Кіріспе
1957 жылы Федерико Феллинидің түсірген "Кабирия түндері" фильмі – Федерико Феллинидің бірлесіп жазған және режиссерлік еткен туындысы. Басты рөлде Римде өмір сүретін проститутка Кабирияны Джульетта Масина сомдайды. Франсуа Периер және Амедео Назари де актерлік құрамда бар. Фильм Феллинидің әңгімесіне негізделген, оны Эннио Флаяно, Туллио Пинелли және Пьер Паоло Пазолинимен бірге сценарийге дамытқан. "Кабирия түндері" Джульетта Масинаға Канн кинофестивалінде "Ең үздік актриса" сыйлығын әкелді, сонымен қатар 1957 жылы "Үздік шетелдік фильм" номинациясында "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. Бұл Италия мен Феллинидің осы "Оскар" сыйлығын екінші рет жеңіп алуы болды, одан бұрын Масина да түскен "Ла Страда" фильмі үшін марапатталған еді. 2008 жылы фильм Италияның Мәдени мұра министрлігінің "Сақталуы тиіс 100 итальян фильмі" тізіміне енгізілді, бұл тізімде "1942 және 1978 жылдар аралығында елдің ұжымдық естелігін өзгерткен" 100 фильм бар.
Nights of Cabiria is a 1957 drama film co written and directed by Federico Fellini. It stars Giulietta Masina as Cabiria, a prostitute living in Rome. The cast also features François Périer and Amedeo Nazzari. The film is based on a story by Fellini, who expanded it into a screenplay along with his co writers Ennio Flaiano, Tullio Pinelli and Pier Paolo Pasolini. In addition to the best actress award at the Cannes Film Festival for Giulietta Masina, Nights of Cabiria won the 1957 Academy Award for Best Foreign Language Film. This was the second straight year Italy and Fellini won this Academy Award, having previously won for La Strada, which also starred Masina. In 2008, the film was included on the Italian Ministry of Cultural Heritage’s 100 Italian films to be saved, a list of 100 films that "have changed the collective memory of the country between 1942 and 1978."
Сюжет
Жүректеніп, өзен жағасына дейін бір-бірін қуып жетеді. Джорджоның қылмыстық ниеттерін білмейтін Кабирия өзенге итеріп, әмиян мен ақшасын ұрлап алу алдында судың шетінде тұр. Оны суға батудан сақтайтын бір топ адам тез құтқарады. Кабирия кішкентай үйіне оралады, бірақ Джорджо жоғалып кетті. Ол қызғанады, ал оның ең жақсы досы және көршісі Ванда оған оны жеңуге көмектесуге тырысқанда, Кабирия оны қуып жібереді және ризасыз болып қалады. Бір күні ол сәнді бір түнгі клубтың алдында жүріп, әйгілі кино жұлдызы Альберто Лазари мен оның қыз досының ұрысына куә болады. Ашулы Лазари жұлдызды Кабирияны басқа клубқа алып барады, онда олар мамбо билейді, кейін кино жұлдызының үйіне оралады, онда Кабирия оның байлығына таңғалады. Екеуі Лазаридің жатын бөлмесінде жақын сәттерді бөліседі, бірақ Лазаридің бұрынғы қыз досының кіруі тез үзіледі. Кабирияға түнді ваннада күтуді айтады, сонда ол Лазари мен оның қызын ванна бөлмесінің есігінің кілт тесігі арқылы қарым-қатынасын татуластыруды көреді. Келесі күні шіркеудің жорығы Кабирия мен оның достары кездесетін көшеден өтеді. Қауым мүшелері шіркеуді мазақтағанда, Кабирия шеруге тартылады. Ол шеруге қосылайын деп жатқанда, жүк көлігін жүргізуші бір кісі келіп, оны үйіне апарып салуды ұсынады. Сол түні үйіне бара жатқанда, ол үйінің маңындағы үңгірлерде тұратын кедейлерге тамақ беретін адамды көреді. Ол бұл кісіні бұрын-соңды көрмеген, бірақ оның өзгелерге деген қайырымдылығына таңғалып, таңғалады. Келесі күні Кабирия кейбір достарымен бірге шіркеудің мессасына қатысады, онда ол Мәриямға жақсы өмір сүруін сұрайды. Қайырымдылық аяқталғаннан кейін, Кабирия достарының өмірлерінде ештеңе өзгермегеніне қайғырады. Кейбір жағдайларда, бұл аурудың салдарынан адам жүрекке әсер ететін аурулардан зардап шегеді. Көрермен күліп жатқанда, ол үйленіп, бақытты өмір сүруді қалайтынын айтады. Ол көрермендердің көңіл көтеруіне пайдаланғандықтан ашуланып, ашуланып кетеді. Театрдан тыс жерде Оскар есімді кісі онымен сөйлесуді күтіп тұр. Ол көрермендердің арасында болды және ол әйелдің күлкісі дұрыс емес екендігімен келіседі, бірақ тағдыр оларды біріктірді деп санайды. Олар ішімдікке барады, ал алдымен ол сақ және күдікті, бірақ бірнеше кездесуден кейін ол оған қатты ғашық болады; олар бірнеше аптадан кейін ғана үйленетін болады. Кабирия қуанып, үйін сатып, банктен ақшасын алып шығады. 700 000 лирадан астам ақша оның қалыңдықтарын білдіреді, ал ол оны Оскарға мейрамханада көрсеткенде, ол оны әмиянға сақтап қалуға кеңес береді. Алайда, орманды аймақта, көлге қарап тұрған жартастан серуендеу кезінде Оскар алыстап, үрейлене бастайды. Кейбір жағдайларда, ол өзінің бұрынғы сүйіктісі сияқты, Оскар оны жардан итеріп, ақшасын ұрлап алуды жоспарлап отырғанын түсінеді. Әйел оның аяғына қалтасын лақтырып, жерге жылап, оны өлтіруін сұрап жалбарынады. Кейін ол өзін көтеріп, жылап-сықтап орманнан шығып кетеді. Фильмнің соңғы көрінісінде Кабирия қалаға оралу жолындағы ұзақ жолды жүріп бара жатқанда, оған скутерде жүретін, музыка ойнап, би билеген жастар тобы кездеседі. Олар қызды бақытты түрде айналдыра жырлап, ол күлімсірей бастағанша, оның бетінен қара жаңбыр құлап түседі.
