Ол егер шахтерлер жұмысқа оралуға шешім қабылдаса, бұл жеңіліс емес, тек олардың жеңісін сынап көру үшін жасалған қадам деп есептеді. Ереуіл 1912 жылдың 6 сәуірінде аяқталды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Британияда көмір өндірісі 1913 жылы ең жоғары шағына жетті, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс индустрияға жаңа қиындықтар әкелді. Соғыс барысында көмір шахталары мен әскер арасында жұмыс күші үшін үздіксіз күрес болды, ал міндетті әскери қызмет еңбек қозғалысын бөліп тұрған басқа да мәселелерден гөрі күштірек айқын дау тудырды. Сонымен қатар, соғыс инфляцияны әкелді, бірақ кеншілердің жалақысы өмір сүру құнының өсуімен бірге өспеді. Шахта басшылары үшін кеншілердің және ұлттың мүдделерін теңестіру қиынға соқты. 1915 жылдың наурыз айында Ұлыбритания Кеншілер Федерациясы жалақыны 20 пайызға көтеруді талап етті. Көмір иелері жалпы ұлттық жалақыны көтеру туралы келіссөздерге бармады, ал келіссөздер аудандық деңгейге көшті. Көптеген аймақтарда қанағаттанарлық келісімдерге қол жеткізілді, бірақ Оңтүстік Уэльстегі көмір иелері 10 пайыздан артық ұсыныс жасаудан бас тартты. 1915 жылдың 15 шілдесінде Уэльсте шамамен 200 000 кенші ереуілге шықты. Хартсхорн және басқа Федерация басшылары кеншілерді ереуіл жоспарларынан бас тартуға және жұмыс істеп тұрып келіссөздерді жалғастыруға шақырды. Олар ел соғыста болғандықтан ереуілге халықтың қолдауының болмайтынын, сондай-ақ теңіз қорғанысы көмірге байланысты екенін түсіндірді. Бұдан өзге, Федерацияның беделіне қатысты ұзақ мерзімді тәуекелдер де болды. Кейбіреулер оны кеншілерді "сатумен" айыптады. 1915 жылғы Көмір ереуілі даулы болды, кейбіреулер кеншілерді патриоттық емес деп қарады, ал басқалары шахта иелерін сынады. Қалай болғанда да, бұл маңызды оқиға болды және оқ-дәрі министрі Ллойд Джордж Соғыс қару-жарағы заңын қолданды, бұл ереуілді заңсыз деп жариялады. Ол сондай-ақ тікелей кеншілермен сөйлесу үшін Кардиффке сапар шекті. Олар қарсылық танытып, көптеген талаптарын орындағаннан кейін жұмысына оралды. 1916 жылдың қараша айында Уэльсте жалақыны көтеру үшін тағы бір ереуіл болды. Бұл жолы үкімет индустрияны бақылауға алды және ол келесі төрт жыл бойы үкімет бақылауында қалды. Соғыс кезінде Хартсхорн басқа кеншілер басшыларымен бірге әскерлердің моральдық жағдайын және тұрмыс жағдайын бағалау үшін Батыс майданына барды. Ол 1915 жылы құрылған Көмір өндіруді ұйымдастыру комитетінің (CMOC) мүшесі болды, кейіннен Кен орындарын бақылаушының кеңесші кеңесіне де кірді. Ол сондай-ақ 1917 жылғы Өнеркәсіптік тәртіпсіздіктерге қатысты тергеу комиссиясының Уэльстен үш комиссарының бірі және Оңтүстік Уэльстегі Colliery Recruiting Court мүшесі болды. 1918 жылдың қаңтарында ол CMOC-ке қызметі үшін OBE орденімен марапатталды. Соғысқа дейін және соғыс жылдары әйелдердің сайлау құқығы үшін күрес жалғасты, және Хартсхорн қолдаған күрес осы болатын.