Кіріспе

Өнер меценаты (1872 – 1950)

Мисия Серт (туған Мария Зофия Ольга Зенажда Годебска; 30 наурыз 1872 – 15 қазан 1950) Париждегі үйлерінде салон өткізген ондаған жылдар бойы заманауи суретшілер мен музыканттардың меценаты ретінде танымал болды. Ресей империясында туған, бельгиялық, француз және поляк тегінен шыққан ол кәсіби пианист болып, 1892 жылы алғашқы концертін берді. Ол көптеген суретшілердің меценаты және досы болды, олар үшін ол үнемі журнал мұқабаларында және плакаттарда суреттелді. Оның салондарына заманауи жазушылар жиналатын, ал музыканттар жаңа туындыларын орындады. Бұған қоса, Серт Сергей Дягилевке, «Ресей балетінің» импресариосына шығармашылық және қаржылық қолдау көрсетті. Ол осы жаңашыл би тобының костюм дизайнынан хореографияға дейінгі элементтері бойынша онымен тығыз кеңесті.

Ерте өмір

Мария Зофия Ольга Зенайда Годебская, Мисия деп аталатын, 1872 жылғы 30 наурызда Ресей империясының Санкт-Петербург қаласынан 13 шақырым қашықтықта орналасқан Царское Село қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Киприан Годебский (1835-1909), белгілі поляк мүсіншісі және Санкт-Петербургтегі Императорлық өнер академиясының профессоры болды. Оның анасы, Eugénie Sophie Léopoldine Servais (поляк тілінде Зофия деп аталды), француз-бельгиялық тегінен шыққан, белгілі белгиялық виолончельші Адриен Франсуа Сервайс пен оның әйелінің қызы еді. Зофия Годебская күйеуінің некеден тыс қатынаста екенін білді. Жүкті кезінде ол Санкт-Петербургтен Царское Селоға сапар шекті, онда ол сот жобасымен уақытша айналысып жүрген және сол кездегі сүйіктісімен бірге тұратын Годебскийді күтпеген жерден қарсы алды. Зофия қызын дүниеге әкелгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды, ал оның қызы кейін Мисия деп аталды – Марияның полякша кішірек атауы. Годебский нәресте қызды Брюссельге жақын, Бельгияның Халле қаласындағы әйелінің Сервайс отбасына тәрбиелеуге жіберді. Мисия туылмай тұрып, бірнеше жыл бұрын отбасы мүшелері оған музыка оқып, бала кезінен пианинода ойнауға үйретті және оның пианист ретіндегі қабілеттерін дамытуға ынталандырды. Годебскийдің әкесі бірнеше рет қайта үйленді, соңында қызын қайтарып алып, оны Парижге өзімен және жаңа әйелімен бірге әкелді. Қыз анасының ата-анасының Галледегі үйінің атмосферасын сағынды. Әкесі оны Секре-Кердегі монастырлық мектеп-интернатына орналастырды, онда ол сегіз жыл бойы, 1882-1890 жылдары оқыды. Оның жалғыз қуанышы – аптасына бір рет музыкант және композитор Габриэль Форе берген сабақтар еді, ол сол кезде Эглис де ла Мадлендегі органшының орынбасары болған. Годебская мектепті тастап, қарыз ақшасын пайдаланып, уақытша Лондонға көшіп кетті. Барлығы қонақ үй иесі Мисияның сүйкімділігі мен жастығына тәнті болды. 1889 жылы Натансон «La Revue Blanche» журналын шығарды, ол жаңа таланттарды тәрбиелеуге және «Ле Наби» деп аталған импрессионистерден кейінгі суретшілердің туындыларын көрсетуге арналған еді. Мисия Натансон «La Revue Blanche» журналының музасы мен символына айналды, ол Тулуза Лотрек, Эдуард Вуйлард және Пьер Боннард жасаған жарнама плакаттарында пайда болды. Ренуардың оның портреті қазір Тейт галереясында сақталуда. Натансонның «La Revue Blanche» журналы және оның саяси белсенділігі оған жеткізе алмайтын көлемде капитал ағынын қажет етті. Ол қайырымдылық жасаушы іздегендіктен, Париждегі ең танымал «Le Matin» газетінің негізін қалаушы, газет магнаты Альфред Эдвардсқа жүгінді. Эдвардс Мисия Натансонға ғашық болып, оны 1903 жылы өзінің сүйіктісі ретінде қабылдады. Ол ақша беруге келісті, бірақ Натансонның әйелінен бас тарту шартымен. Олар ажырасып кетті. Серт жұбы ақырында 1927 жылғы 28 желтоқсанда ажырасты. Оның ата-анасының үйі – Галледегі Оңтүстік-Батыс Брабант мұражайында оның өмірі, сондай-ақ оның әжесі мен әкесі туралы жинақтар бар. 2022 жылғы 9 шілдеде оның есімімен аталған жаңа көпір ашылды.