Өндіріс
Кабирия есімі 1914 жылғы итальяндық "Кабирия" фильмінен алынған, ал Кабирияның өзі Фелинидің бұрынғы "Ақ шейх" фильміндегі шағын эпизодтан бейімделген. Масинаның осы фильмдегі ойыны Феллиниді "Кабирия түндері" фильмін түсіруге шабыттандырды. Дегенмен, Италияда ешкім проституткаларды басты рөлде бейнелейтін фильмді қаржыландыруға құштар емес еді. Соңында Дино де Лаурентис қаржымен көмектесуге келісті. Феллини кейбір кейіпкерлерді "Иль Бидон" фильмін түсірген кезде танысқан нағыз проститутканың үлгісімен жасады. Шындыққа жақын болу үшін, ол Римнің қылмыстық ортасымен жақсы таныс Пьер Паоло Пазолиниден диалог жазуға көмектесуін сұрады. "Кабирия түндері" Италияның көптеген аймақтарында түсірілді, оның ішінде Ацилия, Кастель Гандольфо, Чинечитта, Santuario della Madonna del Divino Amore, Porta Maggiore, Каракалла ванналары және Тибр өзені.
Сыни жауап
Rotten Tomatoes шолу агрегаторының мәліметінше, 45 шолу негізінде сыншылардың 100% фильмге оң баға берді және орташа бағасы 8.9/10 құрады. Фильм алғаш рет Америкада көрсетілген кезде, The New York Times газетінің сыншысы Босли Кроутер фильмге ара-жібір пікір білдірді: "Ла Страда және соғыстан кейінгі итальяндық неореализмінің басқа фильмдері сияқты, бұл туынды сюжетке емес, идеяны дамытуға көбірек бағытталған. Оның қызығушылығы кейіпкердің өміріндегі қақтығыстарда емес, оның өмірінің аясындағы адамның қайғы-қасіретінің терең мәнінде жатыр. Бірақ «Кабирия» фильмінің екі кемшілігі бар: оның атмосферасы әдепсіз, ал кейіпкердің бейнесі түсініксіз және толыққанды емес. Оның киімі және мінез-құлқы оның өмір сүретін ортасына сай келмейді, ал оның әзіл-қалжыңдары фильмнің трагедиялық тақырыбымен үйлеспейді". Фильм 1957 жылы шыққан кезде француз режиссері Франсуа Трюффо «Кабирияны» Феллинидің сол кезге дейінгі ең жақсы фильмі деп атады. 1957 жылы Cahiers du Cinéma журналының «Жылдың 10 үздік фильмі» тізімінде фильм үшінші орын алды. Қырық жыл өткен соң, The New York Times газеті Кроутердің орнын басатын Джанет Маслиннің жаңа шолуын жариялады. Ол фильмді «кино шедеврі» деп атап, «Кабирияның» соңғы кадры «Голливудтың барлық эффектілі блокбастерлерінен» асып түсетінін айтты. Бұл фильмнің көркемдік жетістіктеріне берілген ең басты баға болып табылады. Фильм сыншысы Роджер Эберт негізінен фильмнің сюжеті мен Феллинидің өміріне тоқталды: «Феллинидің кинорежиссер ретіндегі бастауы соғыстан кейінгі итальяндық неореализм қозғалысында (1945 жылы «Рим, ашық қала» фильмінде Росселлинимен жұмыс істеген) жатыр, және оның алғашқы фильмдері біртіндеп кейінгі фильмдерінің жарқын фантазияларымен алмастырылды. «Кабирия түндері» – бұл кезеңдік туынды; ол соғыстан кейінгі Римнің шынайы өміріне назар аудара отырып, «La Dolce Vita» фильмінің көркемдік еркіндігіне жол ашады. Жақсылық жасаған адам туралы эпизод қаладағы үңгірлерде және көпірлердің астында тұратын адамдарды көрсетуге мүмкіндік береді, бірақ Кабирия үйінің кілттерін оны сатып алған кедей отбасыға тапсыратын көрініс одан да әсерлі». Ол фильмге төрт жұлдыз берді және оны «Ұлы фильмдер» тізіміне қосты. 1998 жылы фильм жаңадан қалпына келтіріліп қайта шығарылды, сонымен қатар цензурадан өткен 7 минуттық эпизод (кедейлерге тамақ беруші адам туралы) енгізілді. The Village Voice журналы 1999 жылы сыншылардың сауалнамасы негізінде «Кабирия түндері» фильмін «Ғасырдың 250 үздік фильмі» тізімінде 112-ші орынға қойды. 2002 жылдың қаңтар айында фильм (La Strada-мен бірге) Ұлттық киносыншылар қоғамының «Барлық уақыттың 100 ең маңызды фильмі» тізімінде 85-ші орынға ие болды. 2018 жылы BBC телеарнасы фильмді «100 ең үздік шетел тіліндегі фильмдер» тізіміне енгізді, бұл тізімді 43 елден келген 209 киносыншы дауыс беріп жасады.
Мұра
Американдық мюзикл «Sweet Charity» (және оның фильмге бейімделуі) Феллинидің сценарийіне негізделген.