Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Истван Бато (1812–1890) – 19 ғасырдағы Мажарстанның солтүстігіндегі Мишкольц қаласының белгілі азаматы болды. Оған қатысты бірнеше жергілікті аңыз бар, және Мишкольц тұрғындары сенімсіз болғанымен, Батоның қалауына бағынбағандарға арнаған қарғыстарымен байланысты кейбір дәстүрлер әлі де сақталған.
István Bató (1812–1890) was a prominent citizen of the northern Hungarian city of Miskolc in the 19th century. Several local legends are linked to him, and although the citizens of Miskolc are not superstitious, some traditions connected with the curses Bató laid on those who defy his will, remain.
Өмірбаян
Бато бидай саудасымен айналысатын бай адам еді. Ол Естер Имре есімді бай қызға үйленді және екі қызы болды: Эстер (1837 ж.т.) және Борбала (1842 ж.т.). Борбала бала кезінде қайтыс болды, ал Эстер өзінен бірнеше жас үлкен бай заңгерге үйленуге мәжбүр болды. Ол көп ұзамай, 1867 жылдың 13 мамырында қайтыс болды. Эстер жақын жердегі протестант шіркеуіне (Коссут көшесіндегі шіркеу) қаладағы ең үлкен қоңырау болатын қоңырау сыйлауды қалағандықтан, оның отбасы бар алтын мен күміс ақшаларын жинап, шіркеу үшін үлкен қоңырау жасатты. Алайда, шіркеуге осы қоңырауды жылына бір рет ғана, оның қайтыс болған күнінде соғуға рұқсат етілді. Сондықтан "Эстер қоңырауы" қаладағы ең үлкен шіркеу қоңырауы болды. Онда мына жазу бар:
«Құдайдың даңқы мен біздің сүйікті қызымыз Эстер Батоның естелігі үшін, ол 1837 жылдың 11 қыркүйегінде дүниеге келді және 1867 жылдың 13 мамырында қайтыс болды; бұл қоңырау Мисколц протестант шіркеуіне оның қайғылы ата-анасы Истван Бато мен оның әйелі Эстер Имре тарапынан сыйланды. Қоңырау 1865 жылы Винер-Нойштадт қаласында Игнац Хилчер жасаған, салмағы 53 кг 68 фунт, құны 4558 форинт.»
Bató was a wealthy wheat merchant. He married a rich girl called Eszter Imre and had two daughters, Eszter (b. 1837) and Borbála (b. 1842). Borbala died in childhood, and Eszter was forced to marry a rich lawyer several years her senior. She died not long after that, on May 13, 1867. Since Eszter wanted to give the nearby Protestant church (the Kossuth Street Church) a bell that would be the largest bell in the city, her family collected all the gold and silver they had, and had a large bell made for the church. However, the church was allowed to ring this bell only once every year, on the anniversary of her death. Hence, the "Eszter bell" became the largest church bell in the city. The inscription on it reads:
To the glory of God and the memory of our dearest daughter Eszter Bató, who was born on 11 September 1837 and died on 13 May 1867; this bell was given for the Protestant Church of Miskolc by her grieving parents István Bató and his wife Eszter Imre. The bell was made in 1865 by Ignácz Hilczer in Wiener Neustadt, weighs 53 q 68 pounds and cost 4558 Forints.
Авариялар мен қарғыстар
Бато қызының бөлмесінің есігін жылына бір рет, оның қайтыс болған күнінде ғана ашуға бұйырды. 1975 жылы жол салу үшін ескі үй бұзылғанда, құрылыс алаңында көптеген апаттар орын алды. Кейіннен, шіркеуге жақын, Коссут көшесіндегі бір үйде естелік бөлме (түпнұсқа жиһазымен) ашылды. 1990 жылдары Батоның үйі тұрған жерге жақын сауда орталығы салынғанда, оған Батохаз (Бато үйі) деп ат қойылды. Бато ағаш шіркеуді күтіп ұстау үшін көп ақша қалдырды. Ол өсиетімен Мисколцта протестанттар бар болғанша ағаш шіркеу сол жерде тұруы керек екенін айтты және оны бұзуға тырысқандарды қарғады. 1930 жылдары шіркеу тым ескіріп, құлау қаупі туғандықтан, оны бұзуға мәжбүр болды. Сол кезде жаңа шіркеуді ағаштан салуға келісілді.
Bató ordered that the door of his daughter's room be opened only once a year, on the anniversary of her death. In 1975, when the original house was demolished for road construction, many accidents occurred on the work site. A memorial room (with the original furniture) was later opened in a house on Kossuth Street, near the church. In the 1990s, when a shopping mall was built close to where Bató's house once stood, it was named Batóház (Bató House). Bató left a large sum of money to maintain the Wooden Church. He stated in his will that a wooden church has to stand there as long as Protestants live in Miskolc, and cursed everyone who would demolish it. In the 1930s, when the church was so old that it was threatened with collapse and had to be demolished, it was agreed that the new church will be made of wood.