Мари Темпест: Англия әншісі мен актрисасының өмірі мен мансабы
Marie Tempest
Мари Темпест (1864-1942) – ағылшын әншісі, актрисасы. Виктория және Эдуард кезеңдеріндегі опера, комедияларда өнер көрсетті. Актерлер одағының негізін қалаушы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын әншісі және комедиялық актриса (1864–1942)
English singer and comic actress (1864–1942)
Мэри Сьюзан Этеррингтон ханым, (15 шілде 1864 – 15 қазан 1942), кәсіби аты Мари Темпест, ағылшын әншісі және актрисасы болған. Темпест Виктория дәуірінің соңындағы жеңіл опералар мен Эдвард дәуірінің музыкалық комедияларында танымал сопрано ретінде көзге түсті. Кейін ол комедиялық актрисалардың алдың қатарында болды және Солтүстік Америка мен басқа да елдерде кеңінен гастрольде болды. 55 жылдық мансабында ол өз театрының директоры болды. Сонымен қатар, ол Ұлыбританияда актерлердің Equity кәсіби одағының құрылуына зор үлес қосты.
Dame Mary Susan Etherington, (15 July 1864 – 15 October 1942), known professionally as Marie Tempest, was an English singer and actress. Tempest became a famous soprano in late Victorian light opera and Edwardian musical comedies. Later, she became a leading comic actress and toured widely in North America and elsewhere. She was, at times, her own theatre manager during a career spanning 55 years. She was also instrumental in the founding of the actors' union Equity in Britain.
Өмір және мансап
Темпест Лондонда дүниеге келген. Оның ата-анасы Эдвин Этеррингтон (1838–1880), кеңсе тауарлары сатушы, және оның әйелі Сара Мэри (қызметтегі аты – Касл) болған. Оның Флоренс Этеррингтон есімді әпкесі болды, ол театр директоры Майкл Левенстонға үйленді. Темпест Мидхерст мектебінде және Бельгияның Тильдонк қаласындағы Урсулиндер монастырында білім алды. Кейін ол Парижде және Лондондағы Корольдік музыка академиясында музыканы оқыды, ол Джени Линд, Матильда Маркези және Чарльз Сантли сияқтылардың ұстазы Мануэль Гарсияның шәкірті болды. 1885 жылы Академия профессоры Альфред Эдвард Изардқа тұрмысқа шықты. Бұл неке төрт жылдан кейін ажырасып, ажырасу келісімі бойынша Изардқа өтемақы төленді. 1888 жылы Норман есімді ұлы дүниеге келді, ол кейіннен баспасөзде «Норман Леннокс» деп аталды, Темпесттің екінші күйеуі Космо Гордон Леннокстың тегінің бір бөлігін алды, оған ол он жылдан кейін үйленді.
Tempest was born in London. Her parents were Edwin Etherington (1838–1880), a stationer, and his wife, Sarah Mary (née Castle). She had a sister, Florence Etherington, who married the theatre manager Michael Levenston. Tempest was educated at Midhurst School and an Ursuline convent in Tildonk, Belgium. Later, she studied music in Paris and at the Royal Academy of Music in London, as a singing pupil of Manuel García, the tutor of Jenny Lind, Mathilde Marchesi and Charles Santley, among others. Tempest married Alfred Edward Izard, a professor at the Academy, in 1885. That marriage ended in divorce four years later, and Izard was awarded damages in the divorce settlement. She had a son named Norman in 1888, who would later be referred to in the press as "Norman Lennox", taking part of the surname of Tempest's second husband, Cosmo Gordon Lennox, whom she married a decade later.
Ерте мансап
1885 жылы Лондондағы Комедия театрында Франц Суппедің «Боккаччо» опереттасында Фиаметта рөлінде дебют жасады. Ол келесі екі жыл бойы Лондонда Херве мен Андре Мессажердің жеңіл операларында тұрақты түрде ойнады. Альфред Сельер мен Б.С. Стивенсонның «Дороти» (1887) операсындағы атау ролімен ол халықаралық деңгейде танымал болды, қойылым 931 рет көрсетіліп рекорд орнатты (Темпест Мэрион Худтан рөлді қабылдағаннан кейін аса сәтті болды). Ричард Д’Ойли Карт оны өзінің опералық труппасына шақыруды жоспарлаған, бірақ В.С. Гилберт (оны «Доротиде» көргеннен кейін) оның «қайқайлағанын» хабарлағаннан кейін бұл идеядан бас тартылды. 1889 жылы Темпест Сельер мен Стивенсонның «Дорис» операсындағы атау роліне келген актердің орнына ойнады, бұл шоуды құтқару мақсатымен жасалды. Келесі жылы, 1890 жылы, ол Лондонда және кейін Нью-Йоркте «Қызыл гусар» операсында Китти Кэрол рөлін жасады. Содан кейін ол бір жыл бойы АҚШ және Канада бойынша J.C. Duff Comic Opera Company труппасымен «Кармен», «Манон», «Миньон», «Богемиялық қыз» және «Пензанс пираттары» сияқты операларды қойып, гастрольдік сапарда болды. Ол келесі үш жыл бойы Бродвейде көптеген қойылымдарда ойнады, олардың ішінде «Тироль», Реджинальд Де Ковен мен Гарри Б. Смиттың «Фехтовальщик» және «Алжирлік» опералары бар. Осы кезеңде ол Лилиан Расселдің басты бәсекелесінің бірі саналды. 1894 жылы американдық сыншы былай деп жазды: «Мисс Темпест өте жоғары және әдемі дауысты эмоционалды актрисаның драмалық құштарлығымен ағылшын тілінде сөйлейтін сахнадағы басқа примадонналардан гөрі көбірек үйлестіреді». 1895 жылы Джордж Эдвардс оны Лондонға шақырып, өзінің «Дейли театры» қойылымдарында ойнатты, бастапқыда «Суретшінің моделінде» Адель рөлі болды, ол 400-ден астам қойылымдарға дейін сахналады. Бұдан кейін одан да сәтті «Гейша» (1896), 760 қойылым көрсеткен «Грек құлы» (1898) және тағы бір халықаралық хит «Сан-Той» (1899) операларындағы басты рөлдер ойнады. Темпест кейде қиын мінезді жұлдыз болатын, оның Эдвардспен және кейбір әріптестерімен болған даулары көпке белгілі болды. Кейін ол былай деді: «Мен өзімді маңызды санаған кішкентай жүк едім, сол кезде менеджерлер маған ұнағаннан гөрі, жек көретін». Ол Эдвардстың тым қатаң болғанын сезінді және ақыры 1900 жылы костюмі туралы даудан кейін «Сан-Тойдан» кетіп қалды.
Tempest debuted in 1885 as Fiametta in Franz Suppé's operetta Boccaccio at the Comedy Theatre in London, where she also took the title role in Erminie by Edward Jakobowski. She starred steadily in London for the next two years in light operas by Hervé and André Messager, among others. She became internationally famous for her performance in the title role in Dorothy by Alfred Cellier and B. C. Stephenson (1887), which ran for a record setting 931 performances (becoming a hit after Tempest took over the title role from Marion Hood). Richard D'Oyly Carte considered engaging her for his opera company but W. S. Gilbert (after seeing her in Dorothy) reported that she "screeched", and the proposal was dropped. In 1889 Tempest was a replacement player in the title role of Cellier and Stephenson's Doris, brought in to save the flagging show. The next year, in 1890, she created the role of Kitty Carol in The Red Hussar in London and then in New York. She then toured the United States and Canada for a year with the J. C. Duff Comic Opera Company in operas including Carmen, Manon, Mignon, The Bohemian Girl and The Pirates of Penzance. She returned to Broadway for the next three years in numerous productions including The Tyrolean, The Fencing Master by Reginald De Koven and Harry B. Smith, and The Algerian. During this period she was considered one of the few rivals of Lillian Russell. An American critic wrote in 1894, "Miss Tempest combines a voice of extraordinary pitch and sweetness with the dramatic fervor of an emotional actress to a greater degree probably than any other prima donna now upon the English speaking stage". In 1895 George Edwardes brought her back to London to star in his Daly's Theatre productions, beginning with Adele in An Artist's Model, which ran for more than 400 performances. This was followed by title roles in the even more successful The Geisha (1896), which ran for 760 performances, A Greek Slave (1898) and another international hit, San Toy (1899). Tempest could be a difficult star, and her arguments with Edwardes and some of her colleagues were well known. She later said, "I was a self important little baggage, who was more disliked than liked by managers in those days". She felt that Edwardes was too strict and finally left San Toy in 1900, reportedly over a quarrel about her costume.
1899 жылдан Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдары аралығында
1898 жылы Темпест тағы да үйленді, актер және драматург Космо Гордон Ленноксқа (кәсіби сахнада Космо Стюарт деп танылған), лорд Александр Гордон Леннокстың ұлына. 1901 жылы сол театр сахнасында Чарльз Ридтің «Пег Воффингтон» және Роберт Хиченс пен оның күйеуінің «Ванти-Фейр» романы бойынша қойылған «Бекки Шарп» пьесаларында басты рөлдерді ойнады. Сол жылы Т.У. Робертсонның «Каста» пьесасында Поли Экклз рөлінде ойнады, Макс Бербом оны «эмоцияны сезінуге қабілетті ағылшын актрисаларының санатындағы сирек кездесетін талант иесі» деп сипаттады. Йорк герцогі театры мен комедия театрында көптеген рөлдерді сомдағаннан кейін, 1907 жылы Альфред Сутроның «Барьер» пьесасында да ойнады. Содан кейін ол өзі ойнаған театрларды басқаруға кірісті. «Дюк оф Йорк» театрын жалға алып, «Киттидің үйлену тойы» пьесасын қайта қойды. Келесі бірнеше жыл бойы Лондон театрларындағы өзінің қойылымдарында ойнады. 1913 жылы «Лондон сақтандыру компаниясы» пьесасын қайта жаңғыртты, оның табысы король Георг V-нің актерлер зейнетақы қорына аударылды. Барри Темпесттің күлу және жылау қабілетіне таң қылып, «осы екі сезімді бір-біріне айналдырудағы шеберлігі, тек оның ғана емес, алдында отырғандардың да жүзінде көрінеді» деп жазды. 1925 жылы Ноэль Кауардтың «Сай қызуы» пьесасында Джудит Блис рөлін ойнады, кейіннен Эдит Эванс пен Джуди Денч сияқты көрнекті актрисалар осы рөлді қайта сомдады. Оның танымалдылығы Jevan Brandon Thomas және Aimee мен Philip Stuart-тың «Мысық ұясы» сияқты қойылымдарында да жалғасты. Содан кейін ол А.А. Милннің «Мырза Пим кешігіп келді» пьесасында Оливия рөлінде ойнады (1928), Сент-Джон Эрвиннің «Бірінші миссис Фрейзер» (1929, Хеймаркет театрында 632 рет қойылды) және Корольдік театрда Фанни Кавендиш (1934). Кейінгі жылдары Темпест өз мамандығының мүшелерінің игілігі үшін белсенді жұмыс істеді. 1934 жылы актерлер одағының құрылуына мұрындық болды, Савой қонақ үйінде 85 жетекші артистке кешкі ас ұйымдастырды. 1935 жылдың 28 мамырында Темпесттің алтын мерейтойы Дрюри-Лейндегі Корольдік театрда, король Георг V және королева Мэридің қатысуымен арналған қойылыммен атап өтілді. Бағдарламада J.M. Barrie, Noël Coward, Edward German және Somerset Maugham сияқты көрнекті тұлғалардың құттықтау сөздері жарияланды. Темпест өзінің ең танымал рөлдерінен екісі – «Киттидің үйлену тойы» мен «Кешіккен Кэтрин» пьесаларынан үзінділерді орындады. Іс-шарадан түскен 5000 фунт стерлинг сомасы театр өнерінің қызметкерлеріне көмек ретінде Санкт-Джордж ауруханасына сыйланды. Ол 1937 жылы, үшінші күйеуі Грэм Браун қайтыс болған жылы Британ империясы орденінің Дам Командоры (DBE) атағымен марапатталды. Келесі жылы Доди Смиттың «Дарақ сегізбұрыш» пьесасында Дора Рэндольф рөлін сомдады. Одан кейін де актерлік қызметін жалғастырды, бірақ бұрынғыдан азырақ. Оның лондондық Парк Кресценттегі 24 номерлі үйінің орнында естелік тақта орнатылды.
In 1898 Tempest married again, to the actor playwright Cosmo Gordon Lennox (known professionally as Cosmo Stuart), the son of Lord Alexander Gordon Lennox. followed at the same theatre in 1901 by the title roles in Peg Woffington by Charles Reade, and Becky Sharp, an adaptation of Vanity Fair, by Robert Hichens and her husband. The same year, she played Polly Eccles in T. W. Robertson's Caste, Max Beerbohm described her as "one of the very few English actresses equipped for emotion". After many more such roles at the Duke of York's Theatre and the Comedy Theatre, She also starred in Alfred Sutro's The Barrier in 1907. She then began to manage the theatres in which she starred. She leased The Duke of York's Theatre and produced a revival of The Marriage of Kitty. She starred in her own productions in London theatres for the next few years. This followed in 1913 by the revival of London Assurance, given in aid of the King George's Actors Pension Fund. Barrie admired Tempest's ability to both laugh and cry, writing, "such a masterpiece at letting these two melt one into the other, not only upon her own face, but on the faces of all those in front". She created the role of Judith Bliss in Noël Coward's Hay Fever (1925), in which she was followed in later revivals by leading actresses from Edith Evans to Judi Dench. Her popularity continued in such shows as Passing Brompton Road by Jevan Brandon Thomas and The Cat's Cradle by Aimee and Philip Stuart. She then starred as Olivia in Mr. Pim Passes By by A. A. Milne (1928), The First Mrs Fraser by St. John Ervine (1929, giving 632 performances at the Haymarket Theatre), and Fanny Cavendish in Theatre Royal (1934). In later years, Tempest became active in working for the good of the members of her profession. In 1934, she was instrumental in the founding of the actors' union Equity, when she hosted a dinner at the Savoy Hotel for 85 leading entertainers. On 28 May 1935, Tempest's golden jubilee was celebrated with a benefit performance at the Theatre Royal, Drury Lane attended by King George V and Queen Mary. The programme has tributes from, among others, J. M. Barrie, Noël Coward, Edward German and Somerset Maugham. Tempest appeared in one act each from The Marriage of Kitty and Little Catherine, two of her most popular roles. The proceeds of £5,000 from the event were donated to St George's Hospital for use by members of the theatrical profession. She was created a Dame Commander of the Order of the British Empire (DBE) in 1937, the year in which her third husband, Graham Browne, died. The next year, she created the role of Dora Randolph in Dodie Smith's play Dear Octopus. She continued to act after this, though with less frequency. A blue plaque was placed at the site of her home at 24 Park Crescent in London.