Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Францияда мемлекеттік секуляризмнің құқықтық негізі 1905 жылғы шіркеу мен мемлекеттің ажыратылуы туралы француз заңы (французша: ) болып табылады. Бұл заң Депутаттар палатасы 1905 жылғы 3 шілдеде қабылдады. Үшінші республика кезінде қабылданған бұл заң Францияда мемлекеттік секуляризмді орнатты. Сол кезде Францияны Эмиль Комб басқарған Сол жақ коалициясы (Bloc des gauches) басқарды. Заң үш принципке негізделген: мемлекеттің бейтараптығы, дін тану еркіндігі және шіркеуге қатысты мемлекеттік билік. Бұл заң француздық "Laïcité" (секуляризм) принципінің негізгі тірегі ретінде қарастырылады. Дегенмен, ол Эльзас және Мозель аймақтарында қолданылмайды, себебі ол қабылданған кезде бұл аймақтар Германияның құрамында болған.
Legal basis of state secularism in France
The 1905 French law on the Separation of the Churches and State (French: ) was passed by the Chamber of Deputies on 3 July 1905. Enacted during the Third Republic, it established state secularism in France. France was then governed by the Bloc des gauches (Left Coalition) led by Émile Combes. The law was based on three principles: the neutrality of the state, the freedom of religious exercise, and public powers related to the church. This law is seen as the backbone of the French principle of laïcité (secularism). It is however not applicable in Alsace and Moselle, which were part of Germany when it was enacted.
I бөлім: Негізгі қағидалар
1-бапта заңның мақсаты "сенім бостандығын" қамтамасыз ету және "әлеуметтік тәртіпті сақтау мақсатында кейін қабылданған ережелерге сәйкес дін тану құқығын қамтамасыз ету" деп сипатталған. 2-бапта: "Республика ешқандай діни сектаны мойындамайды, қаржыламайды немесе субсидияламайды. Осы заң күшіне енгеннен кейін 1 қаңтардан бастап мемлекеттік, ведомстволық және муниципалдық бюджеттерден дінге қатысты барлық шығындар алынып тасталады". 42-бапта мерекелер сақталды. (Қайта жаңартылды) Сонымен қатар, барлық діни ғимараттар мемлекет мен жергілікті билікке тиесілі екені және шіркеуге тегін берілетіні жарияланды. 1905 жылғы заң Францияның басқа аймақтарында Конкордатты алмастырған кезде, Эльзас-Лотарингия Германия империясының құрамында болды; сондықтан 1905 жылғы заң онда ешқашан қолданылмады. Сол сияқты, заң 1905 жылы отар болғандықтан Француз Гвианасының теңіз артындағы департаментіне де қолданылмады. Үшінші айыптама 1907 жылдың қаңтар айында "Une fois encore" энциклопедиясы арқылы жасалды. 1908 жылы Апостолдық Пенитенциарийдің Жоғарғы Трибуналы заңға дауыс берген барлық депутаттар мен сенаторларды автоматты түрде коммуникациядан шеттетуге (latae sententiae excommunicated) үкім шығарды. 1905 жылғы Шіркеулер мен Мемлекеттің бөлінуі туралы француз заңы бастапқыда Франциядағы католик шіркеуі үшін өте "ауыр және жарақатты оқиға" болғанымен, француз үкіметі 1920 жылдары Франциядағы ұйымдастырылған діннің әлеуметтік әсерін мойындап, жаңа заңнама арқылы заңға өзгерістер енгізе отырып және ұйымдастырылған дінге оңтайлы сот шешімдерін қабылдап, католик шіркеуімен келісуге қатысты маңызды қадамдар жасады.
Article 1 described the purpose of the act as to ensure "freedom of conscience" and to guarantee "the free exercise of religion under the provisos enacted hereafter in the interest of public order." Article 2 stated "The Republic does not recognize, pay, or subsidize any religious sect. Accordingly, from 1 January following the enactment of this law, there will be removed from state budgets, departments and municipalities, all expenses related to the exercise of religion." Article 42 retained legal holidays. (Repealed) At the same time, it declared that all religious buildings were property of the state and local governments and made available for free to the church. When the 1905 legislation superseded the Concordat elsewhere in France, Alsace Lorraine was part of the German Empire; thus, the 1905 law has never applied there. Similarly, the law has never been applied in the overseas Department of French Guiana as it was a colony in 1905. A third condemnation came in January 1907 through the encyclical Une fois encore. In 1908, the Supreme Tribunal of the Apostolic Penitentiary ruled that all Deputies and Senators who had voted in favour of the law were latae sententiae excommunicated. Although the 1905 French law on the Separation of the Churches and the State initially was a particularly "painful and traumatic event" for the Catholic Church in France, the French government began making serious strides towards reconciliation with the Catholic Church later during the 1920s by both recognizing the social impact of organized religion in France and amending the law itself through new legislation and rendering court decisions that were favorable to organized religion in France.
Саясат
Заңның құрылуындағы жетекші тұлғалар Аристид Бриан және Франсис де Пресенсе болды. 1905 жылғы Францияның шіркеулер мен мемлекеттің ажыратылуы туралы заңы соборлардың мемлекеттік меншікте, ал кішігірім шіркеулердің жергілікті әкімшіліктердің меншігінде қалатынын жариялады. Сондай-ақ, 1890 жылы кардинал Лавигье Республиканы қолдаған сөз сөйледі. Алайда, лаицизм тұжырымы француз азаматтарының арасында, оның ішінде католик шіркеуінің өкілдері арасында бірте-бірте кеңінен қабылдана бастады, себебі үкімет бұрынғы католиктік байланыстарынан толықтай бас тартып, мәдени мәселелерде мемлекеттің араласуынан үлкен еркіндік алды. «Де Фише ісі» елеулі қарсылық тудырды, себебі Комбс үкіметінің масондық ложалармен бірлесіп, барлық әскери шенеуніктерді құпия бақылауға алып, берілген католиктердің қызмет бабында жоғарылауына жол бермеу үшін жұмыс істегені анықталды. Кейбір француз саясаткерлері мен қоғамдық ұйымдары заңға күмән келтіріп, оның мемлекеттік секуляризмді қолдауына қарамастан, ол іс жүзінде дәстүрлі француз діндерін, әсіресе католик шіркеуін, ислам сияқты жақында құрылған діндер есебінен жақтайды деп мәлімдеді. Шындығында, елдегі католик шіркеулерінің көпшілігі 1905 жылғы шіркеулер мен мемлекеттің ажыратылуы туралы француз заңы қабылданғанға дейін салынған, сондықтан олардың күтілуіне толық мемлекеттік қаражат жұмсалады. Тарихи ерекшеліктері бар Эльзас-Лотарингияны ескермегенде. Бұл, Николя Саркози ішкі істер министрі болған кезде, католик, протестант және иудаизм орталықтарынан өзге мәдени орталықтарды қаржыландыруды қолдау үшін пайдаланған даулы аргументтердің бірі болды. 2016 жылы президент Олланд мешіттерге шеттен келетін қаржыны уақытша тоқтатуды және «радикалды ислам идеологиясын уағыздап жүргені анықталған» кем дегенде 20 мешітті жабуды ұсынды. Бұл шаралар заңның V тарауының 26, 29 және 35-баптарына сәйкес келеді.
The leading figures in the creation of the law were Aristide Briand, and Francis de Pressensé. The 1905 French law on the Separation of the Churches and the State declared that cathedrals remained the property of the state and smaller churches that of the local municipal government. and the Cardinal Lavigerie's toast in 1890 favour of the Republic. However, the concept of laïcité progressively became almost universally accepted among French citizens, including members of the Catholic Church who found greater freedom from state interference in cultural matters, now that the government had completely stripped itself of its former Catholic links. The Affaire Des Fiches produced a considerable backlash, after it was discovered that the Combes government worked with Masonic lodges to create a secret surveillance of all army officers to make sure devout Catholics would not be promoted. A few French politicians and communities have more recently questioned the law, arguing that, despite its explicit stance for state secularism, it de facto favors traditional French religions, in particular the Catholic Church, at the expense of more recently established religions, such as Islam. Indeed, most Catholic churches in the country were built well before the enactment of the 1905 French law on the Separation of the Churches and the State, and thus are maintained at full public expense, With the exception of the historically anomalous Alsace Lorraine, This was one of the controversial arguments used by Nicolas Sarkozy, when he was Minister of Interior, in favour of funding other cultural centers than those of Catholicism, Protestantism and Judaism. In 2016, President Hollande proposed a temporary ban on foreign funding for mosques and shut down at least 20 mosques found to be "preaching radical Islamic ideology". These actions are consistent with Title V, Articles 26, 29, and 35 of the law.