19 ғасырдағы Италиядағы нео-гуэльфшілдік қозғалысы
Neo-Guelphism
Нео-гуэльфизм – 19 ғасырдағы итальян саяси қозғалысы. Папа басқаратын біртұтас Италия патшалығын құруды мақсат еткен. Интеллектуалдар мен реформаторлар арасында танымал болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неогуэлфизм – Винченцо Джоберти бастаған 19 ғасырдағы итальяндық саяси қозғалыс, Италияны Папа басқаратын біртұтас патшалыққа біріктіруді мақсат еткен. Халықтан көп қолдау күтпесе де, бұл қозғалыс зиялылар, журналистер және католик реформашы саясаткерлердің қызығушылығын тудырды. Олар сонымен қатар философиялық ағым – онтологизммен және рационалистік бағытталған теологиямен байланысты болды.
Neo Guelphism was a 19th century Italian political movement, started by Vincenzo Gioberti, which wanted to unite Italy into a single kingdom with the Pope as its king. Despite little popular support, the movement raised interests among intellectuals, journalists and Catholic reformist politicians. They were also linked both to ontologism, a philosophical movement, and to rationalist leaning theology.
Философиясы мен платформасы
XIX ғасырда Италияда қазіргі заманғы саяси партиялар болмағандықтан, нео-гульфтар тек зиялылар, аристократтар, журналистер және католик және унитариандық көзқарастағы кәсіпкерлердің топтары болды. Бұл қозғалыс ұлтшылдыққа аса құштар емес еді, Рим папасы басқаратын итальян мемлекеттерінің конфедерациясын қалаған. Көптеген нео-гульфистер Джованни Мастай Ферреттидің (1846 жылы папа Пий IX сайланды) олардың ісіне көмектесетініне сенген, бірақ ол олардың қозғалысын қабылдамады. Бұл қабылдамау барлық католик либералдарын көңілсіздікке түсірді, ал антиклерикалдық солшылдар мұны папалықтың табиғатынан реакциялық екендігінің дәлелі деп қарады – ол тіпті өз автономиясын және итальян мемлекетін тек Пап мемлекеттеріндегі ақсүйектердің мүдделері сияқты тар, уақытша мүдделерді қорғау үшін құрбан етуге дайын еді. Папалар көбінесе осы ақсүйектерден шығар еді, тіпті курия мен Ватикан иерархиясы туралы айтудың қажеті жоқ. Пиемонт-Сардинияда қозғалыс екі нео-гульфті үкіметке тағайындауға жеткілікті ықпалға ие болды: Чезаре Балбо 1848 жылдың наурыз айынан шілдесіне дейін, ал Джобертидің өзі 1848 жылдың желтоқсанынан 1849 жылдың ақпанына дейін. Алайда, Аустриямен Бірінші тәуелсіздік соғысындағы жеңіліс нео-гульфизмнің құлдырауына себеп болды, ол тым консервативтік және «папистік» деп есептелді, Италияны Савой үйімен біріктіру үшін соғыс пен дипломатияны ұсынған парламенттік оңшыл топтың пайдасына. 1859 жылғы Франко-австрия соғысынан кейін, Пиемонт-Сардинияға Солтүстік Италияны (Венетодан басқа) басқару құқығы берілгеннен кейін, нео-гульфизм ескірген және іске аспайтын болып саналды. 1860 жылы республикашы Джузеппе Гарибальди Оңтүстік Италияға жорық жасады, нәтижесінде Италия Пиемонт-Сардинияның жетекшілігімен бірікті, бірақ Папалық жеке мемлекет ретінде сақталды. Бұл Франция сияқты Рим-католик елдердің қорқынышын азайтты, олар біріккен Италия Папалықты «бұзуы» мүмкін деп сенді.
As modern political parties were not present in Italy in the 19th century, the neo Guelphs were only circles of intellectuals, aristocrats, journalists and businessmen with Catholic and unitarian tendencies. The movement was not too nationalist, preferring a confederation between the several Italian states led by the Pope. Many neo Guelphists thought that Giovanni Mastai Ferretti (elected pope Pius IX in 1846) would boost their cause, but he rejected their movement. This rejection was disheartening to Catholic liberals everywhere, and the anti clerical left saw it as proof that the papacy was inherently reactionary—ready to sacrifice its very autonomy and an Italian state simply to protect narrow temporal interests, such as noble interests in the papal states. Popes generally came from this nobility, to say nothing of the curia and Vatican hierarchy in general. In Piedmont Sardinia, the movement gained enough influences to install two neo Guelphs in government: Cesare Balbo, from March to July 1848, and Gioberti himself, from December 1848 to February 1849. However, the final defeat in the First War of Independence by Austria caused the decline of neo Guelphism, seen as too moderate and "papist", in favor of parliamentary right wing group, that purposed a mix of war and diplomacy to unify Italy under the House of Savoy. After the Franco Austrian War of 1859, which granted to Piedmont Sardinia the control over Northern Italy (except for Veneto), neo Guelphism was considered obsolete and unobtainable. In 1860, republican Giuseppe Garibaldi led his expedition in Southern Italy, which eventually led to Italian unification under Piedmont Sardinia, however, leaving the Papacy as its own individual state. This eased the fears from Roman Catholic countries such as France who believed that a unified Italy could "corrupt" the Papacy.