Кіріспе

Лланибидер (Llanybydder, кейде бұрын Лланибитер деп те жазылатын) – Уэльстің батысындағы Кармартенширде Теифи өзенінің бойында орналасқан базарлық қала және қауымдастық. 2011 жылғы халық санауы бойынша қауымдастықтың халқы 1638 адамды құрады, бұл 2001 жылғы халық санауындағы 1423 адамнан артық. Лланибидер Уэльс Тринити Сент-Дэвид университеті орналасқан Лампетерден оңтүстік-батысқа қарай шамамен 5 миль (8 км) қашықтықта жатыр. Лланибидердің оңтүстігінде және шығысында Mynydd Llanllwni (383м), Mynydd Llanybydder (408м) және Mynydd Pencarreg (415м) таулары орналасқан.

Этимология

Атауы 'Llanbedr' шіркеуінің, Әулие Петрге арналған шіркеудің; немесе 'Llanybyddair' шіркеуінің бұрмалануы болуы мүмкін. Балама ретінде, қаланың атауы Уэльс тіліндегі [[llan (жер атауы) "шіркеу" + y "the" + byddair, 'byddar' ("саңырау") сөзінің көпше түрі, яғни "саңыралардың шіркеуі" дегенді білдіруі мүмкін. Бұл, уағызшының шақыруымен құлақтары ашылған, немесе оны естігеніне қарамастан саңыра болып қалған қауымға сілтеу болуы мүмкін.

Тарих

Қалаға қарап тұрған төбеде темір дәуіріне жататын елді мекеннің іздері табылды. Highmead, бұрын 1777 жылы салынған Dolau Mawr сарайы, соңғы кезде мұсылман дінінің діни оқу орталығы болған, бірақ 2017 жылдың басына қарай бос тұр. Лланибиддер 1867 жылы Манчестер-Милфорд темір жолы арқылы ұлттық теміржол желісіне қосылды; бастапқыда бұл Манчестерді Милфорд Хейвен терең су портына қосатын жобаның бір бөлігі болған. Бірақ, қаржылық қиындықтар салдарынан бағыт Аберистуитке өзгертілді, және ол 1964 жылдың желтоқсанында Аберистуиттен оңтүстікке қарайғы теміржол су тасқынынан зардап шеккенге дейін алыс қашықтыққа жүретін бағыт болып қалды, сондай-ақ жолаушылар тасымалы да жүргізілді. Аз қолданылатын ауылдық желіні жөндеудің құны тым жоғары деп есептелді, және қызмет шектеулі түрде Кармартеннен Трегаронға бірнеше ай бойы жалғасқанмен, бұл Бичинг балтасының кезі еді. 1965 жылдың ақпанында жолаушылар тасымалы тоқтатылды. Лланибиддер әр айдың соңғы бейсенбісінде өткізілетін жылқы жәрмеңкелерімен танымал. Бұл жәрмеңкелерге Ұлыбритания мен Ирландияның түкпір-түкпірінен саудагерлер мен сатып алушылар келеді, ең ірілері қыркүйек және қазан айларында өтеді. Әсіресе жергілікті Уэльс аттарының сатылуы қызығушылық тудырады.

Басқару

Осы атаумен сайлау округі бар. Бұл округ солтүстік-шығысқа қарай Пенкаррегке дейін созылады. 2011 жылғы халық санағы бойынша округтің жалпы халқы 2807 адамды құрады. Аталған қауымның шекаралары: Пенкаррег, Лансавел, Лланфихангел Рос-и-Корн және Лланллвни – барлығы Кармартинширде; сондай-ақ Сердигиондағы Лланвеногпен шектеседі.

Дунбия

2012 жылы Dunbia (Dungannon Meats) Лланибьдердегі ең ірі кәсіпорын болды, ол шамамен 650 жұмыс орнын ұсынды. Dunbia компаниясы Ирландияда орналасқан және бірнеше супермаркеттер тізбегіне ет жабдықтайды. Llanybydder қоймасы уэльстік қозы етіне маманданған; бұл бизнес бұрын жергілікті шаруаның отбасылық кәсіпорыны, "Oriel Jones" деп аталған. Шамамен 350 мигрант жұмысшы, көбінесе поляктар, сондай-ақ словактар мен чехтар жұмыс істеді, және поляк қауымдастығының болуы ауылдық қауымдастыққа әсер еткені анықталды, нәтижесінде Dyfed Powys есірткіге қарсы бағдарламасы есірткіге тәуелділік туралы есеп беруді тапсырды. Бір кезде ауылда жеті нан пісіретін дүкен және кем дегенде он сырахана болған. 2012 жылы тек бір нан пісіру орны және үш сырахана қалды. Басқа кәсіпорындарға кафелер, шаруалардың кооперативтері, пошта бөлімі, заңгерлік кеңселер және ауыл алаңындағы қонақ үй кіреді. Ұлттық шаруалар одағының да ауылда шағын кеңсесі бар.

Highmead сүт зауыттары

Highmead Dairies Ltd компаниясы дерлік 60 жыл бойы Лланибиддерде сүт өңдеу орны болды. Ол жылына 5 миллион литрден астам таза сүтті өңдеді және Аберистуит және Кармартенде тарату орталықтарын иеленді. Оның құрамында алты тоңазытқыш жүк көлігі болды, олар Батыс Уэльс айманындағы 50 сүт шаруасына, сондай-ақ мектептерге, ауруханаларға және басқа да қосымша тамақтандыру орындарына сүт жеткізді. Бизнес 1957 жылы Уильям Дэвис (1929–2014) (Лланибиддер) құрған. Дэвис сүт шаруашылығымен айналысатын отбасынан шыққан және жергілікті жерде сүт сатуға мүмкіндік бар екенін байқады. Отбасылық шаруашылық фермасы Ллигаденвинды негізге ала отырып, ол жергілікті үйлерге, ал ақырында кеңірек аймақтағы басқа сүт шаруаларына сүт жеткізуді бастады. Кәсіпорын жылдар бойы өсіп, 1960 жылдары сүтті пастеризациялау үшін Лланибиддер қаласының орталығындағы ғимаратқа көшірілді. 1965 жылы бизнес қайтадан орын ауыстырып, айналымы өскен сайын кеңейтілді. Уильям Дэвистің ұлы Тимоти Дэвис кейіннен бизнес басқаруын өз міндетіне алды. 2010 жылы компания жергілікті жеткізушілерден алынған сүтті мектеп оқушылары көбірек ішуі үшін лобби жасаған консорциумға қосылды. Жергілікті мектептерге сүт жеткізу үшін жаңа, қайта өңдеуге болатын 1/3 пинталық бөтелке әзірленді. 2011 жылы компания Теуксбериде орналасқан Cotteswold Dairy компаниясына сатылды.

Спорт

Қаланың регби командасы SWALEC 4-ші дивизионында (Батыс) бақ сынасады. Лланибиддер футбол командалары Косткутер Середигон лигасының 1-ші және (қосалқы) 2-ші дивизиондарында ойнайды.

Атақты тұрғындар

Уэльстің ең маңызды ортағасырлық ақындарының бірі Льюис Глин Коти (шамамен 1420 – 1490), осы приходта туған деп саналады. Дәффид Джонс (1803–1868), уэльстік балладашы, сондай-ақ Деви Дьюилл атымен де танымал. Джон Гвеногврин Эванс (1852–1930), уэльстік палеография саласының маманы және әдеби аудармашы. Дерек Томас (теолог) (1953 – ), осы өңірде туып өскен